Metaphyfica: Pars I. Cap.XXIIT.&XXIV. 



'ofi- V. Compojttio rationis a quibHfiittm dicitMr logica 

 & analo^ica. 



Taiis eft illa, quando concipimas in Dco plura attributa, 

 itcra crtcntiam & perfonam.itcm in Chrifto duas nacuras.Nos 

 tiiimconcipimus ibi a'iquam compofitioncm , qua: cft: puri 

 i.uionis, (lue non cft c.\ paitc & mciito lei , fcJ cx parce & 

 mcrito conccptiis. Nam attdbuta Dci a piioii (pcdata func 

 liraplicitft vnum ; & (lentia cum pctiona non tacit conipo- 

 (itioiicm, quia rcs & modus rei non componunt , & dcnique 

 parccs concipiuntur in Chrillo, non ni(i ratione numcri , quia 

 (iuo ibi funt. Neque enim potefl dici,qu6.i natut.-E in Chtiflo 

 lincpattcs vcl fubieftiua;,vel efrentiales,vel intcgralcs. 



citas ^ I- Simplicitas & compojitio ret demonjlratur ra- 

 P"' tionihus PythagoricisyPlatonicis,& -^rijiotelicis. 



Pylha^orica demonflratio efl eiufniodi.Dcus cfl inftar vni- 

 tatis, qua; noincrorum eftprincipiu.il. lca enim Dcus rcrum 

 omnium pcrfcftiones in fe compleditut , vt omnis tamca 

 compoficionis cxpcrs (ic. At ri.s cxccn pr.tcer Dcura func 

 multa &numcrus ; quiapcrfe>ftiones cncium iis infunt qui- 

 dcm,verilm non vt vnum,fed vt mult3,hoc cft,ita,vc iniis (int 

 aiiud atquc aliud, v. g. aliud fit cffcntia , aiiud agcndi vircus, 

 aliud quoque incernaoperatio inde flucns,qu.r omnia in Deo 

 Tnumideraquc funt.Quoniara veio multa vniinefTc ncqucunt 

 nifi pcr compofitioncm (ciim corapofitio nihil aiiud (it quani 

 diftind^orum vniojiccitC(3 tes iiias.qux Iimc multafeunume- 

 lus, compofitas efle opoitct. PUtonlca demonftratio \\xz eft. 

 Qiiibufcunq\ic ineft intinitum atque terminus, hoc eft,potcn- 

 tia paffiua & a^tus , itcm natura altcrius, hoc eft, intcrna par- 

 tium diuetficas, iifdem quoque incft compoflcio. Atqui orani- 

 bus rebus creacis ineft infinicum acque cerminus , ineftitcm 

 naturaaltctius.Quare omnibus rebus creatis ineft compofitio. 

 E contratio Deus cft rerum omnium tcrminus infinici ex- 

 pcrSjhoc cft.pucus aftus.Itaque eft fimplicilHmus- Ariftotelica 

 demonftraiio fequicur In Dco omncs cntiumpcrfeiftioncs ad 

 fimplicidlraam rediguntur vnicaccm.ita nempe vt ilLc ob emi- 

 nent (nmam Dei perfeiflionera intct fc prorfus exdem fint, 

 Jicct nos cas ratione dilBnouamus. Itaquc Dcus cft fimpiicif- 

 fimus. At ca:dem peifcdiones in icbus crcatis a fimplici vni- 

 latc,hoccft,idcntitate dcficiunt. Idco res crcatx funtcompo- 

 lita:,hoc eft,cx plutibus iatcr fe vnitis conflatx. 



tn. VII. Qjmlis efl extremorum dflinUio , talit efl ex 

 i,.' iisfaEla compofitio. 



Id patct csdcfinitionc compofitionis , quz nihil cft aliud 

 quam diftinftorum vnio. Qjjate fi diftinftio partium, qui per 

 compofitioncra vniuntut , fit vcl reahs, vei rationis,ipfa quo- 

 quccompofitio talis ctit. Sic v. g. compofitio ex eltcntia & 

 tiiftcntia non eft realis, fed rationis,quia intcr extrema feii 

 paites componcntes ,id eft , efTcntiara & exifteutiam,rcalis 

 diftinilio non intetcedit,fed rationis- 



VIII. In ejuoUhtt compofltioyns genere dno cencnr- 

 rmt^cjMorum altertirn petentia pajfiuafen infiniti,alterum 

 aliut formalis fieu termini ratienem obtinet. 



Potentia pafTiua eft ca compofJti pars , qua cum cx fc inde- 

 £nita Icu indctciminata fit & perfeflibilis , aftum in fc rcci- 

 pic,pcr quem detcrminatut & pcrficitur : aftus vero altcra 

 pars compolui, qua: a priori ceu fubic^o recepta, eam dctcr- 

 minat & pcificit. Sic v. g. cllentia habec rationem potencia:, 

 vcpotc qui indcfinita eft : exiftentia vero cft tanquam ai!tus 

 dcterminans & pcrficicnscllcntiam ,adoque efficicns vtfiac 

 clTcntia aL^u exiftcns. Eadem cft ratio in rcliqtns compofi- 

 tionis gcncribus. 



IX. Vt verafit com^ofitio,ntcejfe efl&totumejfe 

 extra rationem partium, & vnampartem extra ratio- 

 nem alterins. 



Nam (i pars vel tctum vcl alteram partcm in fe contincat,- 

 nihii carum vnionc eft opus a*l totumconftitucndum. Itaquc 

 ciim in Dco.cntc infinito.mhil incflc pofTit nlfi infinitumCncc 

 cnim infinitum finici c.ipax cft)fieri nrquit.vt in eo vna natura 

 fit cxcra rationcm alcerius : fiquidcm iiia altctius perfctflione 

 ca.-cns finita cflct. Hinc irdl^ dicitur , quod in Deo qu.rlibct 

 pcrfciflioficdc cfTcntiaaltciius. At in rcbus finitis cft fccus. 

 Ib| cnim cxlftcntii cft cxtra rationcm c(renti.Ti& natuia fpc- 

 cifica.puta hominis.cft cxtra t..tioncm naturxgcnericx,ncm- 

 pc animalis;&: natura generis.putaaninialis ,"cft cxtia ratio- 

 ncm.natur.Tdilfticnti.r.piita rationaiis ; & vicifTim h.xc cxtia 

 rationem illius. Quoium nihil eft in Dco. Ciim enim illc fit 

 cns cx fe nccclTaiiuni^cx ncccflitatc quoquc natur.T fux h.ihct 

 vt a>au fit, atquc adeo , vt cxiftcntia cius fic dc eflcncia ipfius, 

 q"a> prcindc &- dcfinitioium cius in!;rtditur,fic vt nonnifi fub 

 rationecntis aftucxiftentis Dcusancbis rcfti- concipiatur. 



1»! 



ex el 



Compofi^ 

 tio cx cf- 

 fcntia fic 

 cflcntii 



31 



Exquibus omnibus confcquitur, efTcntiam Dci fine ciufdem 

 cxi(tentia concipi non poflc , ac proindc vtriufquc iiftinaio- 

 nem & compoficioncm iu Dco iocum non habcrc. Ruifus 

 quia Dcus cft cns fingularc, in ipfo non poccft habcrc locum 

 compoficio ex natura ^encrica & d.tfercntia fpccifica , vcl cx 

 natura fpccifica & diffcrcntiaindiuiduaii. 



X. Compofitio ex ejfentia & ejfentia eft triplex : puta 

 ■ effentiagenerica & dijfcremiafp(cifica,vcl ex.effentia 

 totius & partium , vel ex effemia partium inter fefe. 



Quidattinct ad primum compofitionis modura , natura 

 communis & gencrica , in qua diftmax fpccics conueniunt, 

 eftcxtrirationem difFcrentiatum , quibus ilix intci fefc di- 

 fhnguuntur, & difFcrcntix viciflim funt extra racioncm natu- 

 ri gcnerics , ica vt hxc fccundum fe fpcftata cum oppofitis 

 diftercntlis in diftinifis fpecicbus fubfiftcrc poflit. Itaque na- 

 tura genctica , differcntialis , & fpcc.fica , eandcm quidcm rei 

 cuiusiibet eflentiamfignificac, fcd fccundijm diu;ifos perfe- 

 aionis gradus , ixc vt natura gcnciica pcrfeflioncra fpeciei 

 notct , qiiam communcm habcc cum aliis , diffcrentialis eam, 

 quaabaliisdiftinguicur, fpccificavcrainqueconiunaam. Se- ' 

 cundus compofiiionis modus, iccmque cercius , cft manifcftus 

 cx diftinAione qux cft iutcr totum & partes , itemquc iatet 

 ipfafmct patces. 



X I. Com^ofitio exefemia & exlflemia , &exna' Compof;- 

 tura-genericayfipecifica, & indiuiduali. "° "''"- 



fentii & 



Nlmirum remot^ eft compofltio ex natura gencrica & in- •'^'''"'"* 

 diuidualiiproximcjcxnatuiafpccifica & indiuiduali. Namdif- l"*^'- 

 fcrentia fpccifica conttahit naturam gencticam, Sc differcntia 

 indiuidualis contrahit naturam fpccificam. Itaque difFercntia 

 indiuidualis mediantc natura fpccifica ctiam eontiahit natu- 

 ram geneiycam. 



XII. Compofitio ex natura & fiubfiflentia fiue ex compo^;- 

 fiuppofitoyideo conuenit rebiu finitis , quodin eis natura ''°," "*" 



r • J'tr n , n ir-n ^ n tura&fup- 



ex]e tndijjerens e[t,vt aut per (efubfiftat , autfufleme- poG 



tur ai 



b alio. 



>co qua 

 iisi 



Oido prtt- 



cipuaium 



compoG- 



Idco enim modus additut natura;, per quem exiftcntia illius 

 fic rcftringitur , vt res fine dependcntia ab aho tanquam fub- 

 iciflo, auc fuftentante exiftat. Porio compofitio hic eft tealis, 

 quia natura& fubfiftcntia rcipsa diftinguuntur , vtpote qua: 

 lcparati poffunc.vci nos doccc incamacionis C H r i s T i taj- 

 ftccium,cuius nacura humana propria fubfiftentia carcns, fu- 

 ftentatur adiuina,cui cftpctfonalitet vnita. 



XI .1 1. Ordo prxcipuarum compofitienum hicefl. 



Princifio natura fpccifica, v.g. in Petro exiftcns , quae cft 

 natura hominis , conftlcuituc cx gradibus gcnericis ,puta ex tionum, 

 natux^aniraalis , corporis viucntis.&c. & diffetcnciis ,quibuj 

 diifVx nacuri generics concrahuncur ad fpccificam. Deinde, 

 huic Ipccificx nacurxaddicadiffercntia indiuidualis.conftituit 

 natutam fingularcm atquc indiuiduam. Tertio , naturi fingu- 

 iari & indiuidu.T addita cxiftentia , efficit cns ac^lu ciiftens 

 in rcruni natura. j^arii, hoc pet additum pcculiarcm cxi- 

 ftcndi modum ( id cft, pcr fubfiftentiam) fit fubftancia pcr fe 

 fubfiftens, feii fuppofitum. §!^<«r^,fuppofituni, accidentalfin 

 formam in fe rccipiens , compoficum accidcncale cum eS 

 conftituit. 



Cap. XX IF. De Toto dr PMte^- 



PRitCEPTA. 



Otnm eft , quod habct partcs -.fiiilicet veri vel toiu™ 

 ejuafi :feu ,Totum eft, cui nihil deeft corum,ex "■"'<* '^ 



quibus natura dicitur totum. 



Eftque vel impropric,vcl proprie didum. 



Totum impropriO di(5lum eft perfcftionis , vel 

 potcftariuum. 



Totum pcrfedionis,fiiiC perfediona!e,pcrfe6l:um, 

 cxtraordinarium , &: mctaph) ficum , eft quod habct 

 tot.im pcrfedioncm, vti cft Dcus. Et hoc totiim non 

 habet partes mfi in ordine adconceptttm nofirum inad*- 

 quatum, ejuo ponimus partes non^^tffentia Deifiedme- 

 timur illas ex cjuantitate virtut1^KMie£lis. Huc etiarn 

 pertinet perfiona Chrl^i. ^t^ 



Totum potcftatiuum fiue potentialc cft,quod ha- 

 bct ordincm ad pUires opcrationes,qua: ab ipfo cma- 

 mnc. Sic anima rationalis efl fimplex fMbflantia , fei 



C 4 mHlilflfx 



quotuplc^ 



