Encyclopedi^ Lib. X I. 



Pats qulj 



& I-IUOIU- 



plc»- > 



3^ 



TnuUipltxpoteJitite&facnltMe-.quia liat nort hahtat 

 partescomponemes ,diuiditurtATnen in dutnfacultates, 

 imdleiluTn & zohtntatem, tjiix vnitiue in ips.i continen- 

 tur.item ratione ohicSlorum & optrationum intelUnus 

 diuidittir in theoreticum, praaicum.&pocticum. 



Tocum pioprie didum h.ibet paiics verc. 



Eftquc pcr Tcvcl pcr accidens. 



Toturn pcrfe cftadu,vcl potenria. 



Tonim adlu cft elTennalc , vel integralc. Dicitur 

 ttiam rotum coordinatum. 



Totum ctlcntialeert,quod conftatex partibus ef- 

 fentia?.! immcdiatc componentibus. 



Eftquc vcl racionis, vel rei. Illttd metaphyficum ; 

 hoc, pityficum dicitur. 



Totum eftenti.ilc meuphyficum eft , quod com- 

 ponitur e j;cncre & difterentia , qux fijnc p.irtes ra- 

 tione diuerfir. 



Totum cflentialc phyficum cft ,quod conftat ex 

 partibus cflentialibusre diuerfis, piua cx materia & 

 fovm2 , vt eji homo. Huc pcrtinet totum indiuiduale, 

 Vt hic horno. 



Tocum integrale eft , q"od diuiditur in partes 

 quantitatem habentes:vndc quantitatiuum,itcmque 

 matcriale dicitur. vt efi corptu. Huc pcrtinct totum 

 numerale.fiuc numerus,itcm collediuum. 



Eftquc homogcncum.vel heterogeneum. 



Totum homogcneum, fiuefimilare,cft,quod ha- 

 bet partes idcm cum toto nomen obtincntcs : vt r/? 

 aq ua, vinum,mt tallum' 



Totum hetero"cncum, fiuc diffimilare , eft, quod 

 h.-ibct partes diuctfum a toto noraen obtincntes : vt 

 ejl edfclum. 



Vtrumque illud totun!,eflentiale & integrale,eft, 

 vel fiibftantiale,w homo, corpw : vel accidentale , vt 

 oratio. Illud eft totum eirentiale vel integrale perfe- 

 c^Cjhoc imperfedte didum. 



Totuui potentia , fiue vniu erfale , Grecis KM^^a 

 eft,quod continet p.irtes potertatc,non aCiu:v0£enni 

 &fpecies. Dicitur etiarn totum vniuerfum. 



Totum peraccidens cft caufa , effedum, fubic- 

 «Stum,vel adiunftum. 



Diuerfis hifce modis Totius rcfpondcnt diuerfi 

 modi P.irtis. 



Pars cft qux concinetur a toto: eftque impropri^, 

 vel propricdicfla. 



Pars improprie dida dicitur pars rationis , & re- 

 fpondet totiimpropric did:o:eftque velperfcdiona- 

 lis fiuc metaphyfica , vti in Deo ponimtis varias perfe- 

 iliones:ve\ logica, vt^tntts &differentia: vcl poteft.-i- 

 tiua,^/; ejifacttltds anim^. Ad primum iUum modum 

 refer naturas Chrilli. 



Pars proptic dida eft per fc,- vel per accidcns .- & 

 illa eft vel adu , vel potentia. llla coordinans , hxc 

 lubicila dicitur. 



Pars adueft cflentialis,-vel integralis. 



Pars eflenti.-ilis cft materia&forma. Dicitur^nis 

 compolicr. 



Pais intc.gralis eft pars materix,M digitttswnde di- 

 citur pars mitcrialis,pars materia;, p.ars quanta, pars 

 quantitatiuajcr /« torporeviuo <//«V«rparsorganica. 



Eftque (imilaris,vcl diffimilaris. lUa eft eiufdem 

 cum toto nominis & nMuxx^vt gutta <j^;w:irtadiuerfi 

 nominis & natur.T,z/r ocidus eji pars corporis.Illaetiam 

 dicitur cognata & homogcnea : ijia multigenca Sc 

 heterogenea. 



Vtraquc illap.1^. circnti.ilis 5c integralis, eft vel 

 pcrfeac dida, ■MJtmbftamiisi vclimpcrfedc, vt in 

 accidemihns. ^^V 



Pars potcnti.TeTrpars ilibicctiua, qux vniuerfali 

 fiibijcitur ; vt jpecies dicittirparsgeneris,&'wdittid*tum 

 ../pfciei. 



Pars per accidens cft caufa , cffedum , fubiedum, 

 vcl adiun(Stum;quzaliomodoctiamobtinent ratio- 

 ncm totius,prout fcilicet vclcaufapet caufatum,vel 

 fubicdum per adiunda diuiditur ; aut contra. 



R E G 



y L JE. 



I. Totum ejl mafHsfua parte. 



Hoc cft vcluti oiaculBm,c quo hic dcducuiuuc tlieorema- 

 ta : Pan toti non efl iqualis.Pars totiim iion continet,fed nb illo 

 contineiur:Partes Junt in totofcilicet vel aiiu^velfotentia.Vot- 

 i6 totum eft maius & mole,& perfcftionc,& faculcatibus. 



/ /. Pars & totum fttnt eiufdem prtzdicamenti. 



Nifi f nim cflcnt vnius prsdicamenti , oon cfTcnt per fe : id 

 quod ablurdum. 



///. Partes ejfemiales &imegrales conflitmnt, de- 

 terminant,& menfuram fttum totum. 



Trita eft philofopliorum vox : Totum partibus fuis ordina- 

 tur, menfiiratur, ^ determinatur. Itcin , Perfeiiio totim eft a 

 farte. Hocomnc vetum eft de toto efTcntiali & integrali , dc 

 vniucrfali non itcm. 5ic & illud: srw«OT tnouetur , rttcejfe eft 

 partes moueri ad inottim totiits. 



IV. Quidqtiid eji pars partis,eji etiam pars totius. 



Sic quia mauus eft pars corporis,& digitus cft pars manus, 

 digitus quoque ctit pats corporis. 



f. Vhapars non appetit alterius corruptionem. 



Partcs quippc vniuntur in toto.vel aftu, vel potentia. 



VI. Partet ejfentialet & integrales d^rmt a toto, 

 etiamfimHlfumpti, 



Ratio eftjquia totum eft conftitut^m,partcs conftitucntcsi 

 totum eft vnum , partes piura. Conftituens autem non cft 

 ipfum conftitutum,& contra:& plutanon funt vnum.Pra:terca 

 quar pcr omnia funt idem, habcnt eadem atttibuta. Scd totius 

 iSc pattis non funt cadem attnbuta. Dcniquc totum cft tcrtia 

 qua:dam lubftantia,diftinftaamateria & torma: diftinfta,iii- 

 inquam , non quidem rc ,fed tamen lationc. Ficri enim noii 

 poceftjVt parteslimul fumptx, diffcrant rcaliter a toto : quia 

 le fiue iubiedo idem funt cum toto. 



V I L Qttod eji partis ejfentialis vel integralis,qua 

 pars idetiam eji totiWffecHndismillampartem. 



Sicquod cft ocuIi,idcm cft animalis , fcd ratione oculi. Et 

 quod tiibuitur humanaj Chrifti natura? , idcm tribuitur toti 

 pcrfons:vt Chriftus cfta:tcrnus,eftpafl"us,lcilicci x«7'«'AA*. 



VIII. Ouid^Hid eji totius vnitterfdis , idem etiam 

 ejl partis :Jed in toto ejfentiali & imegrali ejiftctts. 



Sic quod eft animalis , idem eft hominis & beftix : fed non 

 quod cft hominis, idetiam ert pedis:vthominiseft intellige- 

 rc,qUoJ pcdi non poteft tribui. Intcrim verum cft,abfurde 

 toti tribui,quodnullius cftpariis. 



/ X. Tota res & totttm reific dijfermt, vt illud no- 

 tet ipjitm fuppofitHin , iftud vtramque compofiti partern. 



Sic rcfte dico : Totus homo intelligit, id eft, peifona : fcd 

 nonitemrcfte.Totum hominis inte!ligit>quiacorpus noniii- 

 tclligit. Quo pcttinctquodpoetaChiiftianus canit : 

 Jfc» totum Chrifti,fedtotMs Chriftus ■vbique eft : 

 Verus vbiqne Deus, verus 'ubiijue ^ bomo. 

 Scd opponunt canoncm:Vbicunque totum cft.ibi neceire cft 

 omncs ipfius partes cfle. v.g.li homo fit in muleo. Refp. Fallit 

 canon,quando paites non .xque latt patent. 



X. Pars imegralis heterogenea ftpe qHampro.xime 

 accedit officiofuo ad partem ejfentialem. 



Nam fi'pc totum tiiic partc intcgrali hctcrogencaclTenon 

 poteft : vt homo line corde vel cetcbro. Potcft itaquc pars in- 

 tecialis hctcrogcnca diuidi in ptincipaiem feu necefTariam, 

 &"minus principalcm fcu contingcntcm. Principaliseft, linc 

 qua totum pl.-ine non potcft cflc : vt cor & hcpar in animali. 

 Miniis principalis cftjqua: abf flc potcft fine totius mteritu, vc 

 coma vcl digitus.Pars igitur eflcntialis & integralis principa- 

 lis facit ad «»«, effe wMnteg^ralis miniis principalis ad iv avii, 

 iene effi. 



X I. lotiim 



An 

 fu, 

 pi: 



An 

 toi 

 in 



Q; 



pa 

 ba 

 to 



At 

 pa 

 lio 



Tt 



vn 



fct' 

 int 



T( 

 iSc 

 tei 

 mi 

 fei 



Ii| 



