Pneumatic^ Pars II. Cap.IV.&V. 75 



exerc.i07.feff.i6. Nobis ita videtur. Si fpecletlft ordo agen- 

 di.voluntas cft pofterior intelleau ; quia, vt pau!6 ante dixi- 

 mus , voluntas accipit ab intcllertu , intcUedus dat voluntati. 

 5cd quodattinet ad obicAuni, voluntatis dignitas ccrtat cum 

 di<»nitatc intcllcftus. Obieiflum Cquidem inteilcdus eft ve- 

 rum,voluntatis bonum. Bonuni aatcm non cedit vcro. Siccr- 

 "o ftatuamus : Verum cft nobilius bono, quatenus hoc ab 

 illo depcndct : Bonuni eft nobilius vcro, quitenus illud cft fi- 

 nisihoc mcdiuni. Etenini fummi boni poirclTio fiue patticipa- 

 tio pcndct ab araorc,qui voluntatem neccflario includit.Cx- 

 terum intellcL^us & voluntas realiter &: cflcntialiter idcm 

 funt tum inter l'e,tum cum efTentia fpiritut , & non nifi vir- 

 tualiter differunt ; videlicet raiionc t"un(ftionum :vt infra pto- 

 babitur. 



XI. Volmtx! Jpirim ereati efi mere Jpiritudis. 



■ Qualis eflintclledlus , talis eft voluntas.At intelledus fpi- 

 ritus creati cft mcrus , hoc eft ,ncn communicans fcnfibus. 

 Et£;o & voluntas ibi eritmera, id eft, appetitui fenfitiuo noa 

 adiimifla. 



XII- OhieElHm voluntatis ad£(jHtitHtn efi bonitas. 



Vulpo dicitut ; Mali nuUa efi vcluntof : fcil.quatenus ma- 

 ' lum eft.Voiuntas cnim fua natura fcrtut adbonumfiucappc- 

 tibilc. Hinc Auguftinus i: alij diftinguunt inter voluntatem 

 &noluntateni. Pei voluntatcm intcllii;unt amplexationem 

 obicdi.quod eft bonum : petnoluntatem.auerfationem obie- 

 fli, quod eft maliim. Hoc cnim non cft pcr fe obieftum vo- 

 luntatis : quia id cft obieflum pcr tc.quod petficir rem. Solus 

 autem appetitus boni pcificit voiuntatem. Porio fi bonum cft 

 obicftum voluntatis ,quoquid mac;is erit bonum , eo magis 

 voluntas occupabitur cuca illud. Sic quia Dcus »ft prima bo- 

 nitas.cft quoqi primum& fummum obicftum voluntatis,fiue 

 primum vo!ibilc,amabile,& appetibile:qucmadmodum idem 

 cft piimum intclligibile. Sicut crgo in cognitionc Dei confi- 

 ftit fumma perfedlio intcllcftus ; ita in amore Dciconfiftit 

 fumma perfcAio voluntatis. Pta:tcrea quo quid propius accc- 

 dit ad bonitatem Dci, eo magis objicitur voluntati. Sic virtus 

 maioicm quam bonum aliquod corporis habet fimilitudincm 

 cum piima illa Si infinita bonitaic,qus eft Deus ; & ideo vir- 

 tus.atquc omnino quidquid eft virtute priditum, eft nobilius 

 obie«flum voluntatis,quam bonum iucunduiTi, vel vtile. 



' XIII. '^ffe[lm imelleBH/des trihmmtur JpyritMi 

 creato. 



Lxciiia, triftitia, amor, odium, fpes, & fimilia funt afFcftus 

 tel fenlitiui qui competunt animali : vcl intellei.'\iui , qui tri- 

 buuntur fpiritui crcato : qui verc la:tatur,triftatur &c.hcc[ illi 

 affeftus non pendcant a fenfu. 



t )^If^. P«tentiiiJpiritH6creAtimaior (fl ,^nam cor- 

 pcrmnjid mttlio minoryt^aart potemia Dei. 



Ratio frioris eft ; quia qualis eft efTentia, talis & potcntia. 

 Ift autcm clTcntia fpiritus crcati longe nobiliot ,quam cot- 

 potuin.Etgo & potcntia.Vbi obiter nota.fubftantiam cteatam 

 incorpoream non polTc naturalitcr gencrarc aliam , vcl ciuf- 

 dcm vcl diucrfa: fpccici. Nibil cnim poteftnaturaliter gene- 

 rarc aliud, quod non eft pr.-cditum fcminc , & qualitatibus ta- 

 «flilibus inftrudum. Atquc ha^c diciiuf gcnciatio-phyficaiqua 

 corpus dc fe & citra fc KJ^nit corpus. Huic opponitur gcnc- 

 latio metapliyfica ,qua lubftantia de fc & in fc gignit acci- 

 dens,vt anima rationcm : & hypcrphyfica ,qua fubftantia dc 

 fe & in fc gignit fubftantiam , vti Deus Patcr ab a:tcrno gi- 

 gnitFilium. Prior illa trihuitur angelis : pofterior foli Dco. 

 Ratio pofterioris fy?,quia folius Dci potentia cft illimltata & 

 indcpcndens. Ncccflc igitut eft , vt fpiritus creati potentia fit 

 limitata ; quia fubcft potcnti.-c Dei.C.rtcrum potentia fpinriis 

 creati cft aut ordinarla , vt cum le mouct e loco in locum, vel 

 corpora inipellit , vel les aitificiofas producit : aut cittraordi- 

 naria, vt ciam ille fit comnjillaiius quafi & lcgatus Dei. 



X V. Spirittti creMfti feipfnm mouere potefl e loco 

 in locHm celerrirne. 



Spiiitus creatus fcipfum moucre poteft c loco in locum : 

 quia cft mcra mcns,vt loquuntui, non alligatus organo,ncquc 

 refiftcntiam pafiusab vllo ni(i a Deo: idcoquc pcuctrans cor- 

 pora fiiic rcpaHlonc. Ita autcm fc mouct a tetmino ad tcrmi- 

 nnm,vt tranfmittai mcdium, non rcfiftentibus corporibus, & 

 cclerrimi,& qiiali i> aritiriltf j^fhu/jicixi mane oricnte folc lux 

 ■velociflrimo motu niagnam tcrix parioni illuminat , & ficut 

 latio noftra in moiiicnto infinitum fpaiium pcrcuirit. Cum 

 vcro fpiiitus crcatus mouct coipora, vel circntiam fuam ipiis 

 inimcdlatc applicat , vol vno aliquo coif>otc immediatc im- 

 pu;i.>,a'i.i coinniouct incdiaic. 



Tcm. I r. 



Caj>. r. De dotibns ffiritui creati. 

 Pr.«CEPta. 



PRoptietares fpjritus creati.quatcnus runtornats 

 docibns, iam videndcE funt. 



Dotes illa; funt accidentia feparabilia il ipiritu 

 crcatOjipfi indita in prima creatione. 



Suntque virtus,&: bcatitudo. 



Virtuseftfanitas intcllcdlus, fandlitas voluntatis, 

 & promptitudo potentis agendi. 



Sanitas intellcdus eft fapientia &:prudcntia. 



Sapientia eft , qua fpiiitus creatus potcft difcer- 

 neie vcruni & faili.ni,*u« naturie conucnientcr. 



Prudemia cft , qua ipiritus crcatus poteft difcer- 

 nere bonum & malum , fuse natura; conuenientcr. 



Sanditas voluntatis cft vcracitas &c bonic.is. 



Vecacitas eft,qua fpiritus crearus amat verum. 



Bonitas eft,qua fpiritus creacns amat bonum. 



Vtriufque adiundum eft libcctas , qua fpititus 

 ctcatus liber eft acoadione. 



Promptitudo potentiae agendi eft , qud fpiritus 

 creatus cxpeditc poteft exequi, ad quod lua natura 

 ferrur. 



Beatitudo fpititus crcati eft partim fruitio glorix 

 5i. gaudij,partim quies. 



Gloria cft, quod fpiritus creat"s eft prxcipuaDei 

 cre.itura. 



Gandium eft,qu6d fpiritus cre^tus Deum fibi fa- 

 uentem nouit. 



Quies cft, qua in Dco acquicfcit. 



R E G V L .it. 

 /. OrnaTnenta Ipiritm creati pojfnm ah ipfofeparari, 



Proprictaces eficntiales fpiritus crcati non pofTunt ab ipfo 

 feparari:quialicet non conftiiuaiit eficntiam^neecflatiotamen 

 fequuntur eircntiam conftitutam. Viide dicuntut ncccflarix 

 a poftcriori,& rflcntialcs non ratione coni^itutionis , fcd ne- 

 ccflariar confccutionis. Pofita enim cffl-ntia, nccclTario po- 

 nuntui proprictates. Scd alia longc cft racio donoru!ii,fiuc or- 

 namcntotum , quiproprictatibus illis inlunt cx lcgc piiinj! 

 crcationis,& vcniuntnomine incegritatis. H.xc cnim lunt lc- 

 paiabilia. Nara in bonis angelis icmanferunt, gracia condito- 

 lis : iii malisnngelis ,quorum rcs dicuntur fraflx , petierunc 

 culpa & pctulancia ipforum. Sunt autem duo ornamenta fpi- 

 ritus crcati.virtus & bcatitudo, feu bonum virtutis & condi- 

 tlonis. Pct virtutem fpiritus crcatus bonus cft:perbcatitudi- 

 ncm ipfi benc cli. 



//. Spiritus creatHS prddiin) ejfe potcfi triplicifcien- 

 tia : naturali,exDerimtntalii& reuelata. 



Alij dichotomiam proponunt, hoc modo. Spitituj creati 

 fcitntia clt 'i.u^tiJ^Si^ vcl t7riKrjil&, r.attiralix vel aequifita : Sc 

 h.rc vel t^?t«fi.<:« , experientin. , vcl (t7so*»hi4iKt,rtuelationi<. 

 Scd res code.m redit. N.itnraiu cft.qu* fpiritui cicato cft io- 

 dv.i in cieatione. Sicut cnim coipot a cocleftia, vt fol, luna, tc 

 liinilia.mox a crcationis ptimordio , cflcntialcm fuam pcrfe- 

 «flioncm funt adcpia.quam harc infcrinra, pcr certos paulatiin 

 gradus prouctta , accipiunt : fic Ipiiitus creati petfe^^tioncm 

 finm naturalein , quxin intclligcndo cft pofita: congcnitam 

 & a creatorc fcmcl infufam cbtincnt. Ita fpiritus creati no- 

 runiDcum & feipfcs , niultaque alia. Alij mahint appcllarc 

 hanc fcicntiam, natur.-e, camquc fubdiuldunt in natuialem Sc 

 fupcrnaturalcm : qu.i dc re vidciis intiipait. ?.c.4. rcg. i. 

 Scientia experientii.c(i , quam pctunt cx oblctuationc rcrum, 

 qu.x-in mundo <^cxmtax .Kcuelationii fcientia ipfis obucnic CX 

 patcfadionc Dci fingulaii. 



/ / /. SpiritM creatuifua natur^t e/i veracitatis & 

 benitatis atnans. 



Omnis cnim fubftantia intelligcns fu5 natura fertur ad ve- 

 tuin & bonum : & Dcus quidciii natui.i iinmutabili , fpiiitus 

 crcanis mutabili.quam cx lcgc piimx cicationis obtinuit.rv- 

 racitai autcm fpiiitus crcati cft,qua illc vcrum iudicatuamat, 

 &cognitiones fuas fpitituali modo & vclut fcrmonc altcri 

 patefacit,co fermc modo.quo nos nobifcum ipfis quafi collo- 

 qui poflumus , & varias imagines mcnti ptoponcre. Bonitm 

 fpirltus cicati cft , qua illc bonum iudicatum araat : jdcoqic 



G 1 fuatn 



Otnamen» 

 la fpiiitus 

 creari an 

 fint lcpji»» 

 bilia I 



QuotupltX 

 fi:fl>iiituc 

 crcjti fci* 

 eiitiat 



Spirituj 

 Cicatu» 

 qualis Ht 

 pcf iiaiu- 

 tain ruaoi I 



