Metaphyfica; Pars I.Cap.XXVIH.&XXIX. 3 7 



c- 



a loco. Dcus itaquc imptoprie dicitur elTc in loco : fciheet non 

 J- fotmalitcr.led fimdamentaliter (iue rcpletiue, id cft.quatenus 

 cft in omnibus illis rcbus , qui dicuntur loca rcfpcau creat.- 

 rarum : vtDeus cft Rom2,ConftantinopoIi,& omnibus locis. 

 lUocalc fccunduin quideft.quod loco noii circumtcribitur ; 

 quia fcilicet ,in loco non facit diftantiam , vt cft angelus ; fcd 

 t.tncn cft in loco dcfinitiuc , iiuc per defignationem. Dum 

 cnini tft hiCjnon cft ibi. Nos priori modo confidecaraus t» il- 

 localc : atquc ita illocalitas & vbiquitas fc mutuo ponunt- 



//. Locale terminatur lecotVel ptr definhionemyvel 

 per circuTnfcriptiomrn. 



' Spiritus creati funt in loco definitiue, id cft.ita funt in loco, 

 Vt fefc intra definitum Ipatium contincant, ncc fimul extra il- 

 Jod podint exiftcte. Corpora autem funt in loco cucumicri- 

 ptiue, id eft,occupant locum pct extenfionem, atque uacom- 

 roenfurantur loco. Locii^ itaquc definitiun^ ua (e liabet,vc 

 fpiritus creati propter fuam finundmem non polhnt cttugcre 

 hanccircumftantiam, quo minus decermincntur ad H5c & 

 Nunc. Tametfi cnim non habcnt fincs quantuatis , habent ta- 

 men nihilominus fines eflentix.At loctu circumfcripiniu(<^ui 

 etiam fuftcntatiuus & commenfuratiuus diciturs) longe alucr 

 fe habct.Hic cnim tripliccm habethabitudincm ad corpora ; 

 videlicctcontincntis,menfurantis,& conferuantis.Nam quia 

 corporafuntfinita, funtinloco continentci quia matcrialia 

 funt & quanta , funt in loco menfurantc ; quia cotruptibilia 

 lunt, funt in loco conferuantc. 



///. Conjideratio leci alia eB metaphyf ca , alia 

 fhyjica, id efl ,generalis vel Jpecialis. 



Etenim omnis fubftantiacteata.fpiritualis, inquam,& cor- 

 potca.cft in loco. Itaque locus eft aliquid commune. Rurfus 

 fubftantia cotporca pcculiati raodo cft in loco. Icaque & m- 

 corporca.Proinde locus nicrito diftinguitur hoc inodo. Locks 

 ingenere eft fpatium,in quo creatuta ciiftit.Vulgo agpellatut 

 lccus imaginarius. Lccm injpecie dicitur realis, Sc eft intelli- 

 gibilis,vel fenfilis. Lccui intelligihili^ cft tpatium, in quo exi- 

 ilit fpiritus finitus,iteraquc coclum & tcita. Etgo locus intel- 

 ]igibiiis itctumdiftingucnduscftindcfinitum & circumfcti- 

 ptTuum. Ille compctjt fpiritui ctcato: iftc coclo & terrx. 

 Loctu fenfilif fcu phyficus eft teiminuscocporis continentis. 

 Hxc ita patcnt. Eflcntia Dci eft infinita, U ideo ad dcfinitum 

 Ipatium dctcrminiri nequit:vndc vbique efte, nufquaminclu- 

 fa,nufquam exclufa,cominuni cmnium rcfle fentientium opi- 

 nionc afferitur. Rcs crcatx autem , quoniam finita efTcntia 

 prxdita; funt, fiiiitam quoque prasfentiam localcm poftulant, 

 juxta ttitura -..xiomr.Nulium finitim eft capax infiniti.Vndc&: 

 jn crcaturas cadit mutatio localis , vt vno fpatio relivfto aliud 

 occupaie poffint. Hxc vcro localis frttfentia, , qux vulgo Vb.i 

 dici confucuit,non eft vtl denominatio cxttinfcca, quz voca- 

 tur.a loco vcl fpatio, in quo res elTe dicitur.vcl rclatio ratio- 

 nisad fpatium illud iniaginariura ; fcd cft realis & pofitiua 

 propiietas,qua: rebus finitis formalitcr incft. Eft cnim tcrmi- 

 nus rcalis niutationis,qua:locaIisdicitur.Is vero neceflario & 

 realis cft,& fubicdlo inutationis formalitcr incft-Vndc & illud 

 cfficitur, pra^fentiam localcm a rc,qua: prxfcns dicitur, rcipsa 

 diftingui. Etfi cnim tcs finitx fine omni pra^fcntia locali cflfc 

 ncqueant:fecundum tamcn cam mutari poflunt^vt vna amifsa 

 alteramacquitant,quod manifcftum cftdiftinftionis in rc ipsa 

 judicium. Modalis tamcn hic diftinftio cft , non tcalis fttidc 

 di.fta, ciim prifentia tantum modus fit rci , ob fummam cius 

 a fubie<5\o fuo depcndentiam , Sc imperfcftum cxiftcndi mo- 

 dum. Vouo f^atium, quod pcr pnfcntiam localcm rcs qus- 

 libct crcata occuparc dicitur,non cft rcaJc quiddam,trinadi- 

 nienfionc ptsdltum, fcd magnitudincm duntaxat imagina- 

 riam habcnvndc & locusimaginarius appclIacur,non <iu6dfi: 

 non-cns, fed quiacft huiufmodi ens, quod nonnifi imagina- 

 tione aflequi pofliimus. Hoc fpatium aliis appellatur inter- 

 *flff«TO,nciiipe imaginarium. Hoc aucem fiue fpatium.fiuc in- 

 tcruallum,imaginatiura, ci vulgato loqucndi vfu tcfte locum 

 appcllari, minime cft ambigcndum. Mundum enim alicubi 

 cflc dicimus , locum dcfignantcs. In loco vtiquc cft mundu» 

 non Ariftotclicc ( a nullo cnim corpore continctur ) fcd quia 

 cxirtic in certo & definito fpatio.Spatium igitnr locus cft. Ita 

 &.aElum fuprcmum cft in loco.Hinc Ariftoteles i,.Thyf.tex.\. 

 iciX^ ait : Q-ux funt.omncs cxiftimant alicubi efTe : quod vcto 

 non tft,nufquam cfTc. Atqui hoc non intcUigi pottft de tcr- 

 mino corporis ccntinentis.Nam fi quidquidcft.in tali fitloco, 

 quodlibct corpus ab aliocontinebitur in infinitum. Idem ^. 

 Phyf.tex.;^. ftatuit, calum maximc cflc in loco.quia fcmpcr 

 mouctur.Atqui ccrlum in loco,hoc eft,in tcrmino contincntis, 

 cffc idcm ncgat.CcElum igitur ab illo dicitur cflc in loco,quia 

 eft in certo fpatio , ncc cnim aliud datut , quod noininc loci 

 fignificaiL poftit. Sed in paucacontrahamus hanc difputatio- 

 ncm. Loetthilitai cft aptitudo ad cxiftcndum in ccrto aliquo 

 Tom. 1 1. 



loco.Ea confideratur in gcnere,& iufpccic. Lcc.iliUtaf ingi- 

 nere cft proprietas fcu afFeilio cuiuflibet rci crear.T, qua fit v; 

 illa fit in ccrto aliquo fpatio fcu Vbi. LocabilitM in flecie cft 

 alia fpintuum finitorum, alia corporum natuialiuni. Sfiritits 

 finiti funt in loco dcfinitiuc. Corfcrn naturalia funt In loco 

 circumfcriptiuc ; & quidcm in loco vcl incctno,vc calum fuf 

 prcniuro:vel cxtcrno,vt homo. Alij hac dc re fic piiilofophan- 

 tur. Dcus eft in loco refletiui , quia in omni ipatio liiic loco 

 cxiftit. Crcaturi non tantiim lunt refletiui in fp jtio, quod fic 

 occupantjVt nihil cius lit,in quo non fint i lcd etiam defijiitiui, 

 quod fpatio dcfiniantur,vt cxtra illudnon cxiftant. Rcs vcro 

 corporc.x prxtcrca circumfcri/tiiii in fpatio cflc dicuntui, 

 propter quantitatcm molis, qua ciicumfcribuntur. 



— — ' ^^^— f 



Cap. XXV III. De Permmente^ 



& Succeffiuo- 



ENs permanens eft^ quod fcmel &: fimul obtinet 

 fuam eircntiam:z/f ornriis fubjiantia-.^uamitAs pro- 

 prie diUa, <jualitas,reiatio,QHando ,y bi,bitiu,Habitu6. 

 Ens fucccfliuum eft, quod habet ellentiam in flu- 

 xu pofitam,quo fit vt partim fueric,fitj,i>; futummlit: 

 vt motui proprie diilfu & tempm. 



R E G V L .<t. 



/. Enspermanens aliud efi indiuifbile^aliud diuifbile 



Prius illud nuUas habet partcs : vti cft Dcus,-«tcrnita«,& 

 fpiritu^ crcatus propric didus. Ac hoc poftenus habcc partes, 

 eafque fimul polfidet, finc partium cflcntialium fluxu vel ad- 

 ditione. Omnia autcm pixdicamenta, cxccptis diiobus,vidcl. 

 a^Sione & pafTionCjfunc encia pcrmancntia. iiola ifta duo ad- 

 mittunt fuccclfioncm. 



/ /. EnsfHCceffiHum JptClatHr infui prodKBione,& 



afiSlione. 



Ens fucccffiuum efreiitiam fuam habet pofitam in conti- 

 liuo partium cflentialium fluxu &additione. Itaqiie non po- 

 tcft ita pioducijVt pattes ipfius cxiftant fcmel & fimul: fed ad 

 aftualem eius cxiftentiam fatis cft,fi pars prxfcns adlu cxiftat. 

 Ex his patct , omne cns fucceffiunm haberc partcs, & efTc ali- 

 quid coruinuum, nec pofTc habere partcs fuas fimul in eodcm 

 mom.ento. Huiufmodi autcm funt motus & tcmpus , ac pro- 

 indc plurim.v adiones & paflioncs. DicO plurima: : quia aftio, 

 ac proindc pafno,alia eft indiuidua, alia indiuidua. Illa eft cns 

 permanens : hxc , fuccefnonera admittit. Sic v.g. creatio cft 

 a<!>io indiuidua i altcratio, diuidua. Nequc refcrt, quod adio 

 alia eft tranfitiua, alia intranfitiua ; & rurfus, alia permanens, 

 alia tranflens.H.-e fiquldem diftributiones non euercunt illani 

 ptiotem.quod aftiofitpcrmancns,veI fuccefliua. 



Cap. XXIX. De MenfitrA& Menftirato. 



Pr^cepta. 



PRimx entis difFerentiae, qua; oriuntur ex vnita- 

 te,lunt expofitaE^requuntui- ift.T,qux oriuntur ex 

 veritute, qu.iles funt numcioquinquc , hoc ordinc : 

 Ens cftmcnfurajvclmenruratum: pofiibile, vel im- 

 poflibilc : infinitum ,vel finitum : reale,velrationis : 

 abftrachim,vel concretum. 



Menfura cft , qui quaiuum quidque fit , cogno- 

 fcitur. 



Eftquc i.Intrinfcca , vti eflforma, vel proprietat : 

 vel cxtrinfcca,M eft z//«rf.i.Actiua,qaa; diciturmcn- 

 fuvans^vtformahoMinis-.vcl pafliua.qua: diciturmen- 

 furata.M vlna.i-lnhnit:i,vt intelle£luiDeiefi menfur» 

 rerum:vc\h\Vn:i,vtvlna. 



Menfuratum cft,quod kmcnfata pcndct, 



/. Menfira prior est & notior mcnfurato. 



Mcnfuraquippccftcaufarci, & ipfius rcgula. Eft icaquc 

 prior ordinc naturi,cognitionis,& digBitatis. Quopcttincnt 

 illa tlicorcmaia : e}uodeft frimiim ^j^Jtrfeai/fimum lo ali^uo 

 gcnrrr.id eft menfura aliorum : RatioHlcnfuri in e,> confftit, 

 ■ut notificet juantitatem rei : intclligc quaniitatem molis 



inancos. 



Ens Tucccf. 



fiuuoi, 



Menfuri 

 an pci:;f 

 incnfurA- 

 co ! 



