Metaphyfic^ Pars I. Cap.XLI. 47 



iJecef- 

 itm 



l>f< 



run- 



le- 



iindc 



lUt 



Comingens complcxuni efl in proj)ofitionibus : 

 •vt,Fortes creantur fortibtu. 



R E G V L jI. 



/. Ntcejfnrittvt tKdepcrtdens eft vtiicKm , videlicet 

 Ditis-.^tii dicitttr er.sfurrme frirrto nectjjaritim. 



Dcus cnim cft aflus puius , qui cxcludit omnem poten- 



tism adnoncflcndum,vel alitcr cllcndum. Huic ncccflaiio 



rcpugnat ncccflitas cx lijpoihtii & ccntingcntia i quiaDcus 



clt nb cnuii causa libct , & immutibilitcr til. Atquc hic dici- 



nu ncccflltas fimplicis immutabilitatis , itcm immutabilitatis 



iimplicitcr didi, itcm ncctflitas ablbluta. Datut quidcni in 



I'bus natutjhbus ncccflitas immuiabiliiatis , Icd illacUlc- 



cr.nciijm quid ; vt, Ignis neccflaiio viit, id cft.ncccflitatc natu- 



ja', lcu inimutabilitcr ; quia Dcus lianc ipli natuiam irdidit. 



Aique ha:cncccfllias intcrdum dicitui abloluta -. non flniTic 



Iri-npto vocabulo (lic cnira loli Dco tribuiturjled late. Porro 



riccflitas illa independcns dicitur ^cn//;.;//» , quia les , qua: 



/c t/l ncccflaiia , in quolibet tcmpore & feculo eft, vt Deus. 



Iluic opponitur nceeflltas /Wfrc«/« , qua aliquid cfle habet in 



trmpore, vt ctcatura. Sed paulo accuratius in hxc inquira- 



mus. Neceflarium in cflendo dicit«i , quod ex natura fua 



itacfFciflum cft,vtnon pcfTit non tflc. Contingtns in tfltn- 



dodicitur, quod ex natura lua ita aftcftum tlf;, vt pcfllt cfle 



f: non cfle ; opponiturquc ex vna quidtm paite ci quod fini- 



f licitcr cff ncccflarium, fcu quod iia tit vt i;on pcflit non ef". 



l-eicx alteia vcro ci,quod fjmplicitcr t(i imptflibilc.rtu quod 



iiullo modo cfTc poteft , ciim contradiftionem inuoluat. At- 



oue li&c-4cnfu les omncs practcr Dtum contingtnics cfTc di- 



cunt^ui^qutid (olus Dcus fit cns ahfoluie ncctflaiium : t<imct- 



fl ihtetcium ctiam ca , qua; vi caufaium naturalium dcftiui 



ntqjieunt, vt fubflantia: fpirituales , cciporaque caleftia, 



entia nrccflaria dicuntur, ncmpe non fimpiicitcr , Itd fecun- 



dimi<]uid , ficuticontia corpora fublunaiia fptciatim appel- 



Jantur contingcntia, quod a caufis natuialibus coiiumf i pof- 



^nt.Pono les cmncs creatas difla ratione contingentcs cfle, 



iic cuincitur. Quidquid a causa Iibcie agcntc cx cius confl- 



3io producitut, id pottft non efle , atque adc o efl contingcns. 



>\tqui cmncs res cieat;e pioducuntur 3 causa fic Iibeic agcn- 



tc.Nam fi ncccflaiio agctetcaufa prima, quandoquidtm cau- 



laneccflario agtns cflicit quantum pottft , produccrct cfFc- 



«Sum iniinitar pcrhdticnis , ciim eius lit infinita agendi vir- 



lus. At vcrcj nullus cffccSus infiniti pcrfcdionis eilc potcft. 



Cmncs igitur ics creati funt contingcntes. Rtflc igitur 



Jitticema lib.%.nieta\h. f.4. ^ «.dicit , iUud tanitim cfrt ens 



«icceflaiium, qucd cx le cff, non vero cntiarcliqua,etiamfi ab 



alio habeant ncctfritatcm cflendi. 



/ /. De modU rtectffnatis tenearnur ifl^ rtgtiU. 



1. Jb rffuiente ^ fine criiuriicciJfitiu^qfA fuffeit ad dr- 

 trtnftratiir.tm ecnfciende.m : a materia ^ Jerma criturnecef- 

 ftas, qutfufficit ad def>:iticnim ecnftiiuenkcm. A duplici au- 

 icm illo inltiun-.cnto,clch'nitionc & demonflr.xtioi)e,dcpcndet 

 cmnis fcitndi mt dus. Mtmineiis auitm ncccflltattm &: ccn- 

 tingrntiam iiiprimis oriri a caufis proximis, & ci iis pioinde 

 dijudicandam cflc. i. Keceffarium efl tale in gradu fuferio- 

 re ■x.el infericre. Neccjfarium iri gradufufericre t ft, quod im- 

 mutabilc tft,qucqut mutato fcquitut natui.r dtftiuifHo : vt 

 Jafis piimis piincipiis ptafticis, quoium cpitcmt tft decalo- 

 gus.fcquitur coruiptio vit.T. Hoc a quibufdam appcllatur nc- 

 ctfl"arii.m abfoluiuin,& diuiditur in incicpcndcns, quale cft in 

 folo Dco , & dtpcrdtns , qualc cft in natui a. Kecefarium in 

 jradu infericre c{\ , quod i})|tabilc tft , fcu quo mutato non 

 Ifatim fcquitur natuia: coriuptio aut irfirnis dtprauario. 

 J. Secefjariiim efi tale -vcl qiicad aflum,irl qucad ffecitm 

 a^m.e^cad aSlum fiuc cxcrcituumivi Dcuj ab .-ftctho intcl- 

 lcxit lcipfuni neceflatit). §lucad Jfeeiim iiuc fpcciflcationem, 

 t: quidquid Dcus cxtra Ct.- facit,facit libtic quantum adTfScr- 

 rium.ftci ncccfTario bcnc facit,qnantum ad fpccicm. Ita iDeus 

 •icctflaiio odit pcccatum. Quardo igitur acftioncs Dci ad cx- 

 tia dicuniur cflclibcra:, hoc dc cxcrcitio,non dc fptcic opor- 

 fct acafcie. 4. Necejfitas infallibilitatis ncn tcllit ccritingcntiam 

 ^ lihertatcm caufarumfecundarum. Ratio cftsquia Dcus ab 

 «tcino dccicuit agctc in tctnpore conucnicntcr natuix cau- 

 larcm fccundatum. Si mors Chrifti fuit ncccflatia rcfptdu 

 ptarfcicntia- Dci, fcd in natura fua fuit contingcns. Kam lu- 

 d.ri non fuciuiu coacftiad hoc facinus dcfignandum,& Chri- 

 flus pernatuiam& conftitutioncm corpotis fui potcrat diu- 

 tius viucrc. ^. Neccffitas meriti rejpicit caiifam frincijalem, 

 r.cciffita^medij ncn itim. Sicdicimus,bona opcia cfTc nccciTa- 

 na ad lalutcm, non tantum ex hypothtii (tu lationc praccpii 

 ftuctdin.-itionis Dci & noftix obligationis : fi d cti.-'.m ncccf- 

 ntatc mcdij , non vcio mtiiti,juxta illud Rcrnatdi : Lrna oje- 

 ra nonfunt caufa, fed via rcgnnndl. 6. Radi.\ necfjftatis fy 

 etntingtntit in rrht< creatn ef vciun;a< frimt caiijd. Idtii 



en.m aliqu d cft neccfl-armm vcl contingcns , quia Dcus ita 

 fiaiLn._7.Necefita> natural-^ determin.ticn-. quaiucr re.^irit 

 cmdittone,. Frimum itquidtum cft , vt caula naturahs habcu 

 integram 5: fuificicnttm vittutcm. Secundum tft, vt lia'>cat 

 fubiec^tum pafliuum , quod capax fit aaionis. Tcrtium cft ,v 

 cau(a & cffcdum f nt in vna fphxi^ aaiuitatis , vt ita adiua 

 poflint applicari pafliuis. e^jmrttim cft,vt nullum (it impcdi- 

 mentum. &.NeceJ]arium ccmflexum i)i frojofitionilin <jl vcl 

 formaliter. vt in modalibus .- w/ materealitcr,M \n iis qu.x dl- 

 cuntut W« TAtio!, Kul- Mjc, &; Ka^Uis -^iKrcv. 9. Necifftas 

 abjc/uta (X renditionatajumiiurlateielftricfi. Latc; pru ne- 

 ctfhtate ccn(equentis & conltqucntii : Itriatpio ntctflitate 

 qua: cft (ohus Dei.vei zinMViis.lc.Emia ex hyicthefi necefja. 

 ria funt Qr contingentia. j ^ ^ 



IJ. De contirj£eme notmtur iffa reguU. qu.-j ^^^, 



I. Ccntingemefl taleraticnepotentU paffiu^ fel aalu.. renZdc 

 Sunt tnim qua-dampatientiancctfl-aiia, quxdam contin- molTor. 

 gentia ; & fimiliicr agcmia fc habtnt. iic cntia crcaia funt '.n£cr.tia: 

 contmgtnua lat.one pioduditriis , quia poiuc.unt p.oduti 

 vcl non pioduci : itcm rat.onc i...n:onis &: aC^ioni, lui Sunt 

 intcrim ncccflaria lationt cx,l,cnti.T,quattnus lam lunt s.a- 

 tionc deiinitioms fcu foin.a:, & sdicnis dttcimuiata- 2 Ccn- 

 tingens efl xel ■vt{li:rimi,m,i-el raro,iel iqiia/itcr t..ic,. Con- 

 tingtns vtpIuiimum,quod Gia:ci vocant ^^X'^».-> '1^1 jtfjci 

 ^,'^',"'^*'"'' eft,quod trcqutnter fit.Raro cc ntingtns con- 

 tra lc habct ^qualitcr cont.ngcns tft , quod non eft dctcr- 

 m.natum ad aliquam coniiadiaionis paittm , ita vt .Tqua- 

 liter cfle pcflit.vt hom.nem cras currcic. Ptimum illud con- 

 t.ngcns SthoLftici vocant contingtns natum , quod ma"is 

 potcll cfle quam non eflc : vt homincm canclccrc m fcnccffu- 

 tc.Secundum ratum, quod magis potcft n.ntfltquam cflV ■ 

 VI hommcm canelcere in juucntute. Tertium inhniium.quoci 

 pottft squal.tcr eflc & non efle : vthomincm lcdc.e. Qui- 

 dam etiamdiftinguunt inter contingcnti.-m Intcinara ,qL'am 

 vccant libcrtatcm.&extcrnam.qua: pcndct ab cxtcino in.pc- 

 dimcnto vehnciiamcnto. 3. Ccntingentiafuntfrxterita.trd. 

 Jenttaidfuiura.rriterita (lint ucceflaiia cx h)pothe(i ttm- 

 pcrispi.Ttcriti :quo fcnfu dicimus hoc cfl"e cont.rgcns pra:- 

 tttitum , quod Dauid conf udeiit Go.iathum. Non cnini (ua 

 natura hoc ciat nccert"atium. Ccntingemia Jnjcmia ctiam 

 luntneccflaria cx hypothcfi temporis ptxfcnt,s:vt homincm 

 difputare non cft ncccflaiium,(cd cumdifputat ncctflecftvt 

 difputct. Ccntingentiafutura funt vtl incctia , qua: dicuntur 

 ^tMov/ASvcIctrta.qua dicunturJirr'^.». Ilafunt.qua; non 

 habcntdetciminationcm in fua causa, hi-c habtnt. Ideodi- 

 cimus, Futiircrum ccntingentium mn eft detcrminata ■veritas, 

 i"cilicct rclpcflu noiiri.Kani rationc Dei mhii cftcontingcns! 

 4. Contingtni eft -Vel fecunditm , vel Jriter naturam. Comin'. 

 gens fectmdhm naturam , ««7« ^inn, fit plcrun-que : vti con- 

 tingit ftEtum in caput nafci. Ccniingensfrnter naturamfiz ta- 

 ro,(rwrt»/w ; vti contingit fatum in caput non nafci. 



/ / /. De lihertate eotcntur ifii canones. o • i ^ 



T. libcr/as eft modtn ^inteUe^us r^ vcluntiitis : qu! vuUo "'■""" "^' 

 ciicitur comingentta intrinfeca.S\c enim tcie proccdunt in hoc tcnenJum 

 docfliina; capitc. Ccntingens cft.quod poicft (c a:iter liabcre. 

 Ift uUtcm contingtntia cxtrinlcca,vcl intrinfcca, f.xtrlnfeiM 

 eft,qLa aliquid ab extcrno principio mutaii potcft : vi quan. 

 do agtns iinpcditur in fua acTionc. Imrinfcca nihil eft aliiid 

 quam libcita;,, qua fit vt agens pofnr .igcre & non agcrc. Cu- 

 iulmcd. contingcntia tt.am cft in Dco&jnoclis.Sii-,irtquam, 

 vulgo propouunt hanc docfirinam. Scdduium cft , m Dco 

 «ontingentiam ponere:qu<jdillc (it tns abfolutc ntcc^T.iiium. 

 Iraquc h.Tc docffiina diftinflius ita proponi pott(f , vt dica» 

 mus cns cfic ncccfTarium , vcl non-nrctflarium , 5; iioc libc- 

 rum,vel contingcns.i.L/f-<r/«< eft detcrminata, "vetlndctermi' 

 nata ; ^ hiceft ccntradiciionis vclccntrarietntis. L.btrtas dt- 

 terminaia eft , quandr intcllciftus vcl voluntas dettiminatur 

 ad vnum obieiffuni, 'lcicrminationc intiinftci vcl cxttinfct.i, 

 morali vc! phyfica. Libcrras contradidionis, fcu exctcitij.cfl, 

 cum vno tantiiin piopoflio , illud actcptarur vcl tcijcitiir. Li- 

 bertas contt.-irictatis.fcu fpccificationi^.cfh ttim vmim c du«- 

 bus aut pluribus propofitis cligi-iir. i.Liicrtas eft in intcticBiu 

 (^ 'voluntJte,in hdc txmen infrimU euidcns. fslim.rum radiic 

 libcrtatis cft in intcllct^u; forma euidcns in voluiitaic. 4-W/'- 

 Jetittif elitiius aiit omnino cft liber, aut omnino neccff.ir!uf, aiil 

 partim liher fartim neceffariiis. Omnino liber clf , qiii & quoad 

 fpccicm acflus falij vocant fpccificationcm j &quoad exeici- 

 tium libcr cft. Is dicltur libcrquoad fpccicm aiftus,quo ita 

 rcm propolitam amplttflimur, vt cagdrm icijcctc poflimus, 

 aut ita tcijcinius,vt candtm pcllimus ampicifli.Is vcrodicltur 

 libet quoad cxcrciiiuni.qui ita cliciiur, vt pcrmancntc c.idtni 

 rotiti.iobirdi pcflit rcii clici. Vtioquc modo funt libcii hi 

 ac^^iis voluniatis.quos tlic^ius circa ca.qux impcrfcifiioncm 

 aliqii.im includunt : cuius gcncris funt dcambul.uc, loqiii &.C. 

 Cmninonccrjfariuf cft, qui & quoad fpccicm .-i.;^us , & qiicaJ 



r^trciijium 



