Metaphy fica^ Pars I. Cap. X X V I. 35 



idlata, z't inter album & mgrum : vcl immediata, vt in- 

 ter vlrtHtem & vitium. 



Oppofitio reJaciaa eit , cum vnum alteri amicc 

 opponitur : vt pater&filins. 



R E G V L i€. 

 /. Identitoi eB reUti» vnius adaliHti. 



Identitas diciiut efTc affinis vnitati, & in illa fundari : ficut 

 diuerdtas atiinis eft multitudini, & in ea fundatur. Afiinis, in- 

 quau), dicltur, non cadem ; quia identitas cfb <r;(;eir/i vnius ad 

 aliud. Hxcautcmidentitas eft vel tei, vcl rationis. Identitas 

 rei liuc realis eft intet plura : vt mter Alcxandrum &: Bucc- 

 piialum- Identitas rationis cft idcntitas eiuldcm ad leipfum. 

 Hic enim extrema nondifFeiunt rcipsa, Icd tantum raticnc. 

 Intellcilus ciiim codem vtitur canquam duobus. Ita Alexan- 

 der dicitur libupd idcm.Identitas itaque cftreiatio liuccom- 

 paratio vnius ad aliud , fiuc iliud aliud lit re , fiuc rationc di- 

 ftiniflum. Hinc Fonfccadicit:Ideniitas eiurdcm adfcipfum cft 

 telatio ratienis : quia cxtrema non funt tcipsadiuctfa. Alij 

 hanc doftrina>ii ita proponuoc. Identitas eft fuppolitaiis , vel 

 crtcntialis. Su^pc/italk eft.quando dax natura: conueuiunt in 

 vna pcrfona:vt anima Sc corpus in homine.deitas & Iiumani- 

 tas in C H R I s T o. Ejfentialif eft , quando quaidam func vna 

 eflcntia. Eftquc gencrica, fpeciiica.vel numeiica. 



//. IdentitOf formalii efteorum , ^ue tantitm defini- 

 tiene dijferunt ialias per omniafunt eadem. 



Sic igitur idcm funt.qua: eircntialitec fun: idera : vt defini- 

 tio & dcfinitum ; verbi gratia, animal rationalc Sc homo. Dc 

 hac identitate funt ifta theoremata. i. §lu£ formaliter idem 

 funt ,non differunt nifi euolutione nomims. ^. &uAformiiliter 

 funt idem,non difcrepant in 'vno tertio : fed funt in tadem ca- 

 tegoriajhabentque eadem genera,enndem diffcrentiam,eandem 

 "vim efficiendi,eadem accidentia,eundem ortum ^ inlerituiQ. 



III. Qus,fpeciefimtidem-,etiamgenerefHnt idern j 

 d^ tjHi nnmerofiint idem, etiamjpecie G^genere» 



Slc Alexandet & Ariftoteles funt fpecic idem, ideoque & 

 genere : & AJexander &: filius Philippi Macedonis eft idem 

 numcro ,ideoquencc diuerfam fpecicm , ncc diuerfum genus 

 obcintc. Ratio huiusrei lic redditur. Eadcm genere funt.quae 

 eidcm gencii fubijciuntui i cadcm fpecie , qux rcferuntur ad 

 candcm fpecicm. Quatc cum fpecics fit fub fuo gencre , id 

 quodclt fub fpccie, ctiam etit fub generc : exempli gratia: 

 Plato fubijcitur homini, & homo animali. Ergo & Plato fub- 

 jiciatur oportet animali. Non igitur qux funt gcnere idem, 

 etiam fpecie funt idem. Deinde quia eadem numero propriif- 

 fimc funt , cum diuerfis nomir.ibiis eadcm res (ignificatur, vt 

 ait Flaccius in Logica,neceirum cft.vt qua: numero fuct vnura, 

 finl ctiam v num ipccic & genete. 



I y. Identitas generis efi magna,jpeciei maior,nume- 

 rica ma.xima. 



llla fquidem vnitas & idcntitas» maior eft judicanda, qua: 

 includit alias , vt clcganttr ait Zabatella. Hinc Atillotcles in 

 . topicis docet.ca qux numcro funt vnum, maximc vuum cfic. 

 Sicuti autcm vnitas numeti cftomniuui maxima, fic contra 

 diucrfitas numcri cft omnium minima. Numeto enim difFc- 

 jun: duoindiuidua diucrfa , & qu.i^cunquc in diuetfis infunt 

 lubiedis.Maximaitaquediuetficas gcnecis,minor fpcciei mi- 

 nima numcri. •■' ♦-. 



reniia 



Sciiu- 

 ^ua- 



IP 



.1 rtali- 



I JUC 



>{ua- 



V- ^A genere dfj^runt,etiam Ipecie diJferunt,&quA 

 ecie, etiarn numero. ^ 



Etgo qua:cunque diffeiunt gcnete , eadem nuAicro difFe- 

 rent. Caufa enim antccedciitis, cft etiam caufa confequcntis. 

 Sicut igitur numeri idcntitas includit c.Ttcras idcntitatcs ; fic 

 diucrfitas gencris includit cxtctas diucrfitates. Nihilo tamcn 

 fccius, qu.T funt fuh diucrfis gcneribus , tandcm clcuantur ad 

 vuum g-enus, vt ait Scaligcr. Omnia namquc gcnera vnius 

 natura:, puta fubftantii vel quantitatis , ad vnum gcnus fum- 

 mumrcducuntur. 



VI. 0«(f realiterfunt idem , in niillo pugnant. 



Ratio cft iquiailla, qui rcaliter funt idcm.itafc habcnt.vt 

 fuperius conciirrat ad conftirutioncm & dcfinitioncm infcrio- 

 tis:vt corpus viuum ad conftitutioncm aniinalis, & aninial ad 

 hominis.Q_ua; vcioita fe liabcnt,i!ia non puj^nant intcr Icfc. 

 Hic mcmincris tcgulam idcntitatis cflc in ifto axiomatc : 

 Sluiinvno tertio funt eadem , inter fefuHi exdem. Intcliigc 

 tcrtium proximum & incommunicabilc fcu (ingularc , quod 

 vocant. c.g.homo & animal conueniunt in fcnfu,quod cfl tct- 



tium incammunicabilc.hoc cft.prcptium animalis-Non cnim 

 proccdit in tcrtio communicabili & vijiucifali : vt, Pcttus eft 

 homo ,& loannes eft homo. Neque tamtn idcoPctrus cft 

 loanncs. Quanquam ptopofitum axioma potcft intelliei latc 

 rcfpcftu vidcl.tcrtij,in quo rcs funt idcm. Ncnipe de iifdcm,' 

 idcm fercndum eftjudicium. 



f^I I. Partitio difiinHianit Thomifiica praferenda Th;mina- 

 efi ScotifiicA. '!"""' ^ 



Thomm hinc ind|c diuidit diftiniftionem in cam , quar cft '^^^'^^ ^' 



rci , & cam^ , qui cft rationis : quam Mclanchthon apptobat. nc fit p'ti. 



Scottu vcro poftTliomam tiadidit diuiiionem diftiniftionis ietcr.Ja» 



trimembrem ; & piimam di.\it rcaIcnijfccundamrationis,ter- 



tiam cx natura rci : quam pattitioncm Fonfcca approbat , & 



Thomiilicx prsfert. Vcriim cnim veio ciim omnia qua: in 



mundo funt, diftinguantur vcl rc,vcl ratione,Thomi fcntfn- 



tia vidctut cfTc potior. Quod autcm attinct ad illos Scotifta- 



rum ccrminos, diftingui cx iiatura rti, diftindio potcntialis, 



diftinLlio fc totis fubicdiuc & obieftiue , illos hunc in mo- 



dum teducimus ad noftiam dodrinam.Diftingui ex naturA rei 



eft ita diftingui , vt ratio inueniat fundamentum diftinL^tionis 



in ipsa rc.Et hxc eft diftindio rationis ratiocinata apud Tho- 



miftas. Vbi latio non cft accipicnda pro foimationc intclle- 



ftus-fed pro quidditatc rei.quait nus ncnipe qnidditas cft ob- 



iedum intellctflus. Et h:cc diftindio eft formalis,vittuaIis,vcl 



modalis. Formalis cft inctr ea,qua: funt vnitiuc contcnta. Ita • 



v.g.differunt homo & animal. Hic cnim licitfin: duae forma- 



Ii:atesiquia cft vnum foimale vcanimalis & aliud formalc vc 



difFctenti3?,qua gcnus ad fpecicm contrahitur : tes tamcn vna 



eft ; quia non pct aliam lem homo cft homo,& per aliam rcm 



animal,fed per aliam & aliam formalitatcm. Vhtualis diftin- 



iflio eft pofita in aiftione fiue virtute rei:vt cum dicimus , in- 



telledum & voluntatem diffcrrc ab anima &: inter fcfe vir- 



tualiter. Hxcquibufdam dicicur diftinHio prcfter eminentiam 



ex nattcm m. Vnde patet, cur nonnuUi dicanc , intellctffum & 



voluntatem difFcire ab anima & intei fefr- formaliter ,non 



fimplicicer,fcd cmincntcr.Porro «!0<//j/».( diftiniftio dicirur,vbi 



non res a re, fed vcl rcs & modus, vel modi & modi oppofiti, 



vel modi & modi eiufdem rationisdiftinguuntut.Modus enim 



non dicit rcm vcl entitatem ptopriam , fed cafri cuius cft mo- 



dus.Primo modo deitas & infinitas in Deo diftinguuntur : fc- 



cundo verum cS; bdnum : tcrtio modus in fpecic, & raodus in 



indiuiduo. Atqucha:ccft diftinftio racionis tatiocinatx fiuc 



non purx : quam alij vocant diftiniflionem rci. Ad diftinBio- 



nem potentialem Scotiltatum quod attinct , hac dicunt diftin- 



gui partcs integrantes ciufdcm totius horaogcnci : vtimarc 



meditcirancum volunt diftingui ab Oceano , & fupcrius aetis 



hemifpha:riumab infcriori. Sed ha:c eft diftiniftio realis. D/- 



ftinBiofe tetis fuhieBiue dicitur.quando duo extrcma diftinifta 



funt rcalitcr : quo paiflo Scotiftx dicunt diftingui duo iodiui- 



dua fiue fuppofita eiufdem fj^ccici , vtloannem & Paulum ; 



itcm accidcns in alio atque alio fubiciflo , puia albedinem in 



parictc, &: albedincm in laiffc. DiftinBio fe totis clieBiue cft, 



quando cxtrema in nullo conceptu tcali quidditatiuo conue- 



niunt ; quo paflo vltima: difFcrcntis fiuc foim.T numcrica: di- 



ftinguuntur. Sic equinitas cft tancum equinicas,& humanitas 



cft tantum humanitas.Huiufmodi autem formi dicuntur dif- 



fcrrc fe totis obieiffiuc,quia nullus rcpeiitur wonceptus com- 



munis obic<fliuus,qui podit iis rcfpondcrc. Scd quia rcs hxc 



ell intiicata, concmurillam cxtricarc. DiftinBio duobus mo- 



dis confideratur : vel abfolutc , vel in ordinc ad intcllciftum- 



Abfolute fi confiderctur ,poli'umus diccre omnia quarcunquc 



diftins;uuntur,diftingBi fe cotis fiibieifliuc vcl obicdiuc.Sf to- 



tis fubieBitie iciuindo confidctantur alia: & ali.r rcs : vt Deus 



& crcatura. Se totu obieBiul ; quaildo confidcr.intur alij Sc 



alij modi : vt dextrum & fiiiiftrum iu columna. Si vcro diftin- 



dio confidcrctut in ordine ad ir.telleBum , pofTumus dicere 



omniaqu.rcunqucdiftinguuntur,diftingui re,vcl rationc. D»- 



ftinBio rci cft ,quando rcs diftinguuntur citia mcntis opcra- 



tionem.Eftque i.intcr rcm & rcni.i.intcr modum & modum. 



j.inter rcm & modum. DiftinBio inter rcm ^rem cft efTcn- 



tialis vcl fuppofitalis.Priori niodo ditfciunt Dcus & crcatura, 



fubftantia & accidcns &c. poftcrioii.tres pcrfijni SS.Trinita- 



tis ; qua; non funt diftinvfl.r rcs,id cft, eircnti.T , & funt diftin- 



(Xx res, id cft, fuppofita. DiftinBio inter modum ^ mtdum cft ' 



quancum ad modum cfTcndi , vcl agendi Pnori modo dilfc- 



runt aftus & potcntia , lux folisimatutina & mcridiana &:c. 



poftcriori, attributa Dei, vis calcfacicndi & cxficcandi in folc 



$:c.DiftinBio intcr rem ^modiim tft,vcl quantum ad modum 



cffcndi^vt intcrcns &vcrum ; vcl auantum ad modum fiibfl- 



ftcndi,vt intcrcflcntiam & perfd*«||S.Trinitatis. DiftinBio 



ralionii cft , quando res non dil^Kuuntur nifi opcrationc 



nuiuis intctucnicntc : vt dextrum jriinil^tum in columna. Et 



ita quidcm luiflcnus vidctur fimplicilTinic proponi poflc hic 



doftrina. Ncquc tamcn hoc modo cucrtiinus dofliinam ;» 



pi;cccptis traditam.Ibi cnim diftindio rcalis a ur ftiictc, 



& diftindio rationis latc. At nos in mediodo cc\v'" piopojita 



modo 



diftit\ 



