76 



Encyclop^dia! Lib. XII. 



Quomodo 



libcitis 



compctat 



voluntati 



fpititiis 



ciciiti > 



fuam agcndi potcntiam ad id in fua dis^nitatc tucndiim inci» 

 tat.Bomtos illa cl> partim luiniilitas & fidiicia, partim bcni- 

 gnitas &c iiiftitia. HiimilitiK cA.qua Ipiritus crcatus fc fuhjicit 

 Deo tanquam honotabiliifimo bono. Fiiincia cft, qua Dco,vt 

 fijcli & vcvaci aaluTrct ccWwiniWi^mi.Bcmsnitas efl,qu.i Ipi- 

 ritus creatus bcne vult arqualvbus & infcrionbus. lufiitla cft, 

 qu.a fpiritus crcatus propcndct ad bonos dcfcndendum , & 

 malos cociccndum. 



/ r. Lihrtas a coailione en/imfliciter & abfolnte 

 necejfiria & ejfetiiialu, vt ciiiHis "joluntatl^Jic & Jpiri- 

 tm creativolnntati. 



Appctitus diuiditur a philofophis in innatum & elicitum. 

 jiptetittts irriiatm cft inclinatio .nb authorc naturx indita. 

 cjua vnaquxquc rcs propcnfa cft ad bonum : cftquc vcl pro- 

 pric.vcl impropric di^us. Ille cft.quo rcs propcnfacft adbc- 

 num praruiacognitioncjvcl fcn(itiu.i,vel intclleaiua: quo pa- 

 £to beftia: & homines appctunt bonum appctitu innato : Hic 

 crt,quo les propctrfa cft m bonum abfquc prxuia cognitionc: 

 cuiufmodi cft appecitus tcrra:, quo dicitur appctcrc locuni in- 

 fimum. Api>cti!sis c //.-/V/w cft , quo crcatura fertur inbonuin 

 propterca,quia pra:ftantiam ipfius cognouit : vt ciim aliquis 

 2uftauit faccaiuin,dulcedoelicit maiorcm appetitum.Appet:- 

 tus ille innatus cft ncceflarius. Elicitus cft aut omnino libcr, 

 aut omnino nccefiavius , .lut partim liber, partim ncceflatius. 

 OTnnino liher cft, qui & quoad fpccicm aftus , & quoad c?cr- 

 citiura eius libcr cft.Ita libcie ambulamus,loquimur. Omimio 

 necelfariM cft , qui & quoad fpcciem aftus , & quoad exerci- 

 liumeftneccflatius : vt cft appctitus btutotum antmantium. 

 tartim liher,partim neccjfariici cft,qui libcr cft quoad cxcrci- 

 tium, ncccflarius quoad fpccicm fcu fpccificationem. Ncque 

 >■ enira rcperitur vllus.qui fit libevquoad fpcciem,&: neccflanus 

 quoad cxcrcitium. Hoc tcrtio modo voluntas eft libcra ciica 

 bonum & malum in communi. Eft autcm lihertns J^ecijicmio- 

 nUjiue contrarieiatis, cum cx duobus vel pluribus propofitis, 

 vnumlibere eligituv : lihertas exercitil , Jiue contradicHmu, 

 ciim vno tantiim propofito , illud vcl eligirut , vcl repu<iia:ai. 

 Voluntasfpiritus crcati eft liberavtroque modo.Nain in fta- 

 tu inteoritatis erat libcva libcttate contradiftionis,quia enirr. 

 per naruram & imaginem Dei erat dctcrminata ad bonum 

 tantum,non poterat ibi habcte locum libertas contrarietaiis. 

 Sed quia poterat bonum illud fcruare.vel non,erat ibi hbertas 

 contradiftionis. Scd iam in ftatu miferia: in anjclos malos & 

 . in animain hominis priter libertatem conttadiflionis cadit 

 libertas contratietatis. In angelis autera bonis libertas con- 

 trarietatis locum non habet : quiailli per grati.am Dcidctcr- 

 minantur ad bonum tantiim. Habct autcm ibi locum libcrtas 

 contradiaionis ; quatcnus bono aliquo creato piopofito, illud 



eligcre poflunt , vcl rcpudiate. Nain quod attinet ad'bonuin 

 increatum , vidclicrt Dcuni : voluntas bonoimn angelorum 

 caict libcit.ite coiiTudidionis , qir.a Pcum non poflirnt non 

 amavc.quaimuis fumma cum voluntatc & volupure id agant. 

 Vnde colligcre licct,non onincm a voiuntate necclntatem ab- 

 cflc,ftd tantiim illam,qua- dicituv coaiflionis. Quod \ t meliiu 

 intclligi polfu, tcneantur ifti aphorifmi. i.Lilerta-s 'vshmtatis 

 ejl 'vel per ejji'ntiiim,ijel Jer intiiJferentiam.z.Libertas per cjfea- 

 liiim efl,qiia ■vcliinfas eji lihera a coaciione. Et h&c ■voluntati 

 eji ejfentialis- 3 . Lihertaspcr indijferentiam eft, qua vr.lioitas eji 

 indijfercns feu indeterminata ad 'Vtrumque oppcJitvrnm.Et htc 

 eft vel contradict'conit,vel contrarietatis. primo modo voltintat 

 femptr eft lihera fcilicei per ejjentiam, ^Jpontefeu "Volitntaril 

 awat aut cdit, qutt 'vulf.at mnfemper ejl liberaper indifferen- 

 iiam ad chieci» , fed qmdam necejfario amat vel odii. ^.Vo- 

 Imitasprimo modo libera ( fcilicet a coaSione) potcft deto-mi. 

 nari ad cerliim ohitcium: qiis. determinatio non repugnat liher- 

 tati a coaciic)ie,fed tantiCTti tollit indijferentiam. yDetermina- 

 ttir -voluntas vel n principio interno , ■vel ab externis obieBis. 

 A Deo : tanquam libcrrimo omnium domino. A principio in- 

 tsrno : vt abvltimo iudicio rationis prailicc.Sic quando homo 

 difputat.id tacit voluntatedctcrminata, quia judicaiiiliid efTe 

 vtile..<4i externif ohieciis:i\. quando homini al|fluid pcifuadc- 

 tut. 6. Angelorutn honorfm voluntns iam eft 'dcterminata ad 

 vnum,videlicei ad amandum Dettm : (y- h&c ^Sterminatio non 

 toliit libertatem.Jicnt coaSio. Brcuiter : Volunt#s dicitur libera, 

 vcl quia non elt coai.T:a,vcl quia ad vtrumque oppofitorum fe 

 habet indift'crcntcr. Ncccflltas coa>fIionis piignat cum volun- 

 tate,neceflitas detcrminationis non itcm- Sic beati in co:lis & 

 bcati cflc neceflario volunt , & mifeti cfle non modo nolunt, 

 fcd ne vellc quidem poflunt. Et tamen libere hoc volunt , id 

 cft.non coaiflc. Hac de re ficaitmagni nominis thcologus; 

 Ncccflrtas ftu determmitio voluniatis ad vnum , non tollic 

 ipfius iibertatcm in Deo vcl in creatutis- Nam voluntas de- 

 terminatur ad vnum tantum , vel ex perfeiftione natura; , vc 

 Deus vult tantrim hona : vd ex perfctSione gratia: , vtbeati 

 aiigcli volunt t.intiim bona:vcl cx prauitatc voluntatis , vt 

 Diabolus vult msla tantum. Sic detcrminata; funt res natura- 

 lcs ad vnum duntaxat, ncque tamenidco coatftc agunt. 



r ERORATI O SECVND.X PART2S 

 P N E V M A T I C E S. 



HJEc etiam breuiter eft fccunda pars Pneumaticx , quas 

 iciuit brcuitati dotSrinz in partibus fequentibus. Edif- 

 lerit enim illa ,qnx fpiritui cteato comiTiunitcr conueniunt j 

 qua: ab aliis vitiosa tautologia diftint^c de bonis & malis an- 

 gelis , itcmque dc anmia feparata cnuntiantur contra legem 

 methodi. 



rrpvs secfnbje pARris pnevmatices. 



f Exiftentiam. cap.\. 



I 



f Gcnere : quantum ad-^ Conucnicntiam cum corpore naturaii. cap.r. 



., . J ( rPrincipia. c/r*.;. 



Spmtuscreatiisconfidcratutm< iDifFerentiam; vbifunt eius< 



I 1 rNud.T. M/.4. 



j \.Proprietates-^ 



LSpecic./ar/.j-e^^- lOrnatxdotibus. r;?;..^, 



PARSTERTIA 



P N E V M A T 1 C E S, 



Qus dicitur 



<iANGELOGRAVHIA. 



Angelographia eft generalis,vel fpecialts, 



Generalis tradar deiis,cjuaEconueniuntomnian- 

 celo: vt ert; crcatio & conditio angeli, 



Creatio angcli efl: , qua ille a Deo produdius cft 

 c nihilo. 



In illa obferuandum eft tempus & donum. 



Tempus, quo angelus cft crcatus, videtur fuiftc 

 primus dies m^ui7tiCii<ria.t,Genef.\.. 



Donum ,qi.tod angelus excreationc acccpit,fuit 

 intCTritas intellcdus & voluntatis : fedmutabilis. 



Cdf. I. De crentione angelorum. 



Pr>ecepta. 



Vc V s QVE de fpiritu creato in gcnere : 

 fpiritus creatus in fpecic eft angelus , 

 vel anima fcparata. 



Angelus eft fpi^itus crcatus feparatus, 

 fiue liber ab omni corporis vnione. 



Trdlmo iffim dicitnr Angclogtaphia. 



