Pneumatic^ Pa rs 1 1. Cap. L &: 1 1 yi 



R E G V L ^. 



^" 1. Spirltpu creattii efl velangelui ,ifcjue tnmbomis, 

 mn malf(i'-vel anima inteUe^iua:& vtriufqtte exifiemia 

 probatur tjuatuor argtmentorum clajjibm. 



In frimd cl.ijfe funt teflimonia Sctipturi : cpx teftatur 

 angclos effc,PfalmAoj.v.i.o.Daniel.7-i>.io.Iob.i.(^ ^.Heb.i. 

 Mntth.ii. Afocal. j. itcm animam hominis cfTc, Cenef.x.. 

 L11C.16. In fecimda cl.tjfe fun: lationcs ex principiis naturali- 

 bus deduda: : inprimis illa,qux ducitur a pcrfciflionc vniucr- 

 fi. Nam ad perfeftioncm mundi pertincbat , vt in co eflcnt 

 creatura: vidbiles tantum, inuifibiles tantum, & partim vifibi- 

 Ies,partim inuifibiles. Creatura: vifibilcs cantum funt creatu^ 

 ra: non-intclligcntes , vt ccclum & elcmcnta. Inuifibiles tan- 

 tum funt angeli & anima: intcllciftiux- Partim vifibilcs, pac- 

 tlm inuifibiles, funt homines. In tertia clajfe eft experientia, 

 qux tcftatur , angclos bonos vcl tueri homines & aliaDci 

 opera , vcl & iftos & hxc affligcre : angelos malos infcire 

 damnum hominibus & aliis Dci opcribus ; animam denique 

 intellcftiuara in hominc pra:cipua cxerccre munia. Q_u6 pcr- 

 tinent vari.r hiftotia: facra: & ptofani. In quarta cl.tjfe cft 

 confcnfus gcntium. Omncs quippe gentes vnanimi confenfu 

 fatenturjefic fpirituales crcaturas.quarum opcrafiuc miniftc- 

 lio Deus multa perficiat in hoc mundo. 



" //, Spi^itumcreatHmeffefubfiantiam,fiue v^itu-^ 

 y^ov, ,probant nornina & opcrationes , qus, ipfipajfm 

 tribuHntur>, 



.SadJucsi (vt eft^<:7or.i}. x».8.) ollm contcndcbant , non 

 cfTcangelum, ncquc fpiritumi & volcbant nomine angclo- 

 lum fignifiLari bonas vcl malas infplrationcs & motus in ani- 

 mis noflris ; aut ctiam eas,quas Dcus edit vircutes coram ho- 

 ininibus. Scd ha:c fcntentianon potcll confiftctc. Nam/r/OTo 

 angelis tribuuntur nomina perfonarum fiue fubftantiarura. 

 Dicuntur enira nuntij & miniftri Dei , cuftodcs & vigiles, 

 Ffalm. ioj.(^ lo^.Iob.i.^ i.Pfalm.t)i.Dan.4. Et anima ho- 

 minis intellcAiua appcllatut a philofophis forma fubftantia- 

 lis. Deinde 2.n^cUs tribuuntur facultaces fcu poccntix pcrfo- 

 harum ,vr intellcrtus &: voluntas : itcra aftiones &pa(liones 

 ' perfonis corapctcntes , vt loqui,Iocum mutare, apparcrc ho- 

 jiiinibus , Chrifto feruire , la:tati , tueci vcl la:dere homincs, 

 pcccarc ,damnari, & fimilia : Genef. ii.(^ 1$. Hebr.i.v. i. 

 IDan. 7, 'V.iD. ilatth. ^.v. 11 .Luc.i j.t^.io. Matth.li.-v.io.c.zi, 

 'i'. 50. i.Peir.i.-v./^. Inds. v.6. Animaquoque intclleiftiua feu 

 rationalis dicitur informare corpus, itera inccUedu & volun- 

 tace pridita:& fcparata a corporc dicicur laudateDeum ,ef- 

 £e in paradifo,Ia:tati,cruciari. Vide paflira in Apocalypfi loan- 

 ftis,& LHc.i^.v.^i.^^cap. ii.x^.io. Quod vero nonnulli con- 

 tcndunt , natnram clfc d^moniam , vc loquuntur , & ipfius 

 atiiones pioptcr fingularitatcm tribui angclis.qui extra na- 

 tUram nihil fint,id friuolum cfl. Nam angclis tribuuntur hu- 

 lufmodi aftus.qui naturx non poflunt tribui vllo modo : vc 

 f atec cx anteccdcntibus. 



Cap. It. De fpiritus creati conuenientiA 

 ctim corpore naturali. 



PRjECEPTA. 



Ct Onucnientiafpiritus creati &corjioris natura- 

 4 lis cft in eo, quod funt rcs naturales & crcata: ; 

 & nominatim pofica eft in principiis & affedioni- 

 bus communibus. ^a traElatio potefi dici Ctiftica. 

 ^HJbufdam appellatur Phyfica vniuerfalis. 

 - Principia communia funt interna, vel externa, 



Principia interna cx menie Platonis funt duo : 

 Infinitum & terminus. 



Infinitumcft ipfa potcntia pafliua, fecundum fe 

 indctcrminaca atque indcfinita. 



Tcrminus eft adus , pcr quem potcntia definitur 

 &:determinatur. 

 I Principiaexterna funt cfficiens & finis. 

 1 Efficicns cft folusDeus,qui cft principium effii- 

 ciens primum,tum produdione,tum conferuationc, 

 I tum dcniquc conaufu. 



I Finis vltimus eft bonitas ipfius prim^ cauf£,quam 

 ■jipfa vult manifeftare & communicarc, 



AfTcdioncs communes funt numcro feptem : vi- 

 .• delicet coiitingcntia,fimtudo, compolitio,mutabili- 



tas, potentia agendi & patiendi,prxfentia ioc3lis,&: 

 duratio, 



Contingentia eft affcdio , fecundum quam red 

 creata ita c.xiftit in rerura natura, vt polEt non cxi- 

 ftcrc, 



Finitudo eft afTcdio , fccundum quam res creati 

 reftriti.im ccrtilque limicibus circumlaiptam cflen- 

 tia; fux perfcdionem pofHdet. 



Compofitio eft,fecundumquam rescreata a fim- 

 plici vnitacc,fcu identitace,deficit. 



Mutabilicas eft afFciStio, fccundum quam res crea- 

 ta poteft acquirerc petfciaionem , quam non habeti 

 veleam,quam habet, amitterc. 



Potentiaagendi eft principium proximum alicu- 

 ius operitionis , ad quam res creata eft aDeo ordi- 

 nata. 



Potentia patiendi eftptincipium fuanatura infti^ 

 tutum acque ordinatum, ad recipiendam operatio- 

 nem agentis,eiufque terminum. 



Prjefentia locaIis,feu vbi rerum creatarum, efl af- 

 fediio earundem,qua qua:libet certum,&: quidem fi- 

 nitum fpatium fic occupat,vt extra illud non cxilfat. 



Duratio rerum naturalium eft aftedlio , qua illi 

 incipiunt efle, & polfiint etiam deiincre. 



R E G V t ^. 



/. VhyftcavniHerfalis^feu generalis,late fumpto vo~ rhyilca 

 cabulo, ej} rerum natHraliumfcientia ,fiue ill^ incorpo- ^"|"'/-''" 

 re£fint,fiue corpore<e : firiEle,enfcientia corporis naura- 

 lis irt genere. Prior illapoteit appellari Ctiltica ; quia 

 perfequitw^fiCnTuv^ id efi ,rerHm creatarnm , natu- 

 rarn. 



Priori fenfu Phyfica vniuerfalis pctfequitur piincipia & 

 afFccffioncs,qua: fpiritui creato & corporinaturalicommuni- 

 tcrinlunti atque ita nihileft aliud,quara pncognitum quod- 

 dam , communiter ad Pncumaticam fpccialem , & Phvficam 

 ftricle diiffam ,pertinens. Iftud vcro pra-cognitum infcritur 

 Pneumatica: , loco admodum conuemente.vt pacebic confidc- 

 ranti. Pofteiiori fclifu Phyfica vniucifalis explicat principia 

 & afFedioncs corporibus natucalibus communia. Ex his ita- 

 que pacec , Phyficam fpccialcm , fiue particularcm,eciam dici 

 ambigue. Nam (x prior fignificatio acccndacur , Phyfica parti-»-. 

 cularis diuidcnda cft in Pneumatologiam & Somatologiam. 

 Sed poftcriori lignificacu, PhyCca particularis , fiue fpccialis, 

 cdiflcric fpccies corporis nacuralis. Q_ua de re vide Synofftn 

 rhyfici. vninerfiilii (jerhardi de iieufville, libellutn infignem 

 & accuratum. 



/ /. Res naturalis accipitur late , velfirine. 



Rcs fiue fubftantia natutalis /.«/f diifta , eft qux naturam 

 habct : atquc ita omncm fubftantiam creatam , fcu a primo 

 atque incrcato cnte depcndcntcm, fub fc complcLfitur. Stri- 

 ff^ accipitur pro fubflantia corpore.i. Prior acccptio aoobis 

 hic atccnditur. Confideramus cnim conucnientiam Ipiiicus 

 creati & corporis natutalis , eamque collocamus in quacuoj: 

 principiis,& lcptcin afFcdionibus. 



/ / /. Principia , qud qiiidem rebtu omnibui pr£ter pnnc 

 Deum, omnis principi; e.vpertem, tam incorporcis quarn '""" 

 corporeis conueniunt,fnnt qiiatuor: duo interna,infinitum 

 m?npe cr termintU,Cr totidern e.\terna,videlicet efficiens 

 & finis. 



Principia inccrna dicuntur proprie & ftti£lc , vel impro- 

 prle & lacc. Prioii modo nulla dantur ptincipia intcrna fub- 

 ftanti.T incorporci : quippe qu.T cx matcria & forma non cft 

 compofita.Scd latiiis acccpto principij norainc, rcde Plato ia 

 VUWf^ho intcrna rerum principia duo cfle aflctic , infinitun» 

 ncmpc & tctmuium. Injinilum Placoni dicitur .quidquid in rc 

 cicata potcntii paffiua; rationem obtinct : tcrminiu vcro 

 adus, pcr qucm poccncia ha;c fccundum fe indctcrnrinaca ac- 

 quc indcfinita, tcrminatur & dcfinitur. Nimiiura Dcus eft rc- 

 rum omnium cciminus infinici cxpecs, id eft, purus cft aiilus, 

 rcrum omnium pcrfcflioncs ica in fc coiiibens , vc a fcipfo 

 habcat & pcffidcat quidquid habct &poiridec, ncquc ab vlla 

 le tccminum fiuc menfuram fu.c perfcilionis accipeic qucac ; 

 at rcs c.Ttcr<; prartet Dcum, cum limitatamdcfinitamquc pcr- 

 fe(flioncm abipfo fufcipiant ,cxinfinito atquc tcrmiiiocom- 

 poni dicuntur, hoc cft.cx potentia pafliua lcu fu^ccptiuapci- 

 fcdionis,& pcrfcilionc ipsa,quje ccita,in*quali camcn men- 



fura, 



Rcs natu- 



ralc» ijuidl 



ipia 

 tciuin na- 



