4 



P R ^ F A T I O 



Philorophiam Theoreticam. 



^c^=S^^^< S T vir m/tgms:,qut artes dicendi^hoc ep^PhHologinm^^uoce ^fe fi^A^elegMti qui- 

 R^pv^^^K^ dern illA & rem ipfampenitusexprimente, appellmit '^ria-i.Tra.itS^iiou). Egoitaque ni- 

 hilpeccMcrof vniuerj/imdifcertdirationem partifir iri(riwi!n7rcuiAiaM^<P^ovri<xi-!Zxi- 

 tfiicM, KjfiriffiTrcuJ^iiav. Nam ad Tromauou) tjjs ffvuuiiTiuz, (Pfmv/ia-iCDi , k, Uis-iug potejl re- 

 uocari , quidquid docere ac difcere debemus. Ita enim comfaratum ejl , 'vtphilofo- 

 phia, theo/ogia yiuris prudentia, medicina , c^ artes mechanica,fuam quaque tra- 

 dant (rvvi(xiv, (Pj>ovfiiTiv, Xj ^naiv. Ego inhoc lirrfine philofophiA theoreticA verha faciam de trihtis ijiis, 

 ^uatenm ad philofophiampertinct ipforum explicatio .,& inprimis explicabo de awi<Tii. Atque vt 

 hinc incipiam,vniuerfapbiloJophia vfitatefolet dijlribui in naturalem-t mqralem, ^ injlrumetalem, 

 id eji,in theoreticam,praciicam,&po'eticam.Oportet enim late aceipere voces jflas, naturale & mo- 

 rale. Rurfus theoretica ^hilofophia efi tripartita:meta/phyfica,phjfica,^mathematicn. Similiter irt 

 tres partes diuiditur moralis philofophia.Eitts enim rami,vt ita dicam ,funt Ethica,oeconomica , ^ 

 politica.Neque aiiterfe hahetphiloJophiainJirumentalis.Nam dr ipja tribus abjoluitur partibtt-i,^ux 

 •vulgo appillanturgramntatica,rhetorica, ^ diale£iica. Ad nouem hoi dijciplina^s facile efl ateroi 

 reuocarewt Pnemnaticam ad Metaphyficam velPhyftcam,Lexicam ad Crammaticam, ^c. Nouem 

 itaque fitntpartes EncyclopAdix. phiioJophicd,c[uas non ab re contuleris cum nouem Mufis, Eas enim 

 conuerjari fimui,& in chorum iudos agere antiquidixerttnt,propterfcientiarum copuiam & mdti,vt 

 Giraldus f/<f^/iw/^r /j/V lib. de Mulis c. 3. Ita veropotejiinjiituih^ccoiiatio ,vt Metaphyfea&* 

 Vrania,Phyfica & Thalia,CMathematica & Euterpe,Ethica & EratcOEcemmica & TerpJichorCy 

 Fciitica & Cito,Grammatica & Meipomene^Rhetorica^ Poiymnia\dentque Logica ^ Caliiopein- 

 terfeje tomponantur qua de re piuribtis non dico ,fed meditationis iucundisfima & ampiisfima ma- 

 teriam mythoiogii dedijfefatis haheo.K^d id ergo venio,quod huittstertiitomi efi proprium.Confiat 

 isLvt pcrgam d^riysfnl^ooi^decem difcipiinis,vti cceium totidem orbibtts mobiiibtfs.Ex his Metaphy- 

 iica,feu primaphilofophia^efi primum mohiie-quia vt ah hoc dependentfecundamobiiia, qux vocant 

 artifices.ita reliquaphilofophia,aprima ilid , quantiim adprincipia generalisfima,pendere inteiii- 

 gitur. Pneum.itica efi veluti coeium cryfialiimim.cuitts notitia eft remotior a fenftt.Non enim ita eui- 

 dens efi ipfinj motm,vtiprimu6,quia neminenon obferuatur.Neque etiamfiellis refulget.,vt fphAr» 

 o^lmafiue firmamentitm-.ctmi qiio Phylica merito componitur,ob varietatem corporum naturaliuniy 

 qu£ tanquafnfieiljt refpiendent in hoc naturx theatro. A.nthmctici fequituninter quam crfpharam 

 Saturnt hxcefi contie?iientia,quod nttmertisinter omnia quantitatis generaprimas tenet, vt Satur- 

 nns inter planetas.Et quemadmodum lupiter proximiim a Saturno locum ohtinet : ita Geometria efi 

 altera alei.qttk in ca^lum fuhtioiamfu,immenfa terrd marfque fpatia pervolamttS' Mars & Cofmo- 

 graphia hoc hahet commune;quod fympathia & antipathia.qujt in vniuerfo Mundo cernitur,efi vis 

 illa <JMartia,qud creatur.tconferttantur,veicorrttmp,intur Vranometria itaque efi Soiin caeiophiio- 

 fophix theoreticit\Qco^x:i^\\h,Fcnin-N^Frattor^ietriaeftregiadifcipitna:vtiSolefirexinterfiellas. 

 Et Geographia explicat menfuram terra, qu£ tanquamfcecundisfima mater nihil non gignit.Ad ex- 

 tremum Optica citm verfatiii Mercurio,MuC\cz cum variahiii Lund comparatur:quia vifttsefifen- 

 fus maxime voiuhiiis , & vox hominis muitiplicem admittit intenfionem & remisfionem. Hi ergo 

 funt decem illi orbes.quorttm naturam & motum hic expiicamus:& ita expiicamtts, vtex inanitim 

 difpHtntioniirn Euripo cUiEiati naiiigemus mare ^acificum , & fiumina fcecundisfimaftmul ac iucun- 

 dt^fma.Seruamus autem vfitatam nohls methodum,qua fceletonfiue oJfainprdcepti5,neruos in regu- 

 lisJangNinem &carnem in conmetrtarijs confiituimtis\atque in his omnibtts ea proponimtts^qtttt aii- 

 quem vfum hahent in vitd hiimand disfimiies i!lis,qui vanitate fubtiii,& fubtilitate vand pafcunt 

 hcna ingenia^& iam oiim hAc fnd %(mr\^iia, ejfccerunt , vt phiiojophi appeilatifuerint mortua 

 g'oJfaria. ' , 



ENCY 



