Pneumatica; Pars I. Cap. I V. 



65 



Cap. I V. De vii eminentix , ^'«i Betts 

 cognofcitur. 



Pr^ceptA. 



Vla eminentiifequiturjquaDeo tribuimus pcr- 

 fedionem etrencialem ipli competentem. 



Perfedio illa eirencialis cft cum virtutis,tumcon- 

 ditioniSi 



Perfedio fiue idea virtutis eft ratione intellcdlus 

 & voluntatis Dei. 



Ratione intelledlus Dei eftfumma fapcntiafiue 

 omnifcientia,qua Dcus & fe & omnia praster ic no- 

 uit perfedifrunc. 



Racione voluntatis eft fummaveracitas , fumma 

 bonitasjfumma libertasj& fummapocencia. 



Veracitas fumma cft,quaDeus vult verum. 



Summa bonitascftjqua Deus amatbonum, amo- 

 rc complaccntiac,& amore communicationis. 



Amor cornplacentiae eft , quo Deus probat bo- 

 num. 



Amor communicationis cft , quo Deus facit bo- 

 ruim , & dicicur benignitas Dei : eaque cum genera- 

 lis,erga omncs crcacuras, cum fpecialis , erga certas 

 quafdam , etiam in regno pocentix fpedlatas. Non 

 enm hic agitur de bemgnitate Deijpeciaii inregno gra- 

 tia & glorii. 



Summa libertas eft indifferentia abfoluta Dei ad 

 agendum & non agendum , cam hoc , quam illud,ab 

 omni neceflitate coadtionis feiun<fta. 



Summa potentia cft , qua Deus poteft omnia fa- 

 cerc, qua: cum cius nacura non piignanc : & dicitur 

 omnipotentia. 



Peifcdio conditionis feu idca bcatitudinis cft 

 fummabeatitas,qua Dcis feipfo cftcontentus, nul- 

 lius indigens.Eltque pattim fruitio glorias &:gaudij 

 fummi, partim quies (iue acquiefcentia. 



R E G V L iE. 



"^" /. NulU efi f>erfeUio in rehtu cre4tis,cmHf ideafeu 

 ratio perfeilijfima nonjit in Deo. 



Etenim fi quidquid perfeftionis efl in efrciflu , id opottct 

 inueniri&: pnexillerc in causacfficicnte, vel formalicet , id 

 cft.eodem modo,vel Lniincntcr.id cfl,nobiliori modo : neccl- 

 fc fane cft in Dco,tanquam in primaxausa cfficientcomnium 

 rctum pcrfeiftioncsoccurrcte , vcl fornialicer^vcl emincntcr. 

 Scd formalitet fiuevmxfitjixir non poflunt ; quiacreaior & 

 cteatura diflant toto gcncrc.fcilicct vhiuoco.Relinc|uitur ita- 

 <]ue,qu6d Imt in Deo infytilixan feu crt^incnter. Sic v.gr. la- 

 picntia,vcracitas,bonitas, & fimilia funtiri,Deo ^i'^, naturr, 

 modo fupcteminenti , xxe' isof, rtfoiius, peir-fc, immutabili- 

 tet ; & vno vcrbo funt ipfa Dci cfr.ntia &. idcx pcrfcdlionum 

 crcatarum.at in ctcaturis funt X«fi"'/,/'<?r//c//>.j</ii«f,modo di- 

 minuto, x.«S' 'ivctf, iaiTifwt , pcr aliud, mutabilitcr,& vno vcr- 

 bo funt qualitatcs fiue accidencia & ideata. Fiic oblcrua pro- 

 prictates Dci affirmantcs dici encrgeticas & communicabiles: 

 quiaDco tribuuntur , vt illccfl agendi principium ,quod in 

 creaturis cfficit fimilitudincm quandam & vmbrani iftarum. 

 Atquc hinc eff, quod ctcatut.T: dicantur Dco fimilcs flniilitu • 

 dinc iquiuoca feu analogica : qua: ita fc liabct, vt Dcus nor» 

 poffit dici fimiliscrcaturi, vt fit in fimilitudine vniuocafiue 

 perfcda, vbi filius patri , Sc vicifTim pater filio dicitur fimilis : 

 itcmque in analogica finita , vbi imago iiominis in fpecu'o 

 dicitur fimiiis liomini, & homo fimilis imagini. Falfum enim 

 efl,in omnibus fimilibus mutuam efTe fimilitudinem ; quia li- 

 cct fimilc fimili fic fimilc , rcfpeftu fcilicct tcrtij : hoc tanicn 

 non cft accipicndum dc illis fimilibus , in quibus tertium noii 

 habct conucnientiam cum altcro cxtrcmo vniuocam|ivel tan- 

 tum analogicam finitam. Sic vmbra dicicur fimilis corpori,& 

 viciffira corpus vmbrx fimilcn quia ibi cft analogia finita. Scd 

 fimilitudo mutua non cft inter infinitum &: (initum. Infini- 

 tufli enim ens prodilcit qualitatcm finitam 'in cnte creato, 

 ptoptcr quam creacuta dicicur fimilis crcatori : quxqualitas 

 ciim non fit incrcatorc.non potcfl dici quod creatorproptcr 

 illam fimili'» fit crcacur.r.Summa: fimilitudo mucua cfl ibi,vbi 

 cft ptopottio commcnfurationis. 

 Tom. IZ. 



/ /. Scientia Dei adiquat omnes res, ijr manet inua- QjiM ii 

 riabilis. fcicnai 



Dei futn- 



Deus nouit omnia,fcipfum fcilicet & cxtta fcipfum omnia- """"" "" 

 fubftantialia & accidentalia ; pr.Tcerita, pr.Tfcntia , & futma ; ''"^'''"" ' 

 cntia & non-cncia jpoflibilia & impoflibilia; cncia aftu & poJ 

 tentia;bona8i mala; maiima,mcdioxima,& minima;viiiuer. 

 falia & fingularia ; nobiliflima & viliflima ; neccflaru & con' 

 tingcntia. Nullafiquidcm ignorantia,vcI ncgatiua, vcl poiiti- 

 ua.poccfl cadetc in eum , qui cfl pcrfeaiflimus. Et hoc agno- 

 uerunt ethnici : vt Plauttis, \c^ai in Caftiuit ait : Eft ptofcdo 

 Dcus.qui qua: nos gerimus audftquc viddtque. Sic & Orphcus 

 dc Dco canit : 



navT if tfx,^ ?r«KT' «r,».-,, ^ viyja fifxfda. 

 Omnia videt,^' omnia nndit,^ omnia remunerat. 

 Cicero 3. de nat. deor. ait : Obfcutum Deo nihil cfll- pocefl'. 

 Idem z. de diuin. ttibuit Dco yiKfiieyvuciM -. lonorarc Dcus 

 non poteft , qua quifquc mcnte fit- Etfi autcm fcictitia Dci 

 adarquec omncs omnino res ; non tamen t(i variabilis : quia 

 eft ipfaDeiefTentia.VndeDeus omnia iniclligit no.1 pct Ipe- 

 cics, fed per efTenciam fuam. Non cnim neccffc habct accipe- 

 re imagmcm ab ipw rc, quam cognofcit, qucmadmudum fic 

 in noftracognitionc : fed dum fcipfum intuetut, in fc vidct 

 omnia. Efl cnim exemplar omnium rerum ,& omnia nouit 

 ab artctnitate,|cum nondum cxtitcrunt fpecies. Et ,vcr6 qui» 

 imptimerct illas fpecies Deo ? Cum hac tamen fimplicicate 

 fcicntix Dei non pugnant illi diflinitioncs , quod ilia fi: 

 fimplicis intcUigcntix & vifionis ; abfoluta & condificmalis ; 

 neccfraria,libera,& mcdia ; thcorctica & praftica. Ha: quippe 

 diffiniliones fumuntut ab obieiflis, hoc modo : Scientiajlm- 

 flicii intelligentiA cfl, qua Deus nouit ca, qux non funt , fiuc 

 ficri pollinr.fiue non.Scientia vijionii cfl^qua Deus nouit cn- 

 tia.quij fuerunt,func,vcl futura Cant.Scientia Dci abjoliita z{\, 

 qua Deus nouit fe & omniaqua: pendcnt ab ipfius volunta- 

 te dctcrminata, vt loquuntur, id elt, qui ccrt6 futuia func. 

 Scientia ccnditionalis eft,quaDcus nouit ea,qux ficri poflunr, 

 pofita hac vcl ill.a hypothcfi. Scienlia Dei necejfaria cff, qua 

 Deus nouit fcipfum & omaia pofTibilia diuinr ipfius poten- 

 ti,-e fubic(ft.i. Libera eft, qua Deus nouit res a fc iam produ* 

 ftas, qu.-cfic exiftunt , vt potucrint non exiffere. Meiiia cft, 

 per quamDeus nouit exhypothcfi , talcs effciftus fecuturos» 

 fl talcs caufx ponantur. Scientia Dei theoretica cft.qua nouit 

 rem.vt efl : PraBica, qua nouit rcm , vt bona cft, & proindc 

 probat. Porro quia Dcus pertfrcntiam fuam omnia intelii- 

 git.non dilcurncnon abalio niutuatur cognltionem, non in- 

 telligit confusc,non fucceffiuc, fed fimplici aitu.a feipfo', di* 

 ftindlc.femcl & fimul. 



/ / /. Foltintas Dei non habet canfam e.xtra Denm J QuiJ <!<; 

 fed ipfa eB caufa rerurn. v^ul'^^! 



Quia Dco tribuitur intellcflus , neccflatio ctiam ttibuea- "'^"'" "■ 

 daeft voluntas : quiali.Tcduo necetUno coria-tent. Sicuc au- 

 tcmintcllcdus Dei rcalitcr non dilfcic ab ipfius cflcntia: fic 

 & voluntas, id cft, volitiodiuina lc habct. Vndc confcqui- 

 tut, voluntatcm Dci non habere caufam cxtraDcum : quia 

 eflTcntia & inccllcftus Dci non pcndent ab aliqua cauia. Hinc 

 voluntas Dci aScholafticis appcllatut prima mcnfura & noi- 

 ma rcrum. InccIIige res bonas,fiue illx finc ncccirari.-c , fi- 

 ue contingcntes. Deus cnim qua;dam vult ficii nccefrario, 

 qua"dam contingentcr , ita vt radix prima ncccflitacis & con- 

 tingcntiajfit quircnda in voluncatc Dci tanquam causa vni- 

 ucrlali. Scd quid diccndum cfl de malo niorali ? Num illuJ 

 quoquc pcndct 3 voluntatc Dci?S3r.e Dcus vult pcrmiiterc & 

 dirigcrc mala , fcd non vulcilla facerc: quia hoc pugn.itcum 

 ipfius lanftitatc. Hinc dicunC , voluntatcm Dci rationc ob- 

 icdorum cffc vcl efticicntcm, vel pcrmittcntcm, vcl dirigco- 

 tcm. 



/ V. Deus eUfurmne verax^ ttim infe, tum in operi- Quoino Jo 



vciox I 



htufuis. 



Si enim cntia creata amant retacitatcm , primum cns pti- 

 mo am.ibit vcr.icitaccm , imo ipfa ctit 'veracitas : tum iji fe, 

 quatcnus nihil falfi admittit iii conccptu fuo;curii in opcri- 

 busquaccnus cfi: caula pura , puritatis omnis cffcAiii. Idco 

 ctlinici rcflc ncgarunt , Deum coli polTc vd ctiani vcllc ab 

 impuris hominibus. Nain Biai Prien^us, cum vn.i naui vchc- 

 rctur cu.m quilnifdam fcclcratis , & ij ob tcmpcftatcin ortam 

 dcorum opcm implorarcnt : Silctr, inquit, nc vos hic illi naui- 

 garc fcntiant. Et pr.TcIaic Ciccro 1 . dc le^ib. aii : Ad diuos ca. 

 flc adcunco : pictatcm adhibcnto ; qui fccus faxit , Deus ipfc 

 vindex erit. 



V. Detu eft rn»>mttmbonum 8«»/«; >^ i*«?j-«7():uf Quettiodo 



, . . , /T~c7- > J >' PcUS lu 



ejjentialitercr ejjettiue. funnnuiii 



. bonuui I 



Omnc ens .quatenuscns cft.bonum clt. Ncceffc itaquc 

 «ft, vt fammum cns fit quoquc fummum bouum- tt ^^^^ 



