Metaphyfici^ Pars I. Cap. X X X i V. 41 



Hxc diuiditur ratione rcrum abftrahendarura & 

 cfifciplinarum. 



Ritione rerum abllrahendaruni dicitur odlo mo- 

 dis. r. Eft abftradlio habicualis ; cjux eft defa?catio 

 phantafmarimi.qua fpecies intelligibilis abftrahitur 

 ab obiedo : quod fit; quando jncelledus agens ex 

 'phantafmate facit nocma , idque imjirimit intelle- 

 ftui paticnti. i.Abftradio formalis;qua formalc ab- 

 ftrahitura materiali: vt ijuamita4 a^uamo.i-TotaUs; 

 qua rocum abftrahitur a tuis partibus iz/f^^w»^ k/:us 

 fpeciebMjefinftioadefimto. ^.Abftradio priorisapo- 

 fteriori .- vt-,mm fonurn dicimmfriorem cantu. 5. Ab- 

 ftradio pofterioris <t ^noxi:vt>cltm/iiperficiem ahfira- 

 himHsafHbiene, i» quoinefi. 6.Abftradio iimulcatis j 

 qua abftrahimus ea qua; fimul (m-\v.vt,cHm apprehen- 

 dimut colorem latlis, non apprehenfo eins fapore. y.Ab- 

 ftradio a (ubiefto : eaque tum ncgatiua.qua fubftan- 

 tias abftrahimus,negando eas eirein iubiedo inha:- 

 fionis:tum priuatiua,cum accidcns cognofcitur non 

 cognito fubiedlo, puta albedo abfqne pariete, S.Ao- 

 ftradio 4 fuppofuo fcu indiuiduo : eaque tum pro- 

 pxiOyVt CHTn leanitatem ahfirahirms a leone, & vniner- 

 falem nuturam afn£ulari:tnm alieno^z/r cum abfirahi- 

 mus pietMema Caine. 



Rutione diiciplinarum abftr.-i(Sio eft generalis, 

 vcl fpecialis. 



Generalis eftmetaphyfica,vel logica. 



Abftradio metaphyfica cft , qua res abftrahitur 

 abomni matecia.fenfili 6c. intelligibili,ratione5<:re. 



Abftradio logicaeftj qua abftrahuntur genera- 

 lia prjEceptaomniumdifciplinarumaparticularibus. 

 Prarcepta enim iunc xa6»'A«. 



Abftradio fp€cialis eft mathematica,vel phyfica. 



Abftradio machematicaeft , qua rcs abftrahitur 

 a materia lenfili & intelligibiii,fed rationc tantum : 

 vt,fi confideretur triangulum, neque tjua ligneum, neqtte 

 quaferreurn &cfed qiia triangulum. 



Abftradio phy fica eft,qua res abftrahiturtantum 

 a materia fingulari feu fignata, non vero vniuerfali 

 feu comnumi : vt Phyfcus confiderathominem,nonaH- 

 ttm hunc vel illHm hominem. 



Abftraclio negatiua cft, cum vnum de altero ne- 

 gamus,perfecundam mentis operationem, 



Eftque vera,t/r quando remouemus aDeo corpus\wt\ 

 falla , vt curn rnttteriam a coelo remouemus cum quibuf 

 dam veteribus Phyficu. 



. Concrctura eft , quod coniundtum eft cura alio ; 

 •i/t fapiens. 



R E G V L ^. 



/. ^bfira^um prius efi eoncreto. 



1- Abftraduai cnim habcc rationem formse : Tt, fapient'.a eft 

 forina lapientis. 



ra- 

 Uic 



tLonalis,& formam pictatis.& ab albedinc abftrahiraus albe- 

 dineitattm.vt loquuntur.iVi3n-'L7.';OT<£ abjiraciioncs lunt.auan- 

 do formas & accidcntia abftratlruus a rubici.lis ; vt ciim non 

 pium fcJ pietatem conddcramus , Sc ^jmam lcparaum con- 

 fideramus cxtra corpus organicum. Aiij vltimam illam ma- 

 lun: appcllarc abftradtioncni fccundam & piicilam , non- 

 vltimam, fecunjam & mmiis pricifam. Sumraa tll : Abllra- 

 dta vltimanon poflunt rcfolui in abftraiiliora , vt colorcitas, 

 luciditas: non-vltimatapoiruiiticfolui in aiiaabftrasltiora, t: 

 color.lux. 



/ f^. AbflraElio ab exifiemla efi pefiiua , abflranio 

 ah effentia efi negatiuafeu priuaiiiia. 



Abftra.:l:io pofitiua eft maxinia , qua tcs natarales abftra- 

 huntut ab vltima fotma.liue ab cxillcntia. Ttiuatiua ell mi- 

 nor; cjuippc cjui non ponit hoc cllc llne illo , frd circniiam 

 vnius confidcrat non conlidcrato altcro ; fi quis cogitct,fot- 

 mam hominis non cogitatis accidcntibus. 



f^. AbfiraSlio qua fit re , maior e^ quam ahfiraHio 

 qutfit ratione. 



Ratiocft; quiaabftradio illa, qux fit re , eft fublimior 

 quam illa.qui fit <5n»<i/>. Sic v.gr. metaphyfica ablhadio eft 

 omnium fumma : quia fit rcipsa i matbcnutica non ita pura, 

 quia fit opetatione mentis. Sic angeli funt abftiafti re, trian- 

 gulum & circulus rationc. 



y I. Abflranio efl aBiua, vel paffua. 



AbJiraBio aBiuti conuenit potentia: anima: ytmix,H , (enfi- 

 bus videl. & mtelletlui , qui lincere & r.xr' i^t<u vnumquod- 

 quc cognofcit. Abftraciio [.iijfiua eft ipfarum rcrum. 



VII AhflraClum efl /ubfiantiaie,vel accidentale.De 

 comcreto idem iudicium* 



Sic humana natura cft .ibftrai.1um fubftantiale , item igni- 

 tas,vt Scaliger loquitur.fiue forma ignis; concrctum fubftan- 

 tiale cft homo & ignis. Et h.c concretum importa: compofi- 

 cum ex matcria Sc forma , & fignificat vnum pcr le. Abftra- 

 (ftum accidcnt.i!c cft fapicntia : concrctum accidcntale cft fa- 

 piens. Et lioc conctetum importat compofitum cx fubiciflo it 

 accidente,& fignificat vnum pet accidcns. 



//. .Abflrahentium nori efi mendacium. 



Intellige abftraftionem illam prarcifionis, cumepIuriiJBs 

 rebus vnitis vnam quafi prxfcindimus ab altera, eamque con-^ 

 fidcramus , citeris rclidlis : fiue illa fit fcnfuum , Cue intelle- 

 ^us. Abftraftio pr.rcilionis fcnfuum eft, qua quilibct feqfu^^ 

 fuum obicclum apprchcndit: vt in primo viJet oculus co- 

 loicm, olfadbis apprehcndit odorem, guftus faporem , ta<.^us 

 hu:noicm.Abfttaflio pricifionis intclleiftus eft; cdm intelle- 

 ftus vnam rcm apprchendit omnibus aliis prajterraiiris : vt, 

 curti concipit cfrentiam hominis non conctpta cxiftcntia& 

 accidcniibus. In ncutrl abftraftionc committitnr menda- 

 cium. IJco philofophura opottct cifc aJntifiliHit , abftracii- 

 utim , & 1« KxSixit cxtracre abftrahcndo a citcumftantiis loci 

 Sr tcmpori s,omniquc conditione raaieria:. 



j / / /. AbfiraUitnes formarum & «ccidentium funt 

 .\ vitimatii. 



Abftrartio cft duplcx ; vltimaia, vt Ioquiintur,& non-vlti- 



raata.vcl Latinius , vltima & non-vltima. AbftraciioTiei vlti- 



»»< funt , qu:iHdo cfTe-ntias fotmarum & Sccidentiuni abftra- 



biuius : vtcum concipimus ellcntiam fiue formam anima: ra- 



Torr». 1 1. 



Abftra- 

 Ctam Se 

 coociciunt 



^uocupUX! 



C/tjP. XXXlV.Be Princifio dr Princifiato. 



PRutCEPTA. 



REftantvltimo loco ptims entisdifferenti.T,qua: 

 refulcant ex bonitatc : quarum eciam fex lunc 

 clalles,vt fuperiorum.Omnequippe ens ratiojie bo- 

 nitatis eft principium vcl prnicipiatum : caula vcl 

 caufatum ; necelfarium vel non-neceiratium : iiibie- 

 «fttim vel adiundlum : lignum vcl llgnatum:commu- 

 nicabile vel incommunicabile. 



l'rincipium eft,aquo pendct principiitum. 



Eftque principalitcr , vcl minu> principalitcrdi- 

 dtum. 



Principium principaliter didlum eft cflendi , vel 

 cognolcendi, UlHd efi incomple.xum : hoc, incomplc- 

 xum,vcl compIcMim. 



Principium ellcndi , fcu rei & cflentiae , eft , vnde 

 aliquid habet vt fit vcl fubiiftat. Huc refer ■\pt\r\cu 

 pium ficndi & opcrandi,icu agendi,fiuc effediOnis. 



Eftque vel c;juod,vcl Quo. 



Principium Quodcftcaula principalis ; & dicitut 

 fubicdlum Quod : vt, horuo intelllgit. 



PrincipiuiT» (Juo eft caufa inftfumcntalis;& dici- 

 tur fubicdum Quo : vt, oculut videt. 



Principium cugnolcendi,teu cognicionis, cft, vn- 

 dc pcndcc conclulio. 5««^ hoc centinetur principium' 

 appccicionis. 



Vtrumqiic principium e(rentiac& notitix eft vcl 

 fimplicitcr primum,^ Detts inter principia ejfendi^ciri 

 hnpojfibile efi idem e/fe & nen e/fe,inter principia cogno- 

 fccndi: vcl primimi in fiio genctc .• vt , princeps efl 

 primurn principitiTn infuo ttrritorio 5 ST tria ilU iHrii 

 principiaftint prlma in Iutifprudtnnli , Honefie viuerer 



Niininfmlidtre , Sutm cnique tribhtre. 



D j Piincipium 



