Metaphyfica^ Pars I. Cap. X. & X L 19 



^i: fim 

 tiis or- 



lirdo in 

 utmul- 

 II Qcm > 



IJt. Ordo tjuifdruplicfs ordinii hic efi : ordo in men- 

 tt Dei efi caufa ordinti in rehiu,hic efl caufa ordinii do- 

 Urim in difciplinls ,(^ hic eft caufa ordinii in Logica. 



Ordo in mentediuinaeftarcljetjpusjoriginalis. Ab Iioc 

 rcndet orJo in natura ipsa. Hic patit ordinera in fcientiis.Ad 

 tiuius iJcam cjfingitur methodus fiue ordo in Lo^ica.Metho- 

 dus quippe Logica eft notio fccunda, qua: pcndct aprima. 



/ F. Vhi ordo , ihi multitudo. 



IntcHigc multitudmem vel rei , rel rationis. Ilia eftinter 

 res rarias realitcr diftinftas , vt cft ordo petfonalis enumera- 

 tionis inter pcrfonM SS. Trinitatis ; ifta eft ab inteileftu , vt 

 cum ordine quodam comraemoramus atttibut2 eflcntixdi- 

 «inx,qui rcalucr non difFciunt. 



Cap.XI. De PerfeBioncJ. 



PRiECEPTA. 



I Erfedio eft modus ends , quo ipfi nihil dcelfe 

 ' inrelligirur. 

 Eius occurrit diuifio & oppofitum. 

 Diuifio eft quimuplex : 



I. Pcrfedlio eft tranfcendenralis, naturalis, mora- 

 lis,&: fpiritualis. 



Tianfcendentalis cft , pcr quam res eft perfeiSVa 



(Tentialiter : quo pa£lo ornne ens perfeSlum efi. AUas 



WrBr quantitas tranfcendentalis. 



Naturalis eft, qua res perfc<fta eft ratione princi- 



piorum & proptietatum naturalium..^^/ hanc redu- 



eitur perfediio aitificialis. 



Moralis eft,qua rcs pcrfedionem vircutis mora- 

 lis obtinet. 



Spiiitualis,qua res perfedionem virtutis tlieolo- 

 gic2 obtinet. 



I I. Pcrfedio eft talis vel fimpliciter,vel in fuo ge- 

 Rcre. 



Perfedio fimpliciter & abfolutc talis cft,qui nul- 

 lam imperfcdionem includit : c^uo paUo folns Deus 

 dicitur perfeUtu. 



Perfedio in fuo gcnere eft,qua rcs non deficit in 

 vllo eotum,qui ipfi debentur : vtiplHmhwn efi per- 

 feEium. 



I I I. Perfedio eft prima,vel fecunda. 

 Pcrfedtio prima eft , qua rcs habet omnia pertl- 



nei.tia ad primum inomentum , fiuc adeHentiam. 

 ■Aliks diciiiir peifcdio ellentialis & quidditatiua : i/t 

 perftnic hominis efi rationalitas. 



Peifcfftio lecunda eft , qu4 rcshabet omnia perti- 

 nentia ad fccundum momcntum ; fiue ad cxiften- 

 tiam rcfpicias, fiue ad operationem. Illa dici potefi 

 perfcctio fecimda primi genens,vti efi forma numeri- 

 ca Socr.itis : /&«c , pcrfcdio fccunda lecundi generis, 

 vt rarioci?iart efi perfeflio hominis. Sitpe tamen exifien- 

 tia rtfertur ad perfeHionem prirnam. 



I V. Perfcdio eft eftcntialis.vcl accidentalis. Illa 

 dicitur perfe(flio partium,//?<i graduum : illa eirentix, 

 >y?<ieminentia'. 



Pcrfedtio c(Icntialiseft,quares non deficit a bo- 

 nitatefua eftentiali : ejuo rnodo omne ens perfeSiam efi, 



Perfcdio accideiualis eft,qua res obtinet fupre- 

 mum perfcdionis gradum : ijuo fenfu dicimus bona 

 opera eleilorum non effe perfetla , fcilicet perfeSlione 

 graduum , licet perfe^afim perfeElione parttHm effen- 

 tialium. 



V. Pcrfeftio cft ellcntialis.vel perfonalis. llla Tpc- 

 cifica, h£c ch?ir:i0.cn^\c^ diciiur. Illa etiam dicitur 

 dcbita , htc indcbita. llla rejpicit Jpeciem vniuerfam, 

 htec indiuiduum. 



Oppofitum perfcdionis cft imperfcftio, caque 

 tranfcendcntalis & pra^dicamcntaiis. 



Imperfciflio tranfccndcntalis conucrtitur cum 



non-ente,quod quiadcficit ab eftentia, imperfeftum 

 dicitur. 



Impetfedio praedicamcntalis eft negatiua vcl 

 priuatiua. 



Impcrfcdio negatiua cft , qua rcs dicitur imper- 

 fcdta in collatione cum aliis. Dicitur imperfe- 

 ftid natursE, negationis , comparata,& refpediua. 

 Sic omnis creatura efi imperfeEla , vt Angelus re/heElH 

 Del, homo reffeilu jlngeli. 



Imperfediopriuatiuaeft, qua rcs caret perfcdio- 

 ne fibidebita : quopaElo peccatHm,itemque morhus di- 

 cuBtHr imperfeila imperfe£lione priuationis. 



R E G V L -«. 

 7. Deut efi prima petfeiiio , at<^ue adeo menfura 

 omnis perfeElionis. 



Sicuti Deuscftprima crtcntla, vnitas,veritas', &:bonitas, S"* ''" 

 idcoquc mcnfura omnis eflentix.vnitatis, vetitatis , bonitatis 

 (nam quod primum eft in aliquo genere, id eil, mcnfnra reli. 

 quorumj itaetiam cft prima pcttcilio , & norraa omnis pct- 

 fedionis. Quod ipfum etiara accipe de puichritodine. Vnd<^ 

 Deus appcllatur pulchtitudo pulchertima. Et folius Dci per- 

 fc(ftio cft infinita,creatuta: perfcftio eft finita. Hinc quidquid 

 perfeiflionis cft in creaturis,id cum modo fupcremincntis eft 

 in Deo , juita regulam : PerfeBiones fecundarierum funt in 

 frimo,vt exemplata in exemflari. 



Menfura 

 omnis pcr- 

 fc£iionis 



/ /. PerfeCHofimplex,JiHe ahfolnta cempetit CHilibet 



entt. 



An omnc 

 ens fit ptr- 

 fedum* 



Perfeiiio 



PetfeAio fimplex philofophis dicitur, qua: vnicuique enti 

 creato in fuo gcnere ex perfe^onis prima:,id cft Dei,munerc 

 & naturx capacitate conuenit : fiue illa fit naturalis , fiue mo- 

 ralis , fiue artificialis , fiue fupcrnaturalis. Huic opponitur 

 pctfedio compaiata,pet quam ens cum alio ente in certo gc- 

 nere collatum vel magis, vel mimis perfc(flum dicitur. Prior 

 jlla perfedio cuilibct enti compctit, criam abjeifliflimo,juzta 

 cgulam : Omne quod ejl, in fuo gcnere ferfeHum efl, 



III. PerfeElio prima & fecunda primigeneris ef{ prtmfa 

 per modumformtt (^ hahitus ; perfeSiio fecHndafecundi fecund» 

 generis per modum ailus & eperationis» ^" 



Perfedio namque prima,& fecunda ptimi generls eft tvfa~ 

 T/it«l,qua res conftituitut in fuo elTc : fecunda fccundi genetis 

 eft tnfynTtx.i , qua les inclinat ad fuas perfciftas operationes ; 

 vel , vt alij loquuntur. Petfeftio prima refpicit primura effc 

 reijfecunda fccundum. Solcnt nonnulUi addere perfciflionem 

 TAiKtiit, quam dicunt vltimam ,qua les conjungitur fuo fini. 

 Quo pertinet quod Scholaftici docent , petfciflionem ciTc 

 quantitatis fiue eiTcntiae, qualitatis fiue virium,& finis. Quod 

 «pfum alij fic enuntiant. Pctfeinio dicitur fcpscm modis. Eft 

 enim i.Quantitatiua fiae cflentialis. IntcUige hic quantita- 0^,^ ^, 

 tcm logicam , vt vocant , non phyficam tcI mathematicam. dis dicatut 

 i..Virtuiilis ; qua rcs dicitutpetfcda virtULC ,vcl fimpliciter,vt peifeftio > 

 Dcusjvel fccundum quid,vt medicus in fua facultatc. j.Fina- 

 lis ; qua res aflcquitur fuum finem : quo fenfu Ipiritus con- 

 fecrati in ftatu pattix dicuntur pcrfedii ; & pcrfcitus dicitur 

 orator, qui fuum aflequutus cft fincm. 4- £Jfciiiua ; qua ali- 

 quid produccre poteft tale,quale ipfum cft : vti prarceptor di- 

 citur peifeftus ratione inftitutionis. ^.Habiliialis;c[uz aliquid 

 primci aliquid obtinet : vt i<;nis cft primum calidum. 6. Re;r*. 

 fentatiua ; qua imago pcrfe£le congruit cum fuo atchctypo. 

 j.lmitatiua ; qua quis pcrfcfte aliuin imitatur , vt difcipulus 

 ■ pra:ceptorem. Citerum perfedio fecunda cft interna,vcl cx- 

 terna.Illa cft abfoluta& perficit ipfum ens pcr modum inhx- 

 fionis , vt homincm pcrficit doftrina : hic eft rcfpcaiua , & 

 petficit rem pcr moJum vnionis.vti cognitione Dci pcrficitur 

 hnmo,& omnino ignobiliora pcrficiuntura nobiliotibus,non 

 cfl"cndo illarcalitcr.vcl habcndo formalitet, (cd attingendo. 

 Perfcdio itaque interna rccipitut in pctfciflibili, cxtcrna non 

 recipitur in pcrfcftibili,fcd perfcaibllc attingit cam pct opc- 

 rationcm:quomodo rcs pcrficitur nobiliori ob)cao, quatcni:s 

 pcrfcaiot cftartio, qu.x- in pcrfcrtioii obicdo tciminatur. 

 Porro ill.-c diuifiancs pcrfcaionis huc pcrtincnt. i. Pctfc-aio 

 cft vcl formalis,vt cft habitus; vcl finalis.cum tcs piopius at- 

 tingit fubjcdum. 1. Pcrfcaio cft immcdiata , Vt ciim .-mima 

 oprratur fcipsa: vcl mcdiata,vt cum alio intciucnicntc aliquid 

 agit. }. Pcrfcaio cft vcl cxtcnfiua,vt in citculo : vcl intcnltiia, 

 vt ciim dicimur pcifcai duin in Dco acquicfcimus. Sic co- 

 gnitio noftra in ca-lis eiit pcifcaa citcnfiue & intcnfiuc : hic 

 vrroquemodo cft impcrfcaa. ^Pcrfcaio eft per informatio- 

 ncm fiuc cotiftitutioncm,vt cft illa qu.T dicitut crtcntialis.pcr- 

 tincns ad cflc rei : vcl p<r dcclarationem , vt eft acciJcntalis, 

 qiu: pcrtinct ad bcnc elic. Hic obferua,qii6a petfeciie cflcr- 



B 4 tialis 



