Encyciop^di^ 



4n rnoii 

 4n.r acci- 

 iientiaS 



OiiofupU 

 Cts fint 



niodi i 



An mftdus 

 faciat VI r 5 

 flt -lia & 



slia! 



///. Aledl reriim [unt aitributA iffirHm , no<t 

 vero accidcntia- 



Non omni? affctlio eft accidens. Nam accidentis dantur 

 afR-diones ide!t,atr.nbuta.Attt!buturuamem rei noii cfhplum 

 fubieaum,cuius cfl attributum. F,t accidentis non datm acct- 

 dcns:quisalus daretut ri-ogtrflus in inhiiitum. Non ig.tureit 

 conf.quens ; Attttbuta cntis funt affeftiones.Ecgo iuntacci- 

 dentia. Neque etian, illud valet. Affcaioncs leahter Jiftcrunt 

 a fubiefto E & modi. Nam antcccdcns valet dc aHcaione 

 illa.qax cft accidens:vt cft tifibiliias liomims. Accidcns enim 

 pr.«ercacntiam Uibicrtl acccdit,& .Miquid pofittuifuperaddu 

 fubieao. AffL-aioncs quoquc entis a fe inulcem non aifFcriint 

 tcaliter. fcd ab cnte & a fe inuiccm diflctuiit formalitcr. Ens 

 enim formalitci & in dcfinitione fua dicit entitatem , vnum 

 negationcm, vetum tclationem ad intellcaum , bonum rela- 

 tionemad voluntatcm.Qu.idc re prsclaramplacct adlcribcrc 

 Xeckermanni, fcntentiam, qua: extat diffiit. prMf.ii. Commu- 

 nis cft,i«^«J*,Meraphyficorum traditio.vt pcrinde ac in aliis 

 infcrioribus fcicntiis , quatum fubicftum cft compodtum & 

 cum accidcntc combinatum, ita ctiasn in Metapliyfica ea <\ux 

 dc fubicfto eius/cil.cnte demonftiint.accidcntia vocent.quaii 

 nulla efTct affcaio , quy non fit accidens. Non pcrpendcntes 

 cns efTc ab omni tali combinatione alienum , quod fub lc 

 vtrumquc , tam fubftantiam quam accidcns indiftinfte com- 

 plec^tituriita vt accidens fit fpccicsentis. Illi autemquodfa- 

 ciunt fpcclemfubietli ipfius fubiefti accidcns vocant, non fe- 

 cus ac fi aliqais fpecics corporis natutalis in Pliyficis ciufdcm 

 coiporis naturalis propria accidentia poneret. Non funt igitur 

 accidcntia afFeaiones iftx : quia non funt ipfaentia.tcd funt 

 modi entis,qui non funt entia,fed funt id,quodcntibus;& pcr 

 confcqucns etiam accidcntibus ineff ( fubflantix quidcmpri- 

 mario accidentibus autem fecundano^-tanquara entiumattri 

 buta. Attributa autem non funt ipfum fubieftura. Alias fe- 

 queretur proccfTus n infinitum. Nam fi modus rei eflct cns, 

 habcretctiamodos.qui iimiliter effent cntia,& alios habcrent 

 modos,& fic ininfinitum.Eff««/e/'o#--Sicnimirumcffentia 

 noneft cns,nec exiftcntia cftens aut cxiftens,ncc bonitas,nec 

 vnitas funt entia ,fed funt modi entis. Sic tepor & fetuor non 

 funt ipfe calor , fed modi caloris. Haaenns ille. Qu.e fentcn- 

 tia vt mcliiis pofT.t intclligi , no» ab re fuerit , doannam de 

 modis rcrum ab ipfo quod aiunt ca.: ite arcefVere. Modus rti 

 eftvel purus& fincerus, vel entitatiuus. Modm rei purus non 

 cft ipfum ens fed aliquid entis,attributum,nimirum maxime 

 quidd;tatum,infcqucns rem exiftentem & conftitutam,qucm- 

 admodum gradus luminis non eft ipfumjumcn. fed ipdus de- 

 tctminauo. Modus ifte purus cft vel cflcndi , vclfubiifFcndi, 

 vcl fe hahcudi ; & hic eft abfolutiis.vcl rcfpcrtiuus, Modmef- 

 fcndi.yi bonitas,vciita-; : modm fnbfiftcndi,yt fubliftentia .•«(>- 

 dits fe h.xhendt ahfolitttts.vx. elTc aa:u,neccflarium,contingens : 

 tnodns fe.hdbendirefpeaium.vu elf dcpcndcntia.diuerlitas.Vi- 

 detur tarnen modu; f"e habendi abfolutus , quo rcs fe habcnt 

 hoc ve! illo modo in feipl:s,idem clTrc ciiiv. r,iodo cirendi,ita vt 

 modus fe h.ibcndi dicendus (it iinttjiT. rciauuus , qno rcs hoc 

 vel illo irndo f; habct ad rcs alias. Mod.f-s rei eniitatiuiff,ime 

 m xrus ,eft vcl tranfccndcnralis , vc! pr.Taicamciit.ihs. Tran- 

 fcendcnti-ilis eft pctfona inlinira ; qiio parto pcrloii.r SS.Trini- 

 tatis dicuntur modi clTcnti.-e diuin.T. Vr.idic^mentiilis formali- 

 rer eftipfum ens,cuius cft modus.C)uo pafio fubftantia & ac- 

 cidens dicunturmodi entis.Nos hoc loco traftamus de modis 

 rerum puris.qui funt oirinis entitatis expcrtes.ncc addunt re- 

 bus entitatcm, fcd idcm funt re cum cnte, & eademcum ente 

 natura. Sunt quidem ifti modi entia fundamcntaliter , vt lo. 

 quuntur, fed non formaliter. Hoc alij lic ctnintiant. Natuia 

 modorum totalis fiuefundamentalis includitduos conccptus, 

 conccptumcntisfiue'fubicai, &conccptum proprium. Sed 

 natuia radicalis includit conccptum prscifum fiuc proprium, 

 quo modus abftrafte concipitur extra lationcm entis tan- 

 quam formaliter aH co dif^in.lus. Formaliter dico, non rcaH- 

 Jitcr :quiafi modus rei non eft rcs, non poteli: rcalitcrabiUa 

 diftin(;ui. Ideo rc^e dicunt.,modos puros in ente contineri 

 vnitiu^, & eire idcm cum entc,& nonnifi forrnaliter ab codi- 

 ftingui.ficut intcllcaus & volunta-, fe habent ad animam. Sic 

 v.g.vnum non diffcit ab cnte.nili formalitcr.lioc eft,alio con- 

 ceptu ti^rmali. N.im cfl'cntialitcr & intrinfcce cft ipium cns. 

 Ita vfdemus res artificialcs v,g.fcamnum,,itcam &c. fignificare 

 lignum , prout ell form.i artificiali difpofituni. 



/ V. Modm nenfucit , tt (juippiam ftt altHJ/ed vt fit 

 vel aliter ajfeciHm,vel ad aliuiifih»beat. 



Quia modns entis fe habet vti gradus in luminc,& vt con- 

 traftio vel expUcatio ad rnanum,fii'ri non poteft, vt vllus mo- 

 dus purus rem componat , ctiam quando v.irij niodi rcm affi- 

 ciunt. Sic iion pofTum dicetc.ens tomponi cx cfrcnti.i & ne- 

 £c(ri:ate,item ex vcritatc & bonitate.Quid igitur pixftant mo- 

 dipRerpondco.Priiicipiorumcft coniponere,vt cfrcnti.T& exi- 

 ftenti^ : tjuac duo fi vcli.': cum nonnuUis appeHarc raodos cn- 



An I 

 reiei 

 icm 



tis,potes quidem diccre modos quof"dam componere , verum 

 non qu.i modi funt,fcd qua principia. Modorum enim ftri£te 

 diaorumeft determinarc fiuc afScerc rem,&qutdein duplici- 

 tei. Ptiniti liquidem modus facir, vt res in fe aliter te habeat, 

 vt nempc tit vna, vcra, bona, necefTaria, pcrfc<fta, & fic dein- 

 ceps. IDeinde facit vt rcs fe habeat ad aliud: vt qOando vnus 

 idemque iibci refcrtut ad milie homincs.Non cnimper iftam 

 relationcm libet iftc le habet alitcr , fed fe habct ad aliud& 

 aliud. Ira Devs per creationcm non habet tc alitcr & alitct 

 in fc, fed idcm r.iancns fc habct ad aliud,id cft,varias crcatu- 

 ras rctpicit. Huc pcrtinent iliaaxiomata. i.Shin modts tantiim 

 differunt.non [unt effentid diuerfd. z.Modusnon componitfeii di- 

 flinguit. ^fidodi vmtitie continentur m re. ^.Modtts tfiratio 

 pnfcriptiu.i. 5. A negutione >nodi ad negationctn ret ncn vttlet 

 confcquentia. 



V. Afodns non exterminat rem 3 fed determinat. 



Modus non cucrtit rem cuius eft modus,fed afHcit &per- 

 ficit:quia modus eftlcqucla natuix. Sed,inquiet aliquis, cor- 

 ruptibilitas & timile smodi deftiuunt icm : quippe imperfe- 

 (ffioncs.Sed, inquam ego, cotuiptibilitas cft proprietas cuiuf- 

 que ctcatui.-e.irtcoque non ettimpcrftdtio pr:uatiua,fed nega- 

 tiua,qua: dicitui imperfciilionatur.Tnatutam neceffarlo comi- 

 tans.Et huiulmodi imperfedtio non eft maIa,idc6quenon dc- 

 ftruit.Sic A Jjm intcger erar corruptibiii£,& angeli boni etiam 

 lua natura U\n\. t:;lcs. Quarc himodi non dcftruunt rem , fcd 

 ipfius natur.-iiTi arguunt, Et hoc fcnfu dicinnis alta voce, nul- 

 lum modum deiKucre rem,cuiuseftmodus.Eili enim percor- 

 ruptibilitatem liat vt dcftruatur creatura: hxc tamcn afFe<ftio, 

 corruptibilitas , non dciiruit fubieftum , cuius eft affedtio , id 

 eft,non inuoluit icpugnantiam. Hic igitur eft fenfus : Modus 

 noncft contradiclorius fuo fubicfto. 



VI. Cijiinijitefiint reriimge/ieraapMd Platofie7H;nempt Mo 

 effemia,:dem,alterum:JtaiHS,& motus. '"'^ 



Quinque lia;c rerum gcnera , a Flatone in Sophifta tradita 

 niliil ahudfignificant , vt xcOii: Froclus in Thmi explicatione 

 prodidit, o.uam eircntiara cum modis quibuldara , qui omni- 

 bus rebus creatis incffc dcprchcnduntur , & cx quibus ea: fuo 

 quodammodo conft-tuuntur. Effentia autcm hic notat , quid- 

 quid ad formak m cuiulque rci rationcni,atque adco ad dcfini- 

 tioncm eius pertinet. Iden fignificat modum effcntia: quo ca 

 Iccum inprimis, & cum aliis congruit ; alrerun:, quo quandani 

 tuni intra fe, tum alioium rcfpcrtu,diuerfitatcm habct fiatus, 

 quo fuam aliquandiu pcrfcftionem rctinet : motns dcnique 

 (qui hoc loco non pro phyfico & matcriali,fcd laxa fignifica- 

 tione accipi dcbct ) quo de potentia ad adtum tranfit. Porro 

 quinquc ifta rcrum gcnera Platoni dicunturcompofitaex duo- 

 bus infstnisprincipiisiqu.x in quolibtt cnte crcato inlimt. Ea 

 Platoni dicuntu; infinitum& tcrminus, ideft.potcntiapafliua 

 & a^tus. Nam Devs Platoni in Philebo cft tcrminus rcruni 

 omnium , intiniti expcrs, hoc cft, mcrus aiflus. At res cscecx 

 prjEtcr D£VM, cum limitatam dcfinitamquc a Deo pctfctftio- 

 nem habcant , exinfiiiito atque tcrmino componi dicuntur, 

 hoccft,cx potentiapalliu 5 fcu fufceptiua perfc6lionis,& per- 

 tcftioneips.i,qu.r cettri.in.xquali tamcn menfura,fiiigulis dis- 

 tribuij,.ib vnoquoquc fufcipitur, Nimirum vna eadcmque rei 

 cuiutque eflcntia , &quidquid ci omnino ineft vcl adhsret, 

 infiniti nomcii & rationem obtinct , quatenus maiorem mino- 

 remuc pcrfedionem,proopificis placito.fufcipcre potcft; ter- 

 mini vero.qiiatcnus ccrtam & limitatam pcrfeiftioncm,rei cui- 

 que ab omnium condirore inditam, notat. Quod ipfum Plato 

 difcrtis verbis fubindicat , quando infinitum in re qualibet id 

 cfTi; afierit , de quocunque magis minusue dicitur, tcrniinum 

 ver6,quodhuiufmodi appcllationes minime admittit. Ad hxc 

 idcm & ft.itus terminum tcqui dicunrur , quoniam fccundiara 

 dcfinitam & propriam perfcLlioncm rcsqu.Tlibct fibi ipfi con- 

 grucrci.rrque in cojcni ftatu perfeucrare difitur : at ittcrnm, 

 »aofa/(7«r,infinitum.quoniam rationc potcnti.T paffiu.T, quidli- 

 bct multitudlnis in fc , hoc cft compcfitionis & murabiHtatis 

 fit particcps.Vndc in quibuscunque tcrminus iniinitum fupe- 

 rat, in iisdcm qyoquc idem ipfum alterum,6cftatus motum\\a- 

 cit, vt in fubftantiis immatcrialibuscontingitiin quibiis vero 

 infinitum fupcrat tcrminum,vt in fubftantiis m.irerialibus, in 

 iisdem & altcrumipfi eidem, &: motus ftatui dominatur.Ar in 

 primo atque incrcato cnte.ficutld p'itus cft aiflus.omnis infi- 

 niti.hoc cft potenti.r palliua; cxpcrs, ita in eo puta eft idcnti- 

 tas & fimplicitas cfrcntia: , fine vll.i diuerfitate vcl compofi- 

 tionc,putus flarus finc vlla mutatione. Hanc doftrinam Pla- 

 tpnis ita iudicarim difponi pofTe. 



In CHte 



fpcclatur ■s 



Effe 



Mod' 



,us. I 



Idem & altcrum 

 Status& motus. 



Caf.rT. 



