38 



-Menfurs 

 coniiiiio- 

 ncs quot i 



primo pii- 

 ma, &pro- 

 xima quz > 



Menfura 

 foimalis 8c 

 materialis 

 qux? 



Menfura 

 quoc mo- 

 dis fc iia- 

 beti ) 



& vmutis,fiue deraenfiuam, vt alij loquuntur.&perfeaiona- 

 lcm. Vbi mcmincns.magnum cfle dilcrimenintci mcnfuram 

 apnon & apoftciiori. Illa cft caula ; liarc, effcaum. 



/ /. Menfiiris. conditlanes fttnt ^natnor. 



rrimo reauititur vt mcnfura fit infallibilis &certaic]uia 

 pcr incertum non pollumus certificari , ficut cx inccnito 

 ptincipio non pollumus dcduci in notitiam conclufionis.X)?/;;- 

 de menlura dtbct cflc pnnia in iilo gcneic.in ijuo cii: menfu- 

 ra:vt Dcus cft mcnluta omnium cntiuni,quia cflpiimum cns. 

 Sic punauni cll nunfura torpoium : t]ma cfl minimum & 



indiu.fibile in illo gcnere.Intclligc autcm iiic primitaicm ori- 

 ginis fluc conftitutionis, vcl pcrfcaionis. Dc piioii pr^mitatc 

 accipe rcguiara : Menfura debet effe minima. (<y> ind!uir,hUi, in 

 tUo genere.m qm efi menfura. De pofterion jffam • t^^uodeii 

 prfeaiffimum in ali^uo genere, efimenfura: vt homrdicitur 

 menfura corporum naturaliimi , & aurum mctallotum. Huc 

 peitinct ilIadifLnaio , cju6d mcnluia fit rcpetitionis fiuc ap. 

 phcationis^&pcrfec^lionisfeu emincntii-. IIlo modo rc<'ula 

 eft minor,vt vlna:iioc maior.vt Deus cfl mcnfuta rerum. Ter- 

 f/o menfuradcbcteflehomogenca fiue vnigcnea, hoc cfl,m 

 eodem gencre cum menfurato. Intclligc mcnfurara finitam. 

 NamDeus,qur eft menfura infinita omaium rcrnm, non po- 

 teft cfle ciuldemnaturx cuni (uis menfuratis. Denique men- 

 liira debet cfle vnum quid & indiuifibile. Si cnim ipfi aliquid 

 addatur vel dcmatur , dcfinit cflc mcnfura : vt in vlna viderc 

 eft.Hasconditionesaccipede menfuraprimaria.vti caufadi- 

 crtur menfura cffeaus: non de fecundaria.quo pado cfTc- 

 ilum dicitur menfura caufi. Accipe iteiii de mcnfuia pei fc, 

 non per accidens.Quo pertinet illud : lieaum eft menfurn. fui 

 fciiicet per fe : & obliqui, fcil. per accidens. 



/ / /. Menfura efl vel primo prima,vel prexima. 



Menfuraprimo frima cft caufa cfl"endi & cognofccndi alio- 

 xum : vt primum ens, primum vcrum.ptimum calidum. Men- 

 funtproxima efl uobiliflima fpecies in aliquo geneie : vt albe- 

 doin geneiecolorum edraenfura proxima omnium fpccic- 

 ium coloium,duIccdo faporum, homo animalium,aurum mc- 

 tallorum.iuftitia viitutum. Et hanc menfuram non neccfTc efl 

 cfle caufam eflendi omnibus aliis fpeciebus illius generis • 

 led fufhcit efle caulam cognofcendi, quatenus fcil. fccundum 

 inaiorem aut minorcm appropinquationem ad nobiliorcm il- 

 lam Ipeciem difcimus gtadus perfeaionis aliarum fpccicnm 

 eiufdem generis. Sic animal. quod quam pioxime acccdit ad 

 hommem.cft perfedius eo, quod non ita proximc accedit. 



/ F. Menfura menfurans eHformalu, menfurata eU 

 materialis : illa prajlantior eFl hac. 



Menfura formalit eft, qux ita fe habet , vt non accomode- 

 turmatenx : qualis fuit regula Polycleti , & hbra Critolai 

 Menjuramateriolt, eft. qu:e ncceflkrio debct accommodarl 

 rci m9nfurands:qualis fuit rcgula Lefbia, qu.r erat cxpk,mbo 

 vtpoflet accommodari lapid.bus. Scriptura facra cft mcn- 

 lura fidei pnoii , non pofterioii modo : quia veibum Dci eft 

 caufa hder ada:quata. Logica cftmenfura rcrum raateiialis, 

 iJue Lefbia. 



y. Menfuraen velratione frnplicitatu tamim^vel 

 rattone di^nitatts tamum,velratione vtriufyue ftmul. 



Vrimomodo elementa funt menfura liominis -.fecnndo modo 

 ^omo eft mcnfuia omnium coiporum natutaiium : tertio mo. 

 rf^Dcuscftracnfuraomniumrcrum.Huius loci funtillxrc- 

 gulx: S.mplcx compofiti, caufa efl^-cc^,, pats totius, fubftantia 

 accdcnns , abftrafttn. concret,. notio /lima noti^nis £" - 

 diabfomtum .efpea.ui.prius poftcr.ons eft menfura & ror- 



r.;f.^^°"'f autem hic diftingueie menfuram quantitntis, 

 pcrfeftronis.&cognttionis. ■' 



Encyclop^di^ Lib. X I. 



Cap. XXX. De Po/ifibtli ^ lmf<ofifihili. 



Pr-«cepta, 

 P OfTibile cft, quod potcftaftucllc. 



n IH^^ ^''' abfolucc.vel compar.-,t^-. 

 eft vf ;[' ^^ ^°'"^^" '^ ' ^"°^ " ^"a n..rur,t r.ie 



Pofllbile comp.ararc eft , qnod refpcftu Intitis vcl 

 ill us porcnrKx porcft fieri : vthom,nipoffyHc j VJ 

 bHlare. Dunttreti^^S,^^^ exhypJrhc/;. 



P0^end3'^ "^ rumirurrriplicircr. ,. Scatnc-t^im 



dum potenciam pafllusm : vt ccehm ^ctef motttrl. 

 3.Sccuiidum nonrcpuguamiani teiminorum: vtpop. 

 ftbile cjl homini ctnrtre. 



Impoflibilc cfl,qucd cdu eflc non poteft.Hooeo. 

 deni modo diuiditur, vt porHbiie : ira fcilicct vtfJt 

 m.pGfiibileabioIurCjvelcompar.-itc. 



Impoflibilc ablolurceft,<iuod prorfus non poteft 

 cflcvel heri. Dicitttr ali^s impcflibilc fimplicuer. ir 

 T/i uTXus «<^WT^.',impoisibile neganue&- rioprer 

 rcpugnamuim. £ic impcjJMe rji,vt D,«, mcntiatL 



ImpcOibileccmparatc eft, tii.od lefpcdu poren- 

 li2attuiahnua^,velcri:im paiMua:,& im.poisibile» 

 poisibilc autcm ief}cau poKtntia: Dei infinitar:^, 

 impofjMe iji Rhcnnm cxfccari. Dicittir impofsibile 

 kUla ■j<,lccunaum c^uid, ex hypoiheh, & p ohtiuc, 



R E G V L jE. 



/ Impofjibilitas efl ex parte Dei, vel parte rei. 



JT^^f "■'^'"■" ^"t^^- ^r'^ ^"'^"'^"™ potentiam Dei l 

 ablolu.am heri non poteft : & dicitui fin.plicifci impcflibire 

 I^aDeus non poteft fabiicaic non cns,no,; poteft moii ; qu,; 

 peus non poicft illa,qus incU.dunt defedlum, & cum fandif 

 fima .pl,«s natura pugnant Jmpofiiiie ex farte r«cft, quod 

 tci non poteft lccundura legem Dci oidina.iam ; quiancm- 



hac d,lhna3oi,c co.ncidit illa , quod aliquid fit irapcfllbilc cx 

 partc agcniis,vcl ix parte pafld *^ 



//. Deuspotenimpol]iilia»&nonpoten. / 



•f^'^y?''«/''^^'V/«.i.c.illa,qu2:nonpofl-untfieri^creatuta l 

 p.optcidctcaumvii,um:Ttcieaie impoflibile eftcrea'urx 

 Dco non itc-m. Nen fctefi imfcffiiilia,,d cft illa, cux fu4 nz- 

 turanonpofluntfier.. !ta fecundum potemiam Dei , ctiam 

 abfoIutara..mpofl,bile eft.vt Deusmoriatur. Et implicat con- 

 trad.a.oncra.fiquisdicat.Dcum pofl-e hniufmodi impofll- 

 biha : qu.a lic impofl-.bile fimplicitcr ftatuitur poflibik f fiue 

 noni.Bpoflibilc. '^ ' 



III. Pojfthile cft , qHoii nen inuoluit alimiid repu- f< 

 gnans rattoni entis. qt 



Impojbile fu5 natur^ eft quod includit contradiaio- 

 ncni. Polfibile contra cft.quod talc eft.vt poflit aflu efl^e fine 

 vcia repugnant.a, fiue contradidionis expicfli aurimplicita: 

 .mplicat.one. H.nc Deus dicitur illa pofl(,qusnonincl«du.t 

 contrad,a.oncm , fiue ad qui non lequitur contradidiofeu 

 repugnant.a tcrm.norura. Ncque vero hoc modo coar<ftatur 

 Dc. omn.potent.a.kd aflVriturab impotcntia.Itafi Deus pof- 

 Ict mori . hoc cflci nnpotenti.-e, non vero oranipotentix. Sic 

 ergo d.lcaraus de Dco loqui , vt n.hil indignum fanfta cius 

 maieftate ipfi tribuamus. 



IV. Pofjihile non hahct aliud ejfe ^uarn infuk causa. Po 



Pofnhilia eo modo , (^uo funt in potentii , habent verita- bea 

 tcm.Vndc patet, non cflc poflib.Ie , vt Deus menciatur : quja cfTc 

 Tc mcntiri non poteft huim cfl"c habcre in causa prima, & vc 

 ritatepi.ma. 



Cap. XXX 1. De Infinito ^ Finito. 

 Pr^cepta. 



INfinitum cft, quod nullis circumfcribitur tcrndk- 

 , ms :/f«,quod eft extra finiri ab aljo 



Eftque tale vel adu,vcl poteftate. ///«^ dicitur in- 

 fi.utum neg.inuc & ratione foxm^, item infinicum 

 nmplKuer.pcr le,natura,& catcgorcmatice ■.ifuddi- 

 cnur infinnumprmatiu^,ratione materi^, iniinitura 

 lccnndum quid, pcr accidens,& ryncategorematicc. 

 Inhmtum adu cft , quod nec habet , nec habere 

 poteft hncm : vti cj} foltu Detu. 



Infinitum porcntia eft , quod finem non haber, 

 pctuit c.imcn, aut etiamnum poteft habere. 



Eftque t.ilc fccundum non-entitatem , iinpetfe- 

 aionem,vcl qiiantitatcm, 



■ Inlinitum fecundi^m non-cntitatem eft negatio 

 mhn itans fiue ncgans : vt, non-homo. 



Inhnitum fccandvm imperfeaionem cft , quod 



perficS 



