34 



Encyclopediae Lib. X I. 



l.lentitas 



tjuotu- 



plex; 



-untur,id cft ipfa relaca : vt patcr & filius. Tcrtius modus eft, 

 quo fpccics dicuntur cfll- limul refpcfiu geneiis , vt homo &; 

 bcftia refpcftu animalis. Hac dc rc funt ifti veifus: 

 Tempore dico fi)nul,^norum generatio niinc eji : 



gi«* conuertiintnr, dicimin cjfejimul. 

 Snntqurjimuijpecies genus vnuw dijiribuentes. 

 nij'ce modii aliquid dicittir ejfc jimul. 



DSflindro 

 <\u\i i: 

 quotu- 

 plcx ; 



CaP. X XVL T)e Eodem cr Dtuerfo. 



PRvICEPTA. 



IDcm cit^quod eft vnum in comparanone atiqua : 

 /iHe fcU.ilU cornparatw injfitnathr fecurn;pfo,Jiue cttjn 

 alio. Dicitfir etiam conrentaneum & coniunctum. 



Ellque tale identitate pfimaria , vel fecundaria, 

 UUtclt maior,hxcminor. 



Identitas primaria ell corum , qux limpliciter 

 idem fiint. 



Eflqae ordinaria,vel extraordinatia. 



Ordmaria eftin rebus creatis:eftque formalis,vel 

 numerica. 



Formalis eft eorum , qu.-c differunt vt definitum 

 & dcfinitio ; vt hotno & ammd rmonaie. 



Numeri-.a identitas eft.qua aliquideft vnum nu- 

 mcro ieu indiuiduo : vt Plato. 



Idcntitas extraordinariaeftin diuinis : eftque ef- 

 fentiaiisjvel peifonalis. 



Ellcntialis eft,qua trcs perfona: SS.Trinitatis func 

 vnum cflentia. Diciturt^vmiK ■aaioLc^vnitM cjfemie- 



Pcrfonalis hue hypoftatica cft,qua duxnaturaein 

 Chrifto funt vnum fuppofitum. 



Identitas fccundaria eft eorum , qux fecundiim 

 quid ideni funt. 



Eftque fubordinata,velcoordinata. 



Identitas fubordinata eft generica,vel fpecifica. 



Idcntitas generica eft corum , quas gcnere con- 

 ueniuTK : vt homo & beftia conueniunt genere. 



Idcntitas fpecificaeft eorum, qu.-c fpecie conue- 

 niunt : vt Plato & J^rijloteles conueniunt Jpecie. 



Identitas coordinata eft caufalis, vel cohcehua. 



Caufalis eftcorum,qus; caufis,velcaufatisconue- 

 niunt : vt horno & angelus conueninnt causa efficiente, 

 homo & hefia materia. > e\e^i angeli & hominesfne & 

 ejfeElis,duo hominesforma. 



Identitas coha;fiuaeft fubiectiua, vcladiimfliua, 

 vbi excellit accidentalis. 



S^ibiediua eft accidentium , quaj fubiedo conue- 

 niunt : vtfacultdi intelUgeudi & volendifunt idtmfub- 

 ie£io. 



Accidentalis eft eorum,qu2 accidentibus conue- 

 niunt; puti quantitatc,qualitatc,a(Stionc,pafnonc, 

 relatione. 



Eftque princip.^lis , velminus princip.alis. 



Principalis dicitur paritas : vt jomnesapoftolifint 

 pares interfefe. 



Miniis principalis dicitur fimilitudo, & propor- 

 tionalitas : vt Chriflus cr paftorfunt idem analogitijiue 

 proportiene- 



Diuerfum cft , quod .ib alio diftiuguiiur. Dicitnr 

 ««<?»> dincntaneum& difiundlum. 



Diueifitas eft diftin£lio,vel oppofitio, 



Diftindio eft diuerfitas abfque pugn.i. 



Diftinftio eftrationis,vel rei. Nam rcs diftin- 

 guuntur vel citra,vel iuxta mcntis noftn operatio- 

 ncm. 



Diftindio rationiscftpura vel eminens. Illa dici- 

 tur rationis ratiocinantis j hcec, rationis ratiocinata:, 

 Sc diftindtio c n^|Hkei. 



Diftindio rati^Hpura eft inter ea, qua; fola ra- 

 tione diftinguuntur ; ita fcilicet vt fundcmentum 

 non fit in re, fcd tantum in collaticxne rcrum , feu in 

 conceptu ,qui inftituitcollationem intcr res. Vnde 



dicitur diftindio collatiua ; quia fit pet folum nftum 

 comparatiuum intellcctus : vti eft dijiinnio inter dex- 

 trum & fniftrum in columna. PoteH: etiam dici ditlin- 

 (5tio aibitraria. 



Diftindio rationis cmincns eft, quaratio inuenit 

 diftinctionem in rc. Fonfec& dicit ur diHiin^io ex nai- 

 tura rei. 



Eftque formalis,virtualis,& modalis. 

 Diftindio formalis eft inter illa, quorum vnum 

 fumitur in definitionc alterius : vt inter horninem (^ 

 anirnal. H^c dicitur etiam formalis fimpliciter : item 

 diftindio definitionis. 



Diftin(flio virtualis eft, quando ex operationibus 

 & effec^is diuerfis arguimus diftinftionem inre -.vt 

 vis exficcatiua & calefaBitia diffirt in Sole. Sic attri- 

 huta diuina dift^erunt effeElis:ejuia alia funt eft^eEla mife- 

 ricordi£ Dei,alia juftitin. H&C diJiinBio quihufdam di- 

 citur formalis eminens. 



Diftin(5tio modalis cft, qux fit fecundum modos: 

 eftque vel inter rem & mo&\xm,vt inter ens & verum: 

 vcl inter modum & modum,w inter verum & bonum. 

 Huc pertinet diftin(ftio gradualis , vti lux matmina 

 diftirt a meridiana,^- pugnw apalmd. 



Diftin(ftio realis eft intec rem , & rera ilne omni 

 operationementis. 



Ertque ordinaria,vel extraordinaria. 



Ordinaria eft in rebus crcatis : eftque fubordi- 

 nata,vel coordinata. 



Subordinata eft numerica,fpecifica,vel generica. 



Diftindio numerica eft eorum, quce numero dif- 

 ferunt : vt Alexander & Ariftoteles.Dicituretiam di- 

 ftin(ftio indiuidualis &fuppofitalis. 



Diftin(ftio fpecifica eft eorum , qu^ fpecie diffe- 

 runt : vthomo &leo. Dicitur etiam diftin(ftio eflcn- 

 tialis. 



Diftin(5tio generica eft eorum , quo; genere difFc- 

 runt : vt homo & virtw. 



Diftin(ftio coordinata eft caufalis ,vel cohifiua. 



Caufalis eft eorum, qux caufis,vel caufatis diffe- 

 runt : vt homo & hrutum. 



Diftin^ftio cohifiua eft fubie^iliua.vel adiun(fliu3, 

 vbi excellit accidentalis. 



Subie(ftiua cft accidentium , qnx difFerunt fubie- 

 £iis:vt rifw drhinnitM, eruditio Petri& Pauii. 



Accidcntalis eft fubie(Storum , qui accidentibus 

 difFcrant: eftque piim.itia, vel fccundaria. 



Primaria eft imparitas , fccundaria dilTuTiilitudo. 

 SicfoleB maior Itmd, & Chriftus eji dijfmilis merce- 

 nario. 



Diftin(ftio extraordinaria cft inter petfonas SS. 

 Trinitatis,& duas Chrifti n.miras. Ilk diftinguun- 

 rur diftindtione reali fuppofitali: h.c cfTcntiali. 



Oppofitio eft diuerfitas cum pugna. on 



Eftque neg.uiua.vel pofitiua.lUa cftmaior ; hxc, q" 

 minor. 



Negatiuaeft inter cxtiemiipofitiuu & ncgatiuu. 



Eftque contradi(floria,vel priuatiua. 



Oppofitio contradiiftoriaeft interterminumpo- 

 fitiuuiTi & fimpliciter negatiuumifr imer ens&non- 

 tns. Eftquc vcl explicita,i/f homo non-homo : veiim- 

 plicita.w ignis frigidns. 



Oppofitio priuatiua eft inter terminum pofiti- 

 uum &priuatiuum: wi«f*r/«ffwi &tenebrM.^^ au- 

 tem priuatio totalis.vel partialis : itcm corruptius, 

 faluatiua, vcl mcdia, 



Oppofitio pofitiua eft inter duo extrema pofitiua, 



Eltque difparata, contraria, vcl relatiua. 



Oppofitio difparata cft.cum vnura mulcis paritcr 

 opponitur: vt arhor, homodapis. 



Oppofitio contnariaeft, cum vnum alteri e dia- 

 metr(3 oppunitur : vt vittfu & wiww-Eftque vel me- 



diata, 



