1 o Encyclopardia^ Lib. X I. 



tiaiccipiat 

 magis 8c 



An vmui 

 cnti« vna 

 tanium iil 

 «ziitencia? 



vt in accidentibus abfolutis.vcl in a!io & ad aliud, vt in re,- 

 latior.ibus,vel dfiiique cuni alio, vt in matciia & forniarfic 

 ctiam cxiftcntia. Et ruifus qucniadmodum cflcntia Dcidi- 

 citur elTe a fe intrinfcce & extnnfcce ; eflentia Angeli a fc 

 intrinfcce, ab alio cxtnnfccc ; cflcnt^a dcnique corpoiis ab 

 alio extrinfcce & iDtiinfccc.lic etiam cxiftenna. Quid mul- 

 ta .' Exirtcntia cft proportionata cfl^cntias.idcoque iicut mo- 

 dus eflcndi, fic Sc modus exiilcndi variat. 



///. Lxlfiemia& rectpit & mn reciplt magis 



Q' minns. 



Exiftcntia, quatcnus cft fotma fubftantialis , ncH iccipit 

 jnafi-. & niinus in codciu rcium genere : fcd quatcnus ip- 

 fani coniitantur proprictatcs charadcriftica', fiuc conditio- 

 ncs ^imitanccs. Hx enim tanquam qualitatcs rccipiuiit ma- 

 gis& minus. Sic exiftentia fubftantialis vnius homlnis non 

 cft magis exiftcntia ouam alterius hominis : quia foima 

 fubftantialis non recipit gtadus.Scd cxiftentia accidcntalis, 

 qua: ncccflravio in cicaturis comitatur exiftcnriam fubftan- 

 tialcm,admittit iftos gradus. Deinde exiftcntia cft gcnus 

 analogicum, ficut & eflcntia , idcoque fic rccipic magis & 

 minus;vt exiftentia fubftantiar, magis cft cxiftentia , quam 

 exiftcntia accidcntis. 



IF. Vnius emis vna tamim efi exijlemia. 



Inteili^eexiftentiam pcrfcflam & compleiam fiue tota- 

 lem. Aliasmul-xpoflunteflc vnius rei exiftentix incom- 

 plct.-c & partiales, fedita , vt multa: illa: conftituanc vnam 

 pcrfcflam & complctam : vt in h.-^mine alia eft exiftentia 

 oculi, alia pedis.Dcinde vnius rei vna tantum eft exiftentia 

 abfoluta, plures tcfpefliua: : quod ipfum diximus de ciTcu- 

 tia, cui exiftentia cft proportionata. 



An exiften- 

 cia fu in- 

 communi- 

 cabilis? 



An cxiden' 

 tia fic pnlte- 

 lior effcn- 

 tia? 



An exldcn- 

 ti4 fit acci- 

 dcns trtcn- 

 (12? 



V- Exiflemia efl incommiuucabilis. 



Ratio eft ; quia eft forma numerica, & rcquirit ptoprie- 

 tates indiuidualcs;qu.T duo prorfus funt incoramunicabilia. 

 Eflentiaalitcr fe habet. Nam cum ilia fic forma gencrica 

 & fpecifica,& requirat proprictates gencricas & fpecificas, 

 vti Tocant.ibi datur communicacio. Hinc efficitur,accidens 

 nunquam poflc amittere cxii^entiam accidentis,& acquire- 

 re cxiftentiS fubftantii,qua; dicitur fubfiftentia. Exiftentia 

 quippe accidentis extra fubjeitum nuUa prorfus eft , ita vt 

 hsc fit illius proprietas,inexiftcre fubjcfto inha:fionis. Er- 

 goexiftentia accidcntis non potcft communicari fubftan- 

 tia: , vcl contra. Hoc cnim inuoluetct contradiftionem. 



VI. Exiflemia poflerior efl ejfemia (^va-ei, i. e. na- 

 tura. 



Hinc exiftcntia quibufdam dicitut 'fmn ir'i«,ii. proprietates 

 indiuiduales dicuntur 'fxxa-iiiJlas , qucmadmodum cfllntia 

 dicltur »!!■'«, & propriecaces gencrrcas atque fpecifica: i(^ni- 

 rfwj.C.Tterum cxiftcntia poftetior eft eflentia,non cempo- 

 re.fcd natura,id eft, ita vt in crcatura pra:cedat cflcntia tan- 

 quara formagenerica & fpecifica , exiftentia fcquatur tan- 

 quam forma numcrica. Hoc eftquod alij dicunt,D/j^f>-f»- 

 tlam tjfeniialem ^ exiftentialem cohirere-.vhi pcr difteren- 

 tiam cirentialcm intelligitur fpecifica , pcr exiftcntialcm 

 (qui aliis dicitur afFcdlionalis) numerica fiue vlcima. 



VII. Exiflemia in rebus creatis e[i accidcns ef- 

 fentia- 



Intellige accidcns,non pr.rdicamentalc.hoc eft,cTis fub- 

 jciflo inhxrens ; fcd prsdicabilc, quo fignificatut omnc il- 

 Iud,quod eft extra cflcntiam,atquc adco definitioncm cu- 

 iu«quc rei. Exiftentia igitur ctjm rei creat.T adcflc, & ab ea 

 abeffcvcl potius de illaafflrmari & negari pofTt, non po- 

 tcft eflc pars definitionis eius.atquc adco ncc eflentia;, qua: 

 pet definitionem fignificatur. N.tm cflentiaquidcm illud 

 cft.pcr quodcns realccftens teaIc,hoceft,ens non fiftum, 

 fcd ex lua natura tale , cui non rcpugnet artu cxiftere , & 

 cuiuf beneficio resqua'libct inccrto gradii atque ordine en- 

 tium conftituitur, adcoquc quod illi tam ncccflario conue- 

 nit, vt finc eo ne concipi quidcm poffuihoc eft, vt funima- 

 tim dicam.eflcntia eft natuta cuiusquc rci , qux pcr dcfini- 

 tionemciuscxplicatur , vndc .Ic quidditas appellari folet, 

 quod pet eam refpondeamus ad qu,rftioncm , quid fit res: 

 fic cflciiLia hominis eft ipfa honiinis natuta , qua is animal 

 rationale cflc dicicur. Exiftenaa vero eft quafi modusqui- 

 dam cflcntii.pcrquem ea aftu eft in retum natura. qu.-c fi. 

 gnificatur paiticijla eft , quando in enuntiationibus fola 

 pr.rdicati vicem fungitur:vt ciim dico./fowo cyZ,quam cnun- 

 tiauoncra non neceflatiam , fcd contingentem efle patec, 



cum ita vera fit, vt falfa efTe poflac. At, Veus eft, necefTaria 

 enuntiatio cft:fiquidcm Dcus non poteft non cfre,tnde exi- 

 ftcntia de ipfius cfTenna cflc dicitur. Ex his colligitur, cf- 

 fentiam non cfTc nifi bcncficio exiftcntir.adeo vt dcftrudta 

 exiilentia , ipfa quoque eflentia in teium natura eilc 

 dcfinat. 



V 1 1 1. Sttbflflemia efl modus natur^ , & ideo snbfiffcntis 

 natHrmnfqmtnr. quid} 



Eft, inquam, modus, per quem fubftanria exiftit in rerum 

 natuia , fine dcpcndcntia ab alio tanquam fuftentantc fiue 

 fubjcflo. Sic enim pcr negationcm eius racio facile co- 

 gnolcicur. Ponojfubfiftcntiain fubftantiis ratione prxditis 

 dicitur fpeciatim pcrfonalitas:& cum fit modus naturx.ideo 

 naturam fic fcquitur,vt fi lisc fit diuifibilis,ve! indiuilibilis; 

 fimplcx.vcl compofita ;item matcrialis, vel fpiiitualis, vel 

 niixta, &c. illa fimiliter talis perpetuo exiftat. Sic in rcbus 

 m.-iterialibus , qux quant.u fur.t & diuifibilcs , fubfiftcntia 

 quoquc talis eft.narw iinguiis partibusinfunc partiales fub- 

 fiftcntix.quarura bcneficio lubfiftunt,qux fimul totius fub- 

 fiftcntiam conftituunt.Eadcm ratione fubftantia: compofi- 

 X.X ex matcria & forma,expartiali fubfiftentia matcria: , & 

 modo exiftcndi formx componuntur. Sic ciim horftinis na- 

 tura ex materia, & fpirituali fubftantia,ncmpc anima ratio- 

 nali, fic compofita , cius fubfiftentia quoquc ex partialibus 

 corporisatquc animxfubfiftcntiis conftuuta , ex vtroque 

 genere mixta cft. 



/ X. Terfona efl resfingHlaris perfe fnbfiflens & 

 intflligens. 



Suppofitum latiiis patet quam pcrfona.Suppofitum cft rcs 

 per fe fubfiftens,id eft.non exiftens in alio pcc modum in- 

 hxfionis. I^crfonainfuper eft aliquid intelligens. Sic lapis 

 in lapidiciuadicitur fuppofitum & non perfona, Paulus & 

 fuppofitum & perfona.Subfiftere autem hocin loco oon ac- 

 cipitur latc pro co.quod habet verum efre,& non apparenss 

 neque pro eo,quod alicui fubftat:fed ftncfte pro eo quod eft 

 non incfTein fubjcv^o per modum inhxfionis, ncque incfTc 

 in toto per modum partis. Hinc dicunt philofophi,fubftan- 

 tiam fingularem fubfifterc independenter a fubjedlo inhx- 

 fionis , & a fubjefto informarionis. Subjeiftum inhxfionis 

 cft,cuialiquid inhaicet ;informationis,quod informatur, vf 

 eft totum. Porro fchola facic duplex fubfvftere, negatiuum 

 & pofitiuum. Priori modo fubfiftit,quod non eft in alio, vt 

 accidcns in fubjcifto. Q_uo fenfu humana Chrifti naturadi- 

 citurfubCfterein Vetbofeuin pecfona diuina. Et ficacci- 

 piendum eft illud Damafceni, quod natura humana Chrifti 

 fit t»raoV«T®^.Poftcriori modo fubfiftit,quod ita pcr fc exi- 

 f Ht , vt ab alio non pendeat. Hoc modo non fubfiftit , nifi 

 pctfona feuhypoftafis. Sed ,inquis , thcologi frpe fic lo- 

 quuntur, quod diuina Chrifti natura fubfiflat in catne. Sed, 

 iaquam ego,peifona diciiurfubfiftere innatuta, non quod 

 ab illapendeat ,fedquiafubfiftcndoterminat & fuftentat 

 ill.im modo admitabili.Acque hinc pacet,quomodo foluen- 

 diini fit illud, Num perfons SS. Trinitatis fubfiftanc in cf- 

 fcn[ia,vel eirentia fubfiftat in pcrfonis ? Nimirum foli pcr- 

 fon.tconuenit per fcfubfifterc , folaautcm efrcatiaeft la- 

 tio fubfifteivdi. 



Perfoaa 

 quid fu* 



C A !> V T IV. 



De Duratiofit^. 



V K JE CEPTA. 



Vratio eft exiftentia; continuatio. 

 ':if Eltque permanens, vel fuccefliua. 



Duratiopermanens, fiue indiuifibilisj 

 ePc; arternitas:eaque tum abfoluta, tum limitata.U- 

 ladicitur ajternitas Ka\' l^ox^' hxc, aeuum, H'c 

 obferua, dnrationem indiuijibileminttrdum etiamfu- 

 nii pro momeutanea. 



j€ternitasabro!utaeft,quas caret principio & 

 fine : limitata,qua:caret fine tantum : His i/idetHr 

 addipojfe duratio fitbflanti<& corperea, qua illafemper 

 permanet, dum viuit vel exiflit in rerum natitra. 



Duratio fuccefliua , feu diuifibilis , cft tem- 

 pus , quod eft reale vel imaginarium , perinde vt 

 lucus. 



S. E G V L A,E 



