Metaphyfic^ Pars I. Cap. III. 



inqlie 

 dus ef- 



n vniiii 

 i rra tan- 



fu ef- 

 Dtia? 



II cffenti» 

 nlis fic 

 obilior 

 lcalif 



Kti (ITeRtia 

 pcrmantn» 

 nobilior f\i 

 quim (iic- 

 ccfliuAJ 



Qii» fit jjc 



ncriliiritna 



hiK\if 



quiiique gradus entium conftituuntur, ita vt eflentia: ratio 



(me modus omnibus entibus communis dati non poiric.Icd 



vidct pio diucrlis lubjedis, in quibus ineft. Alius enim eft 



modus cflentii- incrcatx, alius e(rcntix cicii.-c immatcria- 



Iis,alius fubdantij; matcjialis,alius accidcntiura,alius deni,- 



que entiuni rationis; Ai eflcntiam increatamquod attinel?, 



illa fupcrior cft omni nariatione , & non narratur nifi per 



caufas fecun Jas, fcu a pofteriori. Racio primi e(t : quia in 



prima causa cft ftatus caufarum, ita vt nulla fit ipfius cau- 



fa. Narratio autem,id cft.fcicntia, fiue cognitioa prioii ell 



pcr caufas. Non igitur datur ptima; caufx- narratio , id cft, 



difrinfta & perfeilacognitio. Ratio fccundi cft : quia ciini 



caufa: fccund.gilluraincntur , purgcntur , & pcrficiantur a 



causa pniiia, a pattlcipato cfTc ad c.Teprimum.fiue ab cflc 



diminuto creatura: ad eflc petfccluni afccndimus.Hinc pa- 



tcr, quodcflcntia D e i fit furame fimplex , id eft , ncquc 



compofita, ncque eomponibilis.fed feipsafit fimplicitcr , a 



nuUo alio nec intrinfece, nec exttinfcce dcpendcns. Vnde 



D E V s icacdiciturperefle. Dcind;', eflentiacreata fub- 



ftantiarum immaterialiura eft fimplexper carcntiam com- 



pofiiionis intrinfcci.Nara licet fit compofiu cx adu & po- 



tentia:illatamcn potentianoneft intrinfcca , qux cftcum 



materi.i,fcd cxtrinfcca in ordinc ad ctficicntcm. Idco folcnc 



dicere philofophi:S«i/?«»//<2/f/.ir.TM eft mert fcrma.Tii- 



tio , eflentia creata fubftantix marerialis cft conipofita cx 



■lateiia&forma. Vndc in ea dcfis,nari potcft totum & 



pars, itcmque pars extra partem. Quarto^c/Tentia acciden- 



tis eft,qua illud cft in fubjeiflo inhxdonis , ita q-iidcm , vt 



adxquata ratio entis fitin fubftantia, qux in accidente cft 



fccundum cfle diminutum. Hinc dicunt, accidens confide- 



raii inhxfiue,concretiue, & cfFediue.id cft, ita vt inlixreat 



fubjcao,&: non nifi fit in illo, Sc ab illo. Intcrim tamen ac- 



cidentiscflcntiaetiam abftraitiuc potcft conCdeiari , in 



propiio fcilicet,gcncie & formali racionc, quatenus cft di- 



ftinftum aquovis alio. Ad extreroum entia rationis xmu- 



lantureffentiamentiumrealium,itavtvel ad eorum intcn- 



tionem fiant , vti funt notiones fecundx : vel nafcantur c 



compofitione pluriumrealium, vti eft monsaurcus. Atque 



hxc eft fcala cflcncix, qumquc gradibus diftindla. 



/f . Vmui rei fna tantum efl ejfentla, 



Communiscftphilofophorumfententia:I'»/<«'"t.'n«'» 

 duntaxat eft ejfe. Qux vera eft de elTcntia abfoluta & fpe- 

 cifica,ade6que completa. Nam alioquin vna res poteft ha- 

 berc plura cfTe , vidclicet vnum abfolntum & refpcaiuum, 

 vel multa refpcftiua &genetica ; ittimque incomplcta. Sic 

 J)anis Eucharifticus in S.Cana habet cflentiam abfolucam, 

 & rcfpeaiuam,vt& limcsin agro:& eadcm rcs poteft ef- 

 fe corpus , & miftum, & viuum, & anima!, & homo : & in 

 vno hominc plurimxpartes plurimas quoquc habcnt ef- 

 icniias.Hic tamen opoitet excipete C H R i s t v M, in quo 

 funt dui clTentix fingulares,^diuina, fcilicet, & humana. 



r. EjfentUrealis merdum efl nobilior y interdnm 

 oh}eiliua Jine idealii. 



EfTentia rcalis cft,quam rcs habctactu exiftms.vt Mat- 

 thias Imperator: objertiua.quam reshabet vclinidca, vcl 

 in typo. In idea, vt in mente diuinS.quo fenfu nos dicimur 

 ckai ante jai^a Mundi fundamenca. In /y/>o,putl pcr re- 

 j)rxfcntacionem,vcl prxfcncarioncm.Pfr»-f/'r«/i«/iJ//o«cOT, 

 vti mors C H R i s t i fuit repr.-cicntaca pcr V. T. facrifi- 

 cia. Per fnfentationem , vci vita xtcrna jam dicirur efle in 

 nobisquantumad prxguftum. Et hoc dici potcftcns fidei. 

 EflcntiaobjeJliuaeftnobiliorquam rcalis, fi illaficexcm-" 

 plar huius,vti vidcrc eft in idcls diuinis:fcd hxc cft nobi- 

 Jiorquam illa, fi cfTcnciaobjccliua fiuc eflc cogiiitum , fc- 

 quatur eflc rei, vti lapis cognitus eft ignobilior lapide rea- ^ 

 li in lapieidinS. 



VI. EJfentia permaneni aobilior efl eiuamfnccejfiiia. 



Ratio cft , quia in ente permancntc cft quafi ftatus qui- 

 dam.vt in Mundo vtl coelo:in fuccefliuo cft fluxus & irio- 

 tus,vtin tempore. Hinc patet,Deura non crcaflc tcmpus 

 fimul totum, Icd ratione inicii. 



r / /. Efentia eflprima & generaUjfima forma. 



Nam fi clis eft primusconceptus in concrctis.cflcnciam 

 opottet efleprimum conccptum in abftrafti'. Hmc rede 

 dicunr Scholaftici ; Eflcntia eft rci cuiufquc (lmplcx,& 

 omnibus proprictatibus atque accidcntibus fpoliata con- 

 ftitutio,id cft,forma prima & abftraaiflln •:• tofidcrat.i. Idco 

 fides rcftc dicitur cfl^c fine bonis opcribu., Sc non cflc finc 

 Vionis opcribus. N.im illud dc cfl"cnti.i,hoc d<- cxi^cntia in- 

 tcUigenduna cft. Illa cft forraa gcncralis ; h.cc uuracnca. 



S.xpe quidem eflTcntia dicitut cflfe potentia,&: non aftus fi- 

 uc forma : lcd hoc incclligcndum eft comparate, fi nempc 

 cflcntia refcratur ad exiftcntiam:fi vcroin fc conlidcretut, 

 eflcntiacft foiraa genctica & fpccifica. 



C A r. III. 

 De ExiflentiA. 



Pr/€CEPTA. 



Xiftentia cil feciindutn cntis iTOir.en- 

 tum, quo ens cxiilerc intcUigitur. 



Haconiidcratur vcl in lc,vcl in conti- 

 nuatione fui, lUo modo dicitur abfolu- 

 te exiftcntia : hoc, duratio. 



Exirtcntia eft forma nurnerica,pet qiiam res ob- 

 tinet vitimum complementum : GritciiVTtti^iS. 

 Eius occurrunt proprietates&diuiiioncs. 

 Proprietates dux funt. i.elib propottionataiil 

 eiTentix. z.recipeiemagis & minus. 

 Diuilloncs funt coinmunes, &: propria:. 

 Communes funt , qu6d exiftentia codem mo- 

 do diuidatur quoeirentia. Hinceft exiftentia rea- 

 lis,vcl imaginaria, fimplex.vel compolita,&:c. 



Diuiiio propriacftjquod exiftentia iit nobilior, 

 vel ignobilior. 



Exiftentia nobilior dicitur fubfiftentia,a qua res 

 dcnominatut fubfiftens , fuppoiitum nempe vel 

 perfona. 



Suppolitum cft quodlibcc 'indiuidmim per k 

 fubfiftens. 



Perfonaeft fubfiftensintelligens. 

 Exiftentiaignobilior dicitur incxilklitia , qus 

 eft accidentium. 



R E G V L .«. 



/ ExiHemiaed formavltima, idtoque prodficit Qaxf.t^mr- 

 „■,.-' ■' ■' * ' ma vluma/ 



fingmarttatem. 



Eflcntia eft forma prima, qu.-E producit vniaerfalitatem: 

 cxiftcncia eft forma vlcima fiue indiuiduifica,pioducens fin- 

 puIaritatem.Vnde baibari dicunr : hxiftenti.ifinguhrit.at 

 \fcnti.im. Atquc hxc eft iUa Scoti hicceitai . vcl , fi malis 

 ff<-f;M,,idcrt,principium indiuiduationis. Nam vbi eit cxi- 

 llcntia, ibi funt proprictates charaderifticx fiuc condicio- 

 nes liinicances .qu.x dicuncur indiuiduantes, ica vt reclc di- 

 ditur.Ad exiftentiam flnra reqniriiiitur, quam ad ejfentiitmr 

 itcm , Exiftentiaeft vltima atiu.xlit.ii ,fiue ■vltimus ejfendi 

 modtu. Sed auomodo poteft appcllari modus , fi cft ptm- 

 cipium ? Kt rurius quomodo poteft appcUari vltimuf 

 aa:us > cum fit potius ptiinus ailus. Ad prius dubiuin 

 quod attlnet , fcicndum cft , modi vocabulum duobus mo- 

 dis accipi ^ philofophis. Nam lace fumitur , & fttiifle. 

 l.ati fi lumatur, etiam principia entis intcrna, vidclicct cf- 

 fcncia & cxiftcntia, dicuntur modi & atfccnioncs. Atquc hi 

 modicomponunt.Piincipia fiquidcm interna componunc. 

 Striai fi fumatur vocabulum modi. vt & attcAioms,eflen- 

 tia & exiftentia non polfunt appcllari modi & .itVcaioncs: 

 quia lufit caufx modorum ftriife & ptoprie diaoium. AJ 

 altciumdubiumrcfpondctur, quod cnftcntia (ic vltimus 

 a^us rcfpcau foimarura antccedcntium , gcncticar Icil. & 

 fpccificx, fed primus aftus icfpcdu opcrationum, qux di- 

 cuntur aftus fecundus. Vbi & illud nota , eflcnc.rm & cxi- 

 ftcntiam fxpcnuraero appclkui pcrfcaioncm primam;ope- 

 racioncm perfeaioncra ll-cundara : & f.rpc ouoque t(lcn- 

 tiamvocariperfcaioncm piimsm ,cxiltrntiani pcrteaio- 

 ncm frcundam & vltimam, quia cft rcrum fingulaiium. 

 (icuc clfcncia vniucrfalium.Vniuerfalia nihilomums tanic.T 

 dicuntur haberc cxiftcntiara per accidcns, mento fcil. fin- 

 gularium : qux fola habcnc cfl^cntiam detcrminatam ad 

 circumftancias , qux dctccminatio eft cxiftcntia. 



//. Modtu t.viflemiifeqttitHr modum tjfcntii. 



In D E o ertcntia & cxiftentia funtidcm rcaliter, identi- 

 cc & quiddicatiue,idc6quc ibi non valct rcgu!a:fcd tantum 

 in'crcatuti5:vbiqualiscftcflcntia,talisquoquccxi(kntia:vt 



fi cflcntia clt pcrfcaa, exiftcncia quoquc calis cft. Ita (icut 

 tfl'ncia dicitur ertc Ycl pcr fc, vtia fubltantus , vcl m alio. 



An modu» 

 cxiltcntij: 

 requatur 

 Diodum cf- 

 fcntu." 



