Pneumatic^ Pars L Cap.V. 



69 



Vcfticia. Sic Flato epift. ^- <»i D/o/y/ imcrrogatus de prima 

 natura.priteromniuro regcm.qui fit bonorum omnium cau- 

 fa,etiam fccundi & tcrtij raentioncm facit. Qux Plotintu iib. 

 S.Emiead. i.c.i. & alij Platoois intcrprctcs, dc Bono , Mente 

 Boni filio.atque AninrSmundifqu^ infabuiis poetarumCocIi, 

 Saturni,& louis nominibuscclebiantur) tancjHansi primis om- 

 nium rerum prmcipiis inteipretantur. Quam fcntcniiam an- 

 tiquiflimam effc, vel ex Trifmcgifti ftagmentis fatis fupcr- 

 que coiligitur,vtdubium non fit,quin cani a populo Dci hau- 

 ftam gentilium phiiofophi accepcrint. Vndc hanc ipfamdo- 

 «fltinam Magi Chaldiorum qnoquc mutuati funt : qui tres 

 vniucrfi principcs,ncmpe Oroma(in,Mitrin,& Anmanin, hoc 

 eft,Deum, Mentem, atque Animam cflc exiftimarunt. Porro 

 Platonicorum fcnicntia de tribus hifce principiis ita habct. 

 Primo loco coUocant ipfum Bonum , quod & vnum dicunt. 

 Bonum quidcm , ob cxuberantiffimam propenfionem ad fc 

 communicandum : vnum vero tum ob ablolutam fimplicita- 

 tcm,tum ob analogiam & fimilitudincm quandam, quam cum 

 Tnitate habet. Vt cnim ea numcrorum , fic Deus oinnium rc- 

 lum ell principium : & ficut illa nuilo vnquam numcro cx- 

 hauriri poteft , quin aliuni fcmpcr numerum gignerc queat ; 

 fic immenfa & fcEcunda Dci potcntianullius rei produftione 

 itafinitur, vt non femper maius aliquid & pcrfcdius edere 

 poflit.Ab hoc Vno atque Bono intra fc mancnte, neque agen- 

 te confilio vcl decreto voluntatis fux,fed cx infita fibi naturse 

 pcrfeiflione, proxime manarc aiunt diuinam quandam Men- 

 tera,qu£ iraago quidem fit ipiius Boni, excmplar vcro corpo- 

 rei mundi , quippc omnium rerum ideas in fc complciftens, 

 quaium participatione omnia fiunt. Hanc Mcntem P/a/o /'» 

 ipincm. Vcrbum diuinifTimum omniaotdinans ; & //i.6.afe 

 rep. Boni filium appellat. vbi eandem lumini comparat , Bo- 

 Bonum vcro ipfum foliiquod ficut fol cx ftr fundit lunicn,quo 

 omnia il!uflrantur,vt vidcri pofTmt, fic Bonum cx fe gignit fi- 

 Jium , puta Mcntcm , qua? intclligibilium omnium, hoc cfi-, 

 idcarum , fons fit & fcaturigo. Huius dcnique Mcntis proge- 

 niem Animam cfTcdicutit, quxnonfecusab ca rcfultct, quam 

 fplcndor feu potius calor a Inminc. Eius cfl pcr ratjoncs , a 

 niCHtc omnia ordinante atque dilponente acceptas , fingulis 

 cficiitiam, vitam, atquc niotum diftribuere, & vnumquodque 

 ad proprium fuum clVc atque fotmam vclut incubando prr- 

 di:cerc,non fecus atque calorcm, virtutc luminisa fole diffufl 

 gcnituni, omnia quotidie gcnetare confpicimus. De his fusc 

 difputant Platonici, nominatim Plttinm lib.\ Enn.^. Qu6d 

 fi vero h.Tc dc tribus in vnaDei cfTentia fuhfiflcntibus pcrfo- 

 ris intclligantur , vt certe intelligi & pofTe & debcre res ipfa 

 docct,icpcnctur hxc fcntentia facris litcris fatis confcntanea: 

 vtpote qua; tcfl:antur,omnia pcrDci Verbum fafta cfTt, & f\- 

 ne ipfo fjftum cire nihil.quod faftumfit, loan. 1.3. itcmquc 

 fpirituniDci incubafle fupcificiei aquarum ,hoc cft .fouifle 

 irolcm illam ingentcm , quam initio Dcus condidit tanquam 

 rudimentum futuri opeiis, efque vim quandam indidiffe, per 

 quam ad concipiendum & vcluti parturiendum incalefccrct, 

 Cen. 1.1. Et ita quidcm planii fcciiT!US,qu6d Deus fit omnium 

 rcrum caufa,f"U principium efficicnsprimum.Iam detnodo vi. 

 deamus : qui confiffit in produdlione , confcruatione, & con- 

 curfucumcaufis fccundis. Sicut enim tribus modis qua:uis rcs 

 creata a Deo dcpcndet , ncmpc quatenus fit.cfi: , & opcratur : 

 ita Deus efl caufa rerum omnium tribus modis , tum produ- 

 ftionc , tum confciuationc, tum dcnique concurfu cum ipds. 

 ProduSio reriim cfl: vcl ex niliilo, vel cx fubicfto,fiue fuppo- 

 fitamatcria. ProduBio ex niljilotd cieuio immcdiata,qua ics 

 fine vllo fubiciflo aiftioncm in f"e recipiente producitur. Pro- 

 duHio exfuppofita materia cft crcatio vel immcdiata , qua rcs 

 aDco pvoducitur ex matcriaindifpofita, cltra concurfum caii- 

 fatum fecundarum: vcl mcdiata,quae cum huiulmodi concuitu 

 £t. De crcationc immcJiat.i notcntur ifti canoncs. i.Creatio 

 eft anio,non 'vero relatic^vel creatoris ad creaturam^vel huit/s 

 tidlUum. Hxccnimtclatio rccreata,vtpote tcrmino fuo , na- 

 tura pofterior cf},cteatio vcro prior, cum fit a^ffic, pcr qiuiti 

 rcs creata producitur , atquc idco diclx illius tclationis fim- 

 dacncntum. z.Creatio eft aiiio tranfiens , ciiitis principium efl 

 aBus diuim 'vilimtatii.iniperatii "vt res aciu exiftant.Xxo. cnim 

 crt.Tt ScholafHcidicuiu ; Crcaturinutu funt , & nuiu diffol- 

 uuntur.Et hoc efl,quod Scripturadocct verbo Domini fa^f^os 

 cfTc cce1cs,& fpiriiu oris cius omncs exercitus corum,hoc cfb, 

 manrlatoatquc imperio voluntatis diuinz , /'^'i/. ) )■''• item, 

 ipfo diccnte cfTc quidquid cft,& ipfo piccipicntc cxifterc/wjW. 

 f. 9. 5 Creatio eft modut quidam fubftantialis, terminumfuum 

 iieri afficiens , etfi ei non inhireat tanquam accidens. Hoc ita 

 f atct.Crcatio non cft fubflantiaiquia nequc cfl Dcus , ncquc 

 ctcatur.i, qux funt diio fumma fubft.intix gcncra. Ncquc eft 

 accidcns.quia accidcns rcqiiitit fubicCluiii cui infit.Anin crca- 

 tionc aut nullnm cft fubicvflum , aut cfl fubicftum indifpofi- 

 tuni.Tlclinqnitur Itaqiic quod fit modus, & is quidcm fubftan- 

 tialis.Nam modiis accidctalis non potcll Dco attribui.4.C>-fij- 

 /io >ion eft mittatio fiue motus proprie didiis.lhi cnim rcquiritut 

 fuhicftura habilc. y<jluidquid per creationcmfit , id initium 

 txiftenii» atque duratienis hahtat necejfe eft. Cum cnim ctea- 



tionis terminus i quo fit non-ens fimpliciterjneccfTc fanc efl; 

 vt per eam alicjuid cflc incipiat , quod prius non crat. Quod 

 autem hac rationc incipit,id vtique itcinum cfTc ncquit. Ita" 

 que cieaturam ab .Ttcrno cxtitifTe , mera cfl contradiiftioi 

 i.Creatio •virtutern infinitam in creante reijuirit,aijue adeo eji 

 aBio folius Dei fropria. Nam quia crcatio aut eft producftio 

 entis cx non-entc fimplicitcr, intcr qux ctim niilla fit propoi;- 

 tio, obfunjmam videlicct difTcnfioncm , (\ux omncm pcnitus 

 conucnicntiam excludit, ftd infinita diflantia ; aut cft piodu- 

 ftio entis ex entc indifpofito feu inhabiii & incpto, inter qute 

 ruifus nulla cft cQnuenicntia,fed dillantia piope inrinita:pla- 

 num cft,iianc diftantiam a vittute fiiiita minimc fuper.^ri pofi 

 lc. Atque hinc coJIigitur , vira crcandi cr(;atura: omnino cfTc 

 incommunicabilem : fiquidcm finita cfTcntia nonnifi hniti 

 virtutis fibi proportionatx capax cft. 7. Creatio firiBi diffa 

 r.on eft nifi rei perfefubftftentis atque incerruptibilis.Nini quid- 

 quid crcatur,id eft, ex nihilo pioducitur ( hxc cnim cft crca- 

 tio ftriiffe d\£\.a ) ficut finc fubieiflo fit , ita ncc a lubiefto de« 

 pendct. Idem vero incorruptibile circ neccjrc cft , quia cor» 

 luptibile per generationem ficii oportct : cum gcncratio Sc 

 corruptio fc mutuo infcranr. i.Crcatto fit in inftanti. R.uio 

 eft iquia terminus creatloniseft flibftantia, qui vt iVcundum 

 fe indiuifibilis clt in partcs ciufdcm rationis,ita (ucccfTiue tic- 

 ri nequit. Confernatio rerum cft adio prim.-E caufa: extcrna, 

 pcrquam rei iam ptodud.-E cfTc pcrmancns communicatur, 

 hoc cft , cuius bcnchcio res piodutita cxiftcnti.im fuam ali- 

 quamdiu vel pcrpctuo retinct. Et opponitur oa«/^//fl/i"o, qu« 

 eft ccflatio ab aiflu conferuationis,qua polita nccclVaiio cica- 

 tura in nihilum recidit. Dc vri.nquc icncantur hi canones. 

 I .Omnes res creatt, eodem plani modo a Deo dependent. Etcnim 

 elfcntiale eft omni creaturx, habcre cfTc dcpcndcns a primo 

 cnte : ita vt huiufmodi dcpcndentia fit ctcatuii ditTcrcntia 

 fpecifica. Omni crgo crcaturx pcrpetuo incft , & pci confc- 

 qucns hxc ipfa non tantuni dum fit,fcd ctiamdum fadla pot- 

 ro eft feu exiftit , aiquc eflc pcifcucrat , a piimo entc dcpcn- 

 detiquod abfque pcrpetuo quodam influxu,cnii confcruatio- 

 nis nomcn obtiiuiit, fieri ncquit. Atquc hoc cft, quod S.Iitcrje 

 tcftantur,omnia ex Dco cffe, & pcrcum, hoc cft, ab ipfo fieri, 

 atquc cius virtute porro fubfiftcre, Rom.l i. -v.iilt. nofque in 

 ipfo viuere,moucri,atque cKq^AB.ii 18. Qulbus cotiucnicn- 

 ter admOQum Hermes TrifmegifttM in Afclepio Dcum vocac 

 mcntein cnnfctuatricem reium oranium. inquaomnia viuunc 

 atque fubfiftunt. i.Conferuatin non eft mutatio. In omni fiqui- 

 dcm mutatione necelTc cft , vt fubictftum aliquid acquirat, 

 quod antea non habuit. At per confctuationcm nihil acqui- 

 ritur, fed idquod acquifitum cft rctinetur. ^.Conferu.itio prC' 

 prii non eft nift rernm permanentium. Id patet ex dctinitioni 

 conteiuationis. Entia crgo fucccfliua, qux per pattcs libi mu- 

 tuo fucccdcntes exiftunt ,vt motus & tcrr.pus , itemque qui 

 in inftanti firnul fiunt & dcfinunt , vt generatio , & fimilia, 

 nonnifi impropric conferujri dicnntur : nenipe quatcnaj 

 fine infliixu primx caufx continuaii atque ''flc nequeunr. 

 4. Quadependenter a fuhiclio exiftiint , dependenter .juoque ^ 

 fubieiio conferuantur ; independenter "vcro , qun afukieclo non 

 dependcnt. I^rioiis gcncris funt acculcntia, & ororiia illa, qua: 

 ita confcruantur , vt adus confcruationis rccipiatur ab co- 

 dem fubicclo cui infunt : poftctioiis , fubftantii comp!ct.r, 

 inateria prima , anima rationalis, & omnia illa , qu.x ita con- 

 fcruaiitur , vt aiftus conferuationis a nullo fubiciflo rcci- 

 piatur. Ratio thcorcmatis cftiquia cum omnis aiftio fit mo.' 

 dus fui lermiiii, ctiam confcruaiio erit modus cius rci cju.qe 

 confcruatur ; cuius proindc naturam,qu.lntuni potcft , ncccf- 

 fario fcquitur. 5.gt«* diftinHis aHiiinibtii fiiini, diftinHis quo. 

 qiie acfifinibu! conferuantur : qm i'ero -vna eadeinque aclione.:> 

 fiuni, confcriiantur quoque eadcm alHunc^. Nani qu.r Tn.i ca- 

 dc'niquc actioiie conlcruantur , ea ncccflc eft fimul & pcrma- 

 nerc.mancnte aftu confetuationis , & intciirc .codcni ccffan- 

 te. At qu.-v ciiftindis aclionibus fiunt , non cft nccclTc fimul 

 pcinianctc & iiitciirc. Sic anima taiionalis atque homo, ml- 

 tcria & res ex niatctia fafta , lubicif*um atquc accidcntia, 

 ciim diftinais afVionibus fiant , diftinflis quoquc confcruan- 

 tut ; & proindc intcrcuntc hominc , non pcrit anima rat ona- 

 Iis,& pcinuncnte i-nateriato, non pcrmanet matciia ; & pcr- 

 manentc codcm lubicdlo, non pcrnianct in cofimul idcm ac- 

 cidens. Contia qux c.idcm affionc fiunt , ca quoquc fimul 

 &permancnt& intcrcunt. Sic planta & foima planti c^- 

 dcm aiflionc fiunt , & proinde cadcm aAione confcruantiir 5 

 & idco quair.diu manct planta , tamdiu & foimam p!ant.< 

 pcrfcucrarc ncccfTc cft , & rurfiis pcrcuntc plant.i , vn.i cum 

 ipsa pcrit & fonna planti. 6 Solui Deics eft caufa conferiians 

 <-rc.i/«r<jr«OT. Id patci rationc & induAionc. Ratio cft ; qiii.i 

 coiifcruatio illa cft acftio fimplicitcr vniiicrfalis , ac pioiiidc 

 non potcft ptoficifcia caus.i (implicitcr vniucifali , vt cft 

 folus Dcus. Dcindc crcatuta dcpcndct acreatorc in firri & 

 in cfTc. IndutTio eft; quiaomncs crcaturx.itiagn.r & par- 

 ui , vifibilcs & inuifibilcs &c. indc ab inltio mundi con (crua- 

 tioncm fui acccptam fcrunt Dco. 7. Conferuatio reriim , qud 

 per creatianemfiunt , nonnifi ralicne diffcrt ^ cretitione. §!jii 



wrl» 



