Pneumatic^e Pars I Cap J L &: 11 1, 6 



IV. Rattones fo^ulares , (]uibpa deTnonflratHr Dfi 

 extfientU, dttcuntur vel agubernatione mundi, vel a te- 

 ■ fftMomo htfioria mundan<c. 



In gubernatione mundi ciccMUMiM fummatim ifla:ordin3- 

 ta rerum difpofitio & ad fincm dircftio ; moles.fabrica , foi- 

 ma.&continua omnium furtcntatio; varictas innumcra; vircs 

 admirandx & infinitx ; diutuinitas S: amplituio ; perfciftio & 

 ccnacio omnium; prqftantia incntis hunianx ; imrtiortalitas 

 anima:; & fignificationcsfuturorum,de quibus paflim Ciccro. 

 Inhijioriamtmdana occutrunt fummatim admirabilcs ,infi- 

 gnes.infperatique eucntus ; primia virtutum & pojnaj vitio- 

 rum;virtutcs & motus fingularcs in animis lieroicis ; confti- 

 latio & o-ubernatio ordinis ccconomici , fcliolaftici , ecclcfia- 

 ftici, & politici ;fatales dcnique conucrfioncs iftorum ordi- 

 ijum fiue ftatuum humana: vitz. Qux omnia & fingula qui at- 

 tenta confidcrat mcnte , non poteft non fateti efle aliciuod 

 numen,cui fc tot noraina dcbcanc in hoc vniucrfo. Rcde igi- 

 tur Cicero de rejponf arujp. Quis cft, inquit ,tam vccors , qui 

 cuni fufpcxerit in ccelum^deos efle non fcntiat:& ea,qua: tan- 

 ta mcnte fiunc , vt vix quifquam arte vUa ordinem rcrum ac- 

 queviciflltudinemperfequi polfu,cafu ficriputec ? Sit itaquc, 

 uit idem i. delegib. hoc a principio pcrfuafum hominibus, 

 dominos cfleomnium retuin ac moderatorcs dcos:caque,qux 

 o-erantur,eorumgeriditione,atque numine,cofque optime de 

 gencrc horainum mcreri,& quaiis quifque fit, quid agat,quid 

 in fe admittat,qua mente,qua pictate colat ;c [gionem,intue- 

 li.piorumqoe & impiorum habere rationem» Et, inquit idem 

 x.de nat.eorum, mala & impia confuetudo eft.concra dcos 

 difputandi , fiue ex animo hoc fia:,fiue fimulate. 



CaP. III. I^e 'vi^ negatioms , quA Deu^ 

 cognojcitur. 



P R .ff c E P T A. 



ESrcntia Dei fpedatur in attributis & adioni- 

 bus eius. 



Attributa Dei cognofcuntur duplici via ;quarum 

 vna dicitur ncgationis,altera eiTiincnti.T.r/r<»5'«; plu- 

 rimum lucis acclpit ex prima philofiphia. 



Via negationis eft,quaremouemus a Dco omnem 

 imperfedioncm : videlicet mdtitudinem,caulam,&: 

 accidens. 



Multitudinem acgat vnitas , qua cfTentia Dei eft 

 numero vna. 



Caufam externam negat immutabilitas,internam 

 fimplicitas. 



Immutabilitasefl:,quaDeus non potefl: fieri alius. 

 Hac compleQitur abfilutarn necejfiratem cr immortali- 

 tatem. 



Simplicltas efl^,qua Deus expers efl: omnis omni- 

 ho compofuionis* 



Accidcns nccat infinitas. £i? autem accidens loci 

 vel temporis '■ qutbui duobm negatis negantur omnia 

 accidcntia de Deo» 



Accidens loci negat immenfitas, accidens tcmpo- 

 risaEternitas. 



Immcnfitas eft,qua Deus loco nondefiniri poteft, 

 Quo pertinct vbiquitas & incomprehcnfibilitas. 



itternitas cft,qna Dcus expcrs eft omnisprinci- 

 pijjruccefljonis,& finis, 



R E G V L iE. 



/. Cognitio, qua Deum cegnofiimm,non est compre- 

 henjitta,/ed apprehenjtiia. 



Ficri non potcft , vt finiium capiat infinitum : quia non cft 

 ptoportio arqualitatis fiuc cvfcfHTiixi intcr finitum Sc infini- 

 tum, fed tantrim proportio fimilitudinis fiue analogix. Rcif^c 

 igitur diftinguimus intcra»aT«A)tT7«»3iS, & yjMriv 5ik. Illud 

 non capimus, iftud vtcunquc apprehcndimus. Hinc rcftc di- 

 citur, quod cognitione apprchcnfiua tantum cognofcanius 

 Deum , non comprehcnfiua liuc ad.rquata. In hac ipsii tamcn 

 cognitione apprchcnfiua oportct cxclamaic cum Herwete in 

 fine Pccmandra.: 'AnKX^AnTt^iit^^ilTi^r/wri; ^cvKiuJifi. Q^\6 re- 

 fpexit Porphyriw in z. dcfacrific. Silentio colendus cft Deus, 

 qucm cloqui non poflumus. Ca:tciiim cognitio illa apprc- 

 hcnCuacft quidditatiua, non accidcntalis ,id eft,nQn refpi- 

 Tom. I K 



cit vlliim accidens (quippe quod non cadit in Deum) fcd cffen. 

 tiam & cffentialia conCderat. Scd quia lumcn natuta; hitf 

 non cft fatis,oportct ad lumen grati.x confugere, ne nobis ac.. 

 cidat,qilod Simonidi accidiflx:narrat CiVero i.denat.decr.Cam 

 tnim ex SimonidcHicro tyrannus quxfiuifict,quis & qualis 

 fit Deus : dcliberandi causa fibi vnum dicm poftulauit. Ciim 

 fipius duplicarct numcrum dierum,admiianfquc Hicro quse- 

 rcrct , cur ita faccrct; quia , ifiquit, quamo diutius confidcto, 

 tanto mihi res oblcurior vidctur. 



/ /. Triplici via intelleEitu nofler,partim infi agens, Qilp' fn o.. 

 parttm conjtderans hoc vmHerjiim, peruemt tn cogmtto- uatui eo- 

 ncm Dei.videl.via negationis,eminentia,0' caufitiitatis. g"'''<» D« 



ujtuiulii C 

 Hanc rcgulam ptoponit Dionyfin^ de diuinii nominibui, 

 & Thomas Aquinai multis in locis cxplicat. Scnfus reguix fic 

 habet. Homo in puris naturalibus confidcratus cognofcit 

 Dcum ex ordine totius vniucrfi, Ipla enim vniucrfitas cica- 

 turarum cft nobis propofita a Dco , vt pcr cam cbgnofcamus 

 Deum ; quatcnus nempe vniucrfum habct quafdarii iinagi- 

 nes & aniniilationcs impctfcilas diuina: natura; , a quibui 

 afcendimus ad Dcum.qui cft fupcr omnia. Hoc autcm fit tri- 

 bus modis. Pri»;o rcmoucmus a Dco omncm imptifcdlio- 

 ncm , ita vc ipfum non a:(timcmus fccundum aiiquid corum, 

 qu.T in creaiuiis inuenirnus. Atque lixc cft via ncgationis. 

 Df/nf^f qua: in cteaturis aliquam pcrfcdioncm notant , illa 

 tiibuuncur Deo , fed cum modo lupcrcmincntia: , vt loquun- 

 tur.Non enim crcatuiarum perfcftionts.vc vitain,fapitntiarTl, 

 & fimilia ita tnbuimus Dco,vti lunt in homine vcl in angcjo, 

 fed in gradu fuperlatiuo, vcl potiiis infinito , ita vt fapicntia 

 Dei & fapicntia cteaturaf diifcrani Ipccie , vcl potius plus 

 quam gcncte. Hinc philolophi dicunt, omnes omnium crca- 

 tutarum pcrfcftiones cfle in Dco non proprie & gciuiHs fcu 

 v^x^x.riy.x!.fcrmaliter, fcdimproprie & 'ittpiriKiit, linuali- 

 ter,{'f:\x cmintnrcr. Atque ha-c cft via eminentii. Tertio quid- 

 quid boni eftin creaturis , id procedit a Dco tanquam prima 

 causa:qua: dicitur via caufalicatis, Hinc tres claflcs attributo- 

 rum fiue prxdicatorum diuinotum Ilatuuntur : vidclicct atcri- 

 buta negatiua.vt cft immutabilitas;pofitiua 3bfoIuta,vt eft d- 

 pientia , & deniquc pofitiua rclatiua , vt cfle caufam primam. 

 Hic quarri folct , an inyfterium facrofanft:E Trinitatis poITic An nij-fte: 

 cognoici luminc natui.-E ? Quam qua:ftioncm qQi affirmant, ""m SS. 

 innumcra pBOfctmnt annquorum philofophorom tcftimonia, Trmitatis 

 qua: dilcrtc merainetunt Patris , Aoy» , & Spiritus : de quibus gnofci lit» 

 vidcris MornAfn de verit. retig. Chriji. £t Scholaftici multas mine nj« 

 fimilitudines'& rationcs adducunt pro hac fcnientia. Sed turxi 

 fciendum cft, vctuftos pliilofophos ab Hebtjcisilla velut pec 

 manus tradita accepifle ; &c fimilitudints ac rationes Schola- 

 fticorum cflc a pofteriori inuentas , & non tam cflc dcmon- 

 ftraciuasquam prxparatotias , quibus genciliuar aniini prx- 

 parcncur ad leligioncm Chriftianam. 



/ / /. Tffentia Dei non differt a Deo 5 & proprietates a„ .(Tentiii 

 Dei non dijfcrunt ab effentia,>>eqtie a fi imicern. ^ pccptier 



-^^ ■'■' ' tacs Dei 



Princifio cflentia Dci non diffcrt a Deo ; quia Dcus nullo du-eiAm i 



modo cft compofitus. Eflct autcm compolitus , fi tflcniia in ,'^Z'-1., 

 ,1, ■ r T^ ■ j T^ ■ lcir.iilccm; 



jplo haberct racicnem lormx. Deinde propnctatcs Dei non 



differunt ab clfcntia Dei vel a fc inuiccm eandem ob eaufam. 



Eflet enim Deus compolitus cx fubic.llo & accidcntibus i fi 



aliud in ipfj elfet eflcntia.aliud bcnitas ,aliud fapicntia. Di- 



ftinguuntur autcm a nobis rationc obicftorum & efFcdoiunt 



fuorum , fcu a poftcrioci : quam vocant diftinftioncm ratio- 



nis fiue notionis , & quidcni vittualcm , id cft , talcni , qua* 



fundata fit in operibus. Hoc loco tencnda funt ifta thtore- 



mata , qux funt confciT^aria rcguKr tradirx. i.Mtributa Del 



iionfwit qtialltates , fcd ipfa Dci ejfntia. i. Omr.es Dei fro- 



priel.nes in iffofunt Ajttaliter.etf ncn Aque a nobii fentlutitur. 



}.Profrictates Dei nonfunt ccntraria inter fe^. 4. Pruprietates 



Dei funt infeparabiles fjy incommunicabiles. Etfi cnim pro- 



prictatcs Dci diuiduntur in comniunicabilcs & incomniunU 



cabilcs : lioc t.imcn non cft accipicndum de ipsa tflcntia, fcd 



dc adu fiuc fimulaclno cflVniix, iuxtaillud7%<iw«/Hto.<7.l}. 



art. 5. N.uura diuina non cft communicabilis ,nifi fccundiim 



fimiluudinis participationcm. 5. Nihi/ ejl in Deo qiiod ncn fi( 



ipfc Dcm. Non cnim funt jiuilta in cflcntiaDei : quia illaeft 



fimpliciflinia , & infinita. Infinitum autcm nonuifi vnum cft. 



Quod attiiKt ad idcas,fii;c dccrcta Dci, illa non funt in Deo, 



ficut in nobis fuiu. In nobis cnim Cuiu limulachra , qux ali- 



quid rcprxfcntant. At Dcus huiufmodi fimulachcis non egct. 



Quarc ctim dicimus, in Dco cflc idcas , hoc volumus , Dcuru 



in cflcntia fu;i tanquam in causaj>rima cflicicntc & cxcmpla- 



ri vidcrc, quid pofFit & dcbcat cflc vcl non cflc. Rcs autcm fc- 



crct.T & cognit.r a Dco non funt in Dco vwa^KT/Kif ; JiibieBi- x 



ue , fed tantiim obicv^iuc. Scd ,inquis , quidquid huius fir, 



ai5tio diffcrt ab agcntc. AAus igitur iiuclligcndi , volcndi ,Sz 



deccrncndi diffcrct ab ipfo Dco. Sed , inc^uam c9;o,pucrilita- 



tis plcnum cft hoc arauracntum : quia a£>ioncs diuinx iroma- 



f X ficates 



