7° 



Encyclopa^diiE Lib. XII. 



'verofiliKt pcr eduBhnem forms. de potentia matcrU , cxrum 

 Konferuatio a produSlione eanmdem reuera diJlir}guitiir.U:i^]\.\c 

 quod vulgo dicitur , Confciuatio cft continuata rci piodu- 

 ^ho , id vcrum eft in iis tantiim , qu.v cadcm adionc nunt & 

 confciuantui ,(Icut lumcn in actc. Acr cnim vna cadcmquc 

 aAionc contiiiuata illuminacur, quamdiu lumcn icrinct. Ea- 

 dem rationc ea qti.T cvcantur cx niliilo , per cundcin at^^ura 

 contmuatimi confcruantur , itavt crcatio & confcruatio ca- 

 rum rcrum rationc t.mtiim difFcra.it , quatenus ncmpc ctc.1- 

 tio cxciudic (vi loquuntui) clle priir, li.ibitum fcu polfcUum ; 

 conlcruacio vct^ id prxfupponit. At vero fubftanti.T^qua: per 

 cdu(fkioiicm formi- dc poccntia matcrix fiunt , nou poilcwu 

 ca ratione confcru.vi i ciim carum conferuacio fit ncccllario 

 indfpcndcns i iubicc^o , vt cx canone ^.colligitur. i.Armiiji- 

 latio non ejl aciio pofitina , fed negatio aliaiins aciicnisy id eft, 

 conferuationi6. RaciO ptioris cft i quia adlionis po(Itiu.T: tcr- 

 minus necclTario c(i cns pofitiuuni : anniliilationis vcro non- 

 cns fcu niliil. Ratio poltcrioris c(l ; quia conlcruacio neccll.i- 

 lio rcquiricur, vt res in cxiflcncia fua pcrlcuevarc poflu. An- 

 nihilacio icaquc cft ncgatio iftius a^flionis. Ccncurftis Dei 

 ciim caufs fccundis efl aftio pvima: caufa: extcrna, qua ipsa 

 cum caulis fecundis fihi fubordinatis , omncs eftcrtus ipla- 

 rum pcr (c producit, iuxta hos canoneS. i. Ccncurftcs Dei cum 

 creaturii eft necejfarius, ad omnes aciiones caufariim fecunda- 

 rwn. Namquiamodus operandi propcrtionatus cft iBodo 

 elTcndi , & vcro oinncs crcaturx rationc fm cfle a pvimo en- 

 le depcndcnt , confcquens cft , cafdcm ctiam refpei.T:u ope- 

 rationum a prima causa depcnderc. Dcindc caufa; prim.-E 

 cft omniadirigcre ad vltimum fincm. Id autcm fievi ncquir, 

 ni(i eadem cum caufis fecundis ad eavum ailtiones concurrat. 

 Idcm quoque S. liceva: paflim confivmant , dum caufarum fe- 

 cundarum aftiones atquc clfoflus Deo tribuunt- Sic lerem.l. 

 5. dicicur Deus hominc m in Ytero formare,quod idem lob.io. 

 v.^. ^ d. prolixiiis afl^eritur. Et Luc. i i.i8. dicitur hetbam 

 qu.TclHn aqro vcfHrc.Qiio pertinec illud Hc/i.f.i i.zi.Erit 

 etiam die illo, vt exaudiam , diifhum Ichou,x ; cxaudiam co:- 

 los ,& ipfi cxaudiant terram : & tcrra exaudiat frumencum 

 &c. Relinquitur crEjo , caufam primam & fecundam cffc pcr 

 fe fubordinatas. Qux vero tales funt , catum inferiorcm fi- 

 ne fuperioris influxu agere non poffc , Ariftoteles i.Metaph. 

 cap.l.(^ i.Phyf.cap. ^ .ciemon(iTa.i.z.Co>icurftis Dei ciim crea- 

 turis non cft virtus caufis fecundis a frima communicata , fed 

 aclio Dei exterm. Non cnim hic intelligitur concurfus,qucm 



Scholaftici ad intra vocant , qui nihil aliud cfl', quam 3i.4n3 

 volmitatis diuin.r , quo Deus vult aifbionem caufa: fecundat. 

 3 . Ccncurfiis caufs. fecimdn cum prima confftii in tnotiont^ 

 fmuia, cooperatione , ^ detcrminatione^'. Motio prruia eft, 

 pcr quam caufa fccunda excitatur, mouetur, & applicatur ad 

 agcndum. Cooperatio efl, qua fit vt caufa fccunda non pof- 

 iit agerc ni(i co^jpcrante piima,ita ncmpc , vt cooperationia 

 iftius ccrminus (ic ipfe efFcftus caufa: fecund.-c, qui ab vtra- 

 quc causa, prima ncmpe & fccunda, fimul pvoducitur. De- 

 terminacio cft , qua fic vt caufa prima concurfu fuo caufam 

 fecundam deterniinct ad ceitum effcclum in indiuiduo. Cilm 

 enim caufi fecunda: ex fe iiidifFcventcs fint ad hunc vcl il- 

 liuTi numero cftcdum produccndum f quandoquidcm fub 

 obicc^to potcnti.x ipforum plura indiuidua eiufdcm fpccici 

 contincnturj neccflc cit vt aliquid fit , quod indifFerentiam 

 hjuc toUat. Id autem pr.Tltat prima caufa , qu^ concutrens 

 aiftioncm caufx fccunda: ita limicac & rcftringit , vt hoc SC 

 non aliud indiuiduumattingat. ^.Ccnctirfm caufs. prim£ di- 

 ftinguitur reipfa ab aclicne caufa feciindr.. Ecfi enim vnu9 

 idiJmquc cftcerminus : camcn modus .igcndi cft non idcm,fed 

 diuerfiflimus; vtpote infinitus & finitus,illc Dei,hic creatur?. 

 Itaque non cft vna eademque numero aftio , qu.x proficifci- 

 tur a causi; prima& fecunda. ^.Deus concurrit cum canfis fe. 

 cundis iiberi ^necejfario. Libcre;quia fic concurrir, vt con- 

 cuilum fuum tiifpendcrc potrit.quocies vult. Ncccflaiio ; quia 

 infallibili quadam Icge concurfum pr^bet caufis fccundis, 

 poilquam id fe fafturum fcmel dccrcuir. 6. DetM conciirrit 

 citm caiifts fecundis natnraliter ; hoc eft.ita vt fcfe accom- 

 niodet natuv^ cuiufque rei. Ita cum caufis libere agentibus 

 concurvit,vc libevtati earum nihil deccdat. y.Caufa prima, 

 per nrgationem conciirfu.!,afiionem caufit feciindi,quoties "uulti 

 inhihet atqite impedit. Sic Deus inhibuit aftioncmignis, nc 

 focios Daniclis combureret, Dan.i. 



r REO RAT 10 PRIMAE FARTlS 

 PNEVMATICES. 



ADumbrauimus priroam Pneumatices paitem ; cuiua 

 vfus e(t geminus. Primo Pncumatica gcneralis cxhi- 

 bet conuenientiam fpiricus increacL & creati. Deindc theo- 

 JogiaPneumatica facit, vtvniuerfam philofophiam refera- 

 mus ad Deum.tanquam primum finem, ciemplar , & efficiens 

 cmnis boni. 



rrPVS ?RIM& PARTIS PNEVMATICES. 



Pacumatica c: 



4 



Gcneralis. c.\. 



vSpccialis ; de fpititu.^' 



f-lncreatOjDeo ; cuius" 



Exiftentia. c.x. 



f-Attributis,qu.r cogno- J" Negacionis. f.5, 

 )£//fK///i : quid'^ feuntur via CEminentia:' f.4. 



fit in fuis LAdlionibus. c.^. 



'^.Qtczio. part.i-i.i,. 



Vi^-^-Vi^'-'i?i^-\m-im-'iiei-'ifiiA-'i^-'i^-^^ 



PARS SECVNDA 



PNEVMATIC^, 



SPIRITV CKEATO IN GENEKE. 



Caf- 1' De fpritm crentiExificntiL 



Pr^cept a. 

 AcTENVs de fpiricu increato : fe- 

 quitur creatus , qui cft fubftantia crca- 

 ta, molis corporex expers. 



Hic confideratur in generc & in 

 fpccie. 



uenientia cum corpore naturali , & differentia ab 

 codem. 



ExifteutJa fubiedieft, quod fpiritus creatus fit,5c 

 fitfubftantia. 



Spiritum creatum efle docet Scriptura, ratio con- 

 famat , experientia docet , confenfus gcntium com- 

 probar. 



Spiritum creatum efte fubftantiam docent nomi- 



In gencre confiderantui: fubiedi exiftentia , con- na, & adiones qus illi tribuuntur. 



R'E G Y l iS. 



