Metaphyfica^ Pars 1 1. Cap. 1 1. & 1 1 L 55 



cum : & hoc raodo Dcus eft magis fubftantia , quam crea- 



tuia. 



IX. Suhflantiapritnaettdem numero permanens pa- 

 '" tefi fufcipere contraria accidentia. 



''"' Sic acr potcft fufcipere calorem & frigus. Inrellige autem 

 ca accidentia, qui non pugnant cura natura rei. Sic ignis non 

 poteft fufcipere frigus. Rcgulam deinde propclitam accipc 

 Ac folis fubftantiis prirais fiue fingularibusi& iisquidem lub- 

 lunaribus. Nam vniucrfales eandem ftmper natutam obti- 

 ncnt.vc & cocleftcs. 



II nt 

 liicf- 



Cap. III. De ^dntitatc^. 



PRiECEPTA. 



ACcidens eft ens, qaod eft in fubieao inhsren- 

 tiar. 

 mtque abfoIutum,vel refpe6tiuum, quod &rela- 



tum dicitur. 



Accidens abfolutum cft> quod a termino non de- 

 pendet. 



Eftque quantitas, vel qualitas. 



Quantitas eft accidens, a quo aliquid dcnomina- 

 tur quantum, i.e. extenfum feu diuiflbile. 



Eftque continua,veI difcieta.lUa magnitudo,bsc 

 multitudo dicitur. 



Quantitas continuaeft,cuius partcs cohirent ter- 

 mino communi. 



Eftque primaria vel fecundaria. Illa dicitur com- 

 ponensrem,h2C circumftans rem. 



Primaria eft linea, fuperficies , vel corpus. lUa & 

 iftaeft incompleta: hsccompleta. 



Secundaria eftlocus & tempus. 



Quantitas difcreta eft,cuius partes feparatim exi- 

 ftunt : cftque numerus, vel oratio. 



Numerus eft numerans, vel numeratus. Ille eft 

 abftraftus, £c formalis, vt duo ; hic concr«tus & ma- 

 terialiSjW duo equi. 



Oratio eft quantitas,qu2E menfuratur fyllaba lon- 



ga & breui. 



R E G V L iS. 



/. Accidens natum efi inh^rere infuhieElo. 



Accidentalitas, feu inhsrcntia , eft de clTentia fcu formali 

 rationc accidentis:inhqrentia,inquam,aptitudinalis,fi accidcns 

 fit potentia,ailualis,fi fit aiflu. Pieri itaque non poteft, vt ac- 

 cidcns detur fine fubiedo. Sic cnim accidens foret non-acci- 

 dcns.Intelligitur autem hic acciderti pridicamenfale, quod a 

 fubftantia conttadiftinguitur, mn fri.dicahile,i[\ioA a proprio 

 conttadiftinguitur ; ita vtaccidcns prxdicamcntaic latius pa- 

 teatquam ptxdicabilc. Sic v.g. rifibilitas cft accidcns prardi- 

 camcntalc , fed non prxdicaliilc : cruditio autcm eft accidcns 

 &pridicabilc &pr.xdicamentale. Porro accidcntis Kabitudo 

 ad fubftantiam duplcx cft.Primo cft habitudo informantis ad 

 informatum. Eft cnim omnis fubftantia crcata in potcntia ad 

 formam accidcntalem , vt ex vtroque fiat vnum pcraccidens. 

 Idco accidcns denominat fubftantiam accidcntalitcr, & dc co 

 pridicatur ■!T«(u>v/iUf, in cmcreto : vt ciim dico , loannes cft 

 rouficus, qualitas illa, qur cnuntiatur de fubicifto , cft forma 

 accidcntalis. Dcindc cft habitudo pofterioris adprius : quia 

 accidcnsin fubiedoeft,& abillodependct. Vndc fubftantia 

 dicituc elfe accidentismatciij , in qua: & fubftantia dicitur 

 mcnfura accidcntis, itemquc prior accidentcquatuor niodis, 

 vidclicet dcfinitionc , natura, cognitione diftini^lta, & vtpluri- 

 mum tcmpore. Ei his pMCUf-rBfrletales accldentii effe : i ./»- 

 hirere fulieao. i.Pofierim effejubflantid. i.ImferfecJiiif ejfe^ 

 fubflantia. 4. Subflantiam non coiijlituerefed confeqni vchie- 

 ceffario, vel contit^genter. 5. Pndicari de fubieBo in concreto. 

 e.Sotifieare fubj}anli.im .-i pojleriori. Quibus additur illa.Nd» 

 fvjfe tranftrt deftibieao iitfubirffum.Cxterum omnc accidcns 

 incft,fcd non omne quod incft.cft accidcns, fed tantum illud, 

 quod incft in fubicif\o inh.rfionis. Alias dantur oiHo modi 

 incrtendi. i. Caufa efl in catifato : vt caufa finalis cft in finito 

 pcr raodum perfedionis , vt vifio bcatifica eft in bcatis : effi- 

 cicns eft in cffc£lo pcr influxum,concuifum,confcruationcm, 

 & alTiftcntiam, vc Deus cft in mundo, & in fan^lis, & fccunda 

 pcrfona SS.Trinitatis eft in humana Chrifti natura : m.iteria 

 cftin maceriato.per conferuationcm aftiuara & pafliuam^qua- 

 Tm. II. 



tenus ipfa confcruat matciiatum , & ab illo confcruarur , vci 

 manus eft in corpore : formi cft in formato pet informitio- 

 nem ,vt anima eftin corpoic & coto compofito. i. Ejfeelum 

 efl in caufa,vel per depcndcntiam,vc EccleCa cft in Christc 

 tanquam in primo mocorc;vel per denominacionem cxcriafe- 

 cam , vc calor eft in folc, fcil.vittualiter. 3. Adiunclum cjl in 

 fiibieBo,\c\ per inh.xfioncm , vt accidcns dicitur clle in fubic- 

 <!^o mhxicntia:: vcl pet incencioncm, feu incentionalitcr &; 

 obicdiue , vt animus cftin patinis : velper patcicipacioncm, 

 vc calor cft m tctro:vcI pcr confequentiam fiuc fecundari6,vt 

 Turcx ineft damnatio propcct apoftafiam in Adamo , con- 

 fcquentcr ptoptcr pcrfccutioncm Chriftianoium. 4. Gcnus eji 

 in JfecieyfQt viiionem intimam, & idencitatem non rccipro- 

 tam,v: animal cftin hominc. ^.Specics ejl in genere,t\on aiftu, 

 lcd potentia.vt homo eft in animal:& eadem eft in indiuiduo 

 per vnioncm incimam fca idcnticatcm non reciprocam ,vt ho- 

 mo eft in Petro. 6.1ntegrumfiue totiim cfl in partihut,vt effc- 

 «Jlura in caufis. Sic horao non cft cxtra pattes fuas,fed in illis 

 firaul fumptis. y.Partesfunt in coco,vc caufa: in ciFcifto, icem> 

 quc per modum confecuationis paffiui. Pattcs fiquidem con- 

 ftituunt tocum,& conferuantuca toto.S. Signatum ejl injigno, 

 pcrmodumrepra:fencacionit & confiimationis.vt agcr ell in 

 teftamenco,corpus Chtiftl eft in pane Euchariftico. Huc quo* 

 quepertinct doiflrina </eOTP</M /;^t(?»<//', qui fparguntur per 

 omnia pra;dicaraenta. e.g.Habct aliquis animam,quantiratcm, 

 figuram, motum, dominium,v3torem, eruditionem,pafrioncm, 

 fitum,locum,arma &c. Ergo eft animatus,quantus, figuratus, 

 mobilis, dominus, maritus, cruditus, patlcns, pofitus,locatus, 

 armatus &c. Diftingui cciam pofTunt modi tJ 'ixi"' habendi, 

 pcr locainucncionis: vt habec aliquis caufara , crgo & cffc- 

 <ftum, ac contra: Habet aliquis fubiedum , ergo & adiun- 

 ilum,& vicilTim. 



/ /. Accidens nonfemper dijfert realiter afubflamia. 



Nara quancicas non lealicer diffcrta mateiia : quod fic pa- 

 tec. Matetia dicitur quanca,qu3tenus eft in pactes diuifibilis. 

 Eas veto partes non habec bcncficio rei a fc diftiniSa; , fed 

 pci feipfam. Ergo nequc cxtcnfio iftarum partium ( qu.T eft 

 quancitas) eft res a matcriadiftin(fla:quia partesillas fine ex- 

 tenfione ne cogitarequidem poffumus. Hinc itaque conuelli- 

 tut dogma tranfTubftantiationis Pontificia:. Dcindc rclatio 

 cft accidens, qua: non fcmper rcipsa diftinguitur a fubdantia. 

 Falfum itaque eft , diuetfa gcncra fcu ptardicamenta a fe in- 

 uicem diftingui realitcr. Nam adio & pafHo conftituunt di- 

 ucrfa gcncra ,qui tamen nonnifi rationc differunt : puta dcfi- 

 nitionCjfcu foiraaliter. 



/ / /. QuantitM primum inter pmdicamenta acci' 

 dentii obtinet locum. 



Eft cnim filia macetii , vt loquuntur. Et inter accidcntia 

 proxime confequitur natutam fubftantia; , eftouc nicdium, 

 quo illi cohirent reliqua accidentia. Intelligc hic qiun:ita- 

 tem prxdicamentalem , qu.T eft accidens , liue illa lu fcnfilis, 

 vt in corpoiibus, fiueintclligibilis,vc in fpiritibus. Huic pr.ir- 

 dicamcntaliquantitati opponitur quantitas tranfccnJcntalis, 

 qui nihil eft aliud quam pctfe>flio rci : quo fcntu Dcus dici- 

 lur quantus & magnus. Huc eciam pettiuec diftmctio quan- 

 titacis in exccnfiuam & inccnfiuam. Illa ctiam dicitur quanci- 

 tas molis, & proptie eft in hoc prardicamcnco, ifta viriutis. 



/ r. QuantitM, qus diciturperfcpropria eft huitu 



pradicamenti. 



Quantitas alia cft pcr fe,alia pct accidcns. Illa cft.qua ali- 

 qaid a fc habct partes extcnfionis , vc linca ant fupcthcics; 

 H.TC eft, qu.i aliquid non habcc cxtcnfioncm a fc, fcd ab alio 

 cxtenditur, vc album dicitur quantum pcr accidcns i quia al- 

 bcdo non habcc partes 1 fe extcnfas . fcd cas accipit a fuper- 

 ficie illius corporis, in quo cxtcnditur. Sic aliqua a£lui,vc puta 

 concio, dicituc quanta ob cempus longum.auc brcuc, quo du- 

 rauic. Quanciias illa pcr accidcns cft m hoc prldicaracnco 

 Si' aixyuyijs, per redtiBiontm. 



V. Quctnritati »ih!l eft contrarinm , nec ipfa fiifcipit 

 magii & minm , &fuhieaum inde dicitur xquale , vel 



inMuale. . 



Ariftocclcs crcs proprictates ftibuit quanticati. Prima cft, 

 non habcrc contrarium,vc bicubitum & cticubitum. Sccund» 

 cft,non fufcipccc gcadus intcnfionis & rcmilTionis : vt vnum 

 tempus non cft magis tcmpus qu.ini .iliud. Tertia cft , quoi 

 fccundum cam rcs dicantut iqualcs vel inxqualcs:vt duo cor- 

 pora, (\ candcm habeant longitudinera, dicuntur jcquaha. Ad 

 fccundum prOptictaccm quod actincc , ncccffum eft vc hic rc- 

 pctasca.qux diximus ad fubftantiam.quomodo illanon ful- 

 cipiat magis & minus. Nam quantitas crt genus xf'.; u.idco- 

 que ficut ptlma fubftantia magis cft fubftaniia.quam fccundaj 



^ £ , & f>I.UC 



Accidtnsij 

 rublUnria 

 t]U'moJo 

 dititc^bt I 



Q^antiiJj 

 cur lit pri- 

 niuni sci^ 

 dcni! 



Qn.Tnam 

 <]Ujntua3 

 confatudC 

 hoc ui.ioi- 

 camciiiuni; 



Qnot (int 

 ni>i(^ tiuan* 

 cicairt ? 



