ENCYCLOP^DI^ 



LIBER VNDECIMVS, 



"PROPON^NS 



M E T A p H Y s I c A M , duabiis panibus dillinaam. 



PARS PRIMA METAPHYSICES, 



DE TRANSCENDENTIBVS. 



Capvt Primvm. 

 De Efttc^. 



P K JE CEPTA. 



ETAPHvSICAeft 



rnpicncia, quar con- 

 fidciat ens qua cns 

 ^^^•^Uas dicitut pri- 

 ma philofophip. , & 

 oiToAc^/a in Lcxico 

 Goclcnij ,pag. iG. 



Eiiis partcs du£B 

 runt , gcneralis & 

 ipccialis , /ine comi 

 muiiis &: propria. 



Pars gencralis proponit tiahfcendcntia. 

 Tranlcendentia funt gcnerali/nmi termini,qai 

 vagantur per omnia pricdicamenta. 



Ea funt vcl fubjcaum Metaphy/icx , vel illius 

 fubjcfti principia & afredioncs.- 



Subjedum Metaphyfics cft cns' : cui opponi- 

 tur non-ens. 



Ens cft , quod cflTentiam habct. Alias dicitur 

 res & ahquid. 



Re 



G V L iC. 



i. Tituli honorarij Metaphy/icesy neceffttatertt, M- 

 gmtatem,& vtilitatem eitu obocttlospomtm. 



Plurimafunt nomina.quibus Phiiofophi Mctapliyficam 

 Ornarunt & vcluti iionorarunt:e quibus cxccllcntia & vtili- 

 tas ipfius non obfcure potcft coliijri. Principio ciicirur 

 Metaphyft(a:sh\ vocula mTa. poteft: ^cmpoft.&itrans. Nam 

 poft Phyficam inucnta eft hxc difciplina, vtpotc sjcncra- 

 firtlma (tradit cnim primas notioncs gcncralinimas , ficuti 

 Logica tradit notioncs fecundas gcncraliflimas ) & poll 

 Tom. 1 1. 



Phyficam difcitur ; &dcniqtie ttahlctndlt Phyficarh : quia 

 gci^cralia funt fiiperiora fpecialibiis. Itaque Mctaphylica 

 pocert Latine dici Pofinaturalif , lel Tr^nfnatitrali!. Alij 

 Ctiam vertuntiftam vociilam {<i*-kfkper -. quod Mctaphyfi- 

 ca tradat fuperiiaturali:i, id eft, diuina. Q^o pe.tinct.quod 

 yulgo appcllatur Theolf^ianaturalis, traaans fcil.de Deo. 

 Vcrtim /isc fcnrcntia cll cironea, vt paulo pcft patebit. 

 Dcinde i^^eWAtmfhilofc^hU ««T ^iiyM;fer cxceUentlnm: 

 quiaMctaphyfcacft virtualiter cotaphilofophia,ficuti fc- 

 nicn virtualirer elt tota arbor : hoc cft , Mctaphyiica con. 

 tinct tundamcntn,pi:ta communinimos totius philofopiiii 

 tcrminos. Vndc dicitur agere de oninibus rtbus, non mi- 

 niitatim, fcdgcneratini, non in particulari, fcdin commu- 

 ni , quatcnus nempe piincipia commiiniffima in fc conti- 

 nent inferiorum d'fcipl!narum ptincipia particularia.Qua- 

 ic cum Mctapliylica f t pixcipUa philof-phix pars ,non 

 inimeiitoappcllatur philoiophia- Tcnio appcllatur S.t- 

 /;fn/;/i : quia eft habltus compo/iius cx intclligentia Sc 

 icicntia, atque adco tradit prima principia & concluiioncs 

 illisprincipiis proximas, & ita habet ma\-imam aptitudi- 

 iKin ad doccndum : nnn quidcm quaniu ad mcdum fcicndi 

 f liic cnim pctcndus eft cx Logica) fcd tamcn quantum ad 

 pnmos fclcndl fontcs. Scd hic rnemincris,fapicntiam ene 

 vocabulum communc ab viio, (iue gcnus analoglcum:quia 

 facrx Tlicologi.r compctit ptimatio , Mctapliylic.r fccun- 

 dario.Cxterum,qu.ido Mctaphyficx gcnus ft.uuitur fcien- 

 tia, tum oppoiiitur opinioni , non fipicnti.x. Illo modo Cu 

 gnificat cognirionem ccrtam pcr caufas , hrr niodo halii- 

 tum conclufonum ncccflariarum.Quarto dicitur diiilti» 

 fclouia, & diui/iaphilofophia : quod vuigo traiftctdc rc- 

 bus diuinis ; vcl, quod malim , quia maximam habct vtiii- 

 tatcm , fumm.rquc in tcrritorio philofophico cft dignita- 

 tis. Quinto vocarur princrps (^ doinina rrlsijuarHm fcjcn' 

 tiarum : quia infcriorcs difciplinx ab illS pcndcnt,fiuc fub- 

 jcflum , fiuc principia vniucrfalidima fpci.'>cs. Scxto ap- 

 pcllatur prtmaphilofophia : quoniam tota eft in cxplica- 

 tionc primorum principiorum Si atcribuiorum. Scpiimo, 

 yocsxMi Catholica, proptcr gcncralitatcm fubjc^i,& prm- 

 cipiorum fuorum.Ortauo appclIatut/c/fK/i'/» nmxin.i' con- 

 templatiiia; quia cognitionis gratia vcrfatur in contcm- 

 plationc vcritatis , diim traditcaufas vniucrfalidimas vcr:- 

 tatis in infctioribus difclplinis , atquc adco vcriflimas. Ea 

 cnim funt vcriflima , qu.r funt caufx cxtcris , vt fini vi ra, 

 juxta rcgulam : Id maximitalc efl , (jttoii cft c&tcris <aiifa, 

 •vt finttalia. Nono appcllatur ri"^;V;<j ,pr£fcs,'HiifX,diHa- 

 trix , apex, aquila, hrica, (^ cuftcdia rcUquartim dififli- 

 narum : qui* pr»cipit intciioiibus difcipliius ic?imint 



A 3 theotl! 



