78 



Encyclopedi^ Lib. XII. 



An intcr 

 angciot Cit 

 oido i 



Quomo Jo 

 angclu^ Cn 

 in ieco ( 



AngcU an 

 jnoucamuc 

 c loco in 

 locum Cac 

 ccfliui t 



Quid ie 



angelotum 



fcicntja 



rumiiuttm 



tcnendum) 



in i6.c.Ioh.lib.\y. f. 19. Sapcrnotum fpirituum nurocius Deo 

 cA numerabilisjhominibus innumciabilis. 



/ /. Ordo argelorum cfl rcjpc^lu cfidorttm. 



Ordincm cflc intcr angclos minimc ambigimus.Dtus cn m 

 nullius «TA//<tf cft author. Et in nietaphyficis piobauimus, 

 ordincm cfle tranlitindcns , adcoc]uc conipctcrc omni cflti. 

 Hic autcm ordo cft vcl icfpcdu cfltntia- , vcl rcfpoSu officij. 

 Dc angclis.vti fiint cicati.iic ftatuimus :lllos fuifle parcs na- 

 tui.i & naturali dijjnitatc, fcd impares diueifis officicrnm gc- 

 rciibus,ctiC]Hc diftintlos inttrillos tuiflc oidinci.Qiiod iplum 

 Scriptuia cjuoque innuit .vbivaiia illoium digniiatis ncmica 

 rcccnfcc : vt vidcrc cft £}h. i .•v.ii. CcloJJ' i.v. 16. 



/11. AtigeH ita/unt in loco, vt mn fojfnt ejfe/imul 

 fluribtu in loifs,licct plurcs angeli poffint tjfe in vnolcico. 



Ciim angcloium tflcntia flt finita,Iocalisc]uoquc fit ncccfle 

 cft. Vbictas cniir, vt ]or]Uuniur , cft aflcdus luiufcjue ttitis 

 fiiiiti.Hic autcm localitas ptndct a tcrmini.-i cficiitii, cuilibct 

 angclo propriis ; qui terniini iiabent quantitatim intcUigibi- 

 lcm.Eft autcm argclus in loco diiplicittr i limitationc iflcn- 

 tia:,& applicationc vimitis adcciium fpaiiuni,lcd itavtnon 

 cccupct.id cft,rcpltat,illud fpatium. Ell, irquani, in loco,non 

 fltu, commenfu, &: cmii^»^, vt ccipus,fcd dtfinitionc& dcfl- 

 gnationc cciti fpatij.in quodum cl}, ron cft cxiia illud. Hoc 

 cnim implicat ccntiadit^icntm. Hk auicm locum habctie- 

 gula : §lualU fft rci locata, tatii efi lciuf. Locus cnini fcfe ad 

 rcm locatam attcmpciat. Rcdc igiiur fpatium,in quo cft an- 

 gclus .dicitur locus intclligibilis , in quoillc nuliam facit di- 

 ftantiam. Hinc colligitur , vnum cundcmquc angclura flmul 

 pluiibus in lociscfle non poflc. Nam fl dcfinitiuc cil in loco. 

 ncti non potcrt , vt cxtraiftos fincs alibi fit codcm ttrrt]orc. 

 An VC16 plurcs angdi in vno eodcmq; loco fimul cfle pcflint, 

 varie difputaiur Scholaftici ncgant.Nos affirmatiuam cx Scii- 

 prura probahilitcr dcmonftiamus. Tradit cnim Sciiptura 

 A/arf.5. in vnius hominis corpore legioncm roaloium angc- 

 lorum fuilTc. Videris Frttncifcum VaUefium pro hac fcntcntia, 

 cap. 41. de fitcra Philofefhia. Hic omittimus curiofas illas 

 quxftioncs :.A)) angclus fcjfttfe cor.trahere ^ dilatare ! An ita 

 jit in funHcvt prjfit ejfe in minori Jpatio !An aliquct myriades 

 «ngelorum pofpnt ejfe in cujpide acicuU ? Quidim hic diftin- 

 guunt locum, & dicunt, plutcs angelos poflc cfTc in vno loco 

 comrouni,fcd nonin vno loco propiio,ita vt vbi vnuscftan- 

 gelus , ibi feu in eodcm vbi atqnc fpatio fimul & lcmel non 

 poflit cfle alius. 



/ F. yingeli vere mouetitnr leco & qutticmfucctffine. 



Qucmadmodum verc in loco funt angc li : fic veii etiam 

 loco moucntur,tum extra corpoia, tum in alTumptis corpori- 

 bus.Tcftatur cnim Sctiptuta, angelos e ccrlo mitti in tciiam, 

 &diaboium hinc indc circuiie in mundo: angclos itcm dc- 

 poitaie animas famflorum .vcnire ad nos, & rcdirc in crtlum. 

 Qua: omnia innuunt vcram loci mutationcm. Eft autcm mu- 

 tatio iocaiis vcl fucccfliua,vcl inftantanca. Succcfliua cft pcr 

 ■fe,vclpcr accidens. Illa cft coiporis ; quod quia tft diuifibile, 

 habc'tque paitcm cxtra partcm, vra pais altcii fucccdit : H.tc 

 eadit in angclos,quateuus in aflumptis coipoiibus moucntur, 

 ve! alias res moucnt. Mutatio localis inftantanea compctit 

 angelo.fquatcnus inftans fiue t'« \vt accipitur ncn fimplicitcr, 

 fcd ftcundum quid. Etfi cnini argeli 'tv iccxitiIic xiiv^,in tem- 

 pore imferceftibili, ab vno txticino .id alterum moucntur:non 

 tamcn in momento fimplicitcr diflo. Vbicunquc cnim funt 

 plura iiui, ibi ncccflTaric) ell tcmpu?. Scd in motu angcli,vcibi 

 gratia;qiiando Rom.i fc conftrt Coriftar-tiropolin, funt pUira 

 luii : quia ibi cft piius & poftciius. Nam quidquid fit, habet t* 

 nui/.quo nondum cft,itcmquc altcnim.quo ci\. PcinioflimHm 

 tamen hunc motum angdorum cfTc conccdimus , nul!r,niquc 

 moram vcl moicftiam illis objici pcflc ftatuimus : ob quam 

 cclcritatem dici potcft inftantancus. 



K .Angclorhm fcitntia cfifnita ratione modi r^ oh- 

 ieUorum. 



Qu<eiunt hoc loco, an ratio poflit tribui angclis ? Qui nc- 

 gantjhoc vtunturaigumcnto , quod ratio foli honiini tiibu.l- 

 tur,tanquam forma. Qui afrcruiit.dicunt lationis vocabulum 

 fumi iaie vcl ftridc, & ptiori modo trihui pofTc angelis. Nos 

 <um Scholafticis malumus angtlos vocarc intellcftualcs, ani- 

 mos hominum lationalcs : quia cognitio angeloium cft pcr- 

 f(<flior quam cognitio hominum , & magnam partcm cil finc 

 «lifcurfu,vt iam patcbit. Etfi autcm magna cftangclorum lci- 

 f ntia , non tamen cft infinita : quia harc cft proprietas folius 

 Dei. Et ficri non potcft,vt fcicntia infinita cadat in cfTtntiEm 

 finitam.qiialis cft angclorum. Eft autcm fcicntia angdorum 

 Jiiiita ratione modi cogrofccndi , &: obictli cognofcibilis. 

 Nam qiiod arrinct ad mcdum cognitionis,iiie propoitionatus 

 cft clTcntii. Quod attinct ad ohicfla,finguia rerum indiuidua 

 non ittnt notaangclis : ncqucarcanas hominum cogitationes 



fcitc pofTunt immcdiatc, fcd tantum mfdiatc,quatcnus extcr. 

 nis indiciis illi fe piodunt ,vci a Dco icuclantur, vcl quas ipfi 

 fuggcrunt hominum animis. Futura itcm contirgtntis,qu2qi 

 a libcta pcndent voluntate Dei vcl hominis , non polTLnt fci- 

 rc. Hoc loco notcntur ifta thcorcmata. \ -Cognitio ar.gcUrum 

 tantitm eft ititcUeliiua ticnfenftiua. Ha:c tnigi tft oiganica,& 

 ad corpora pcitintt, quibus catent angcii. Non igitur ita im- 

 pcditur cognitio angcioium, vti accidit cognitioni aninizin- 

 tcllcifliua' in coiporc.i.yfwff// dicunturniffe infiriit«,ncnfm. 

 fliriter,fedfeciind><miiuid:tLi'fc(\\i fcilicct nofhi & nofhx 

 cognitionis mutilx & iniperfctlx. i.Angeti ccgr.cfcunt 'vni- 

 uerfalia ^- iwmateriatia , itcmquc fmgularia (^, ii.it terialia. 

 Vniucifalia pti Ipccits cognofcuntjnon a rcbus abftiaiflas,fi- 

 uc hincillinc acctptas & imprcfTas , fcd pcr fimiiiiudincs fiuq 

 fpccits concictas.C^od tamen non de rtbus omnibus fimpli- 

 citcr,fed dc iis duntaxat qua: ad natuialcm angclorum cogni- 

 tiontm pcitincnt, intclligtndiim cft. Singuliiia cognofcunt 

 vcl pci fpccics acccptas a lingulaiibus,vcl pcr fuam cflentiam. 

 Ibi funt fingulaiia corporta.hic cft Dcus & angclus iple. Hic 

 grauitcr ctiant,quintg.int angclos cogr.ofccie fingularia.Rc- 

 dc Czi eScatiger exerc.^^si.feTt.i l.ait, angcltim illum, qui dc* 

 lcuit cxcrciium Scnnacliciihi, habtiifre cxcrciium iflum co. 

 gnitum.Et.fi angcli funt fpiritus miniftratorij,qui cutant clc- 

 flos,ncccflc cft,vt illos cognofcant,quos curant .:; .Jngeti fain. 

 cijfima cognofcunt fcr fuam ejjentif.m. Solus Dt us i mnia iu- 

 ttlligit pci cflentiara : quia illa cft ercmplaris caufa omnium 

 rcium,its omncs turo qui cxiftunt.tum quar cxiflcie pofTunt, 

 eaidmque diftcicntias, modo admirabili rcfcrcns ; quod nulli 

 crcatui.T ttibui potcft. Vcrifimile tamen cft,angelura ftipfum 

 pcifciflecognolccrc pct luam cflcntiam. In angelo enim in- 

 tciIcftus,quo ttropci fcipfura adlu intcliigit, & rcs qua: intel- 

 )igitur,& ipfiim intciligtrc,vnum atque idtm fuiir.Non igitur 

 opus cft augclo ad fui cognitioncm luas eflcntii imaginc, pcf 

 quam fciplum cognofcat. Deindcangclns (quacreatus fuit^ 

 luminc luprrnaturali vidit Dcum, fiue imagine fiuc fpecie,pcr 

 fuam cflcntiam:itcmquc illa , qux ad ipfius officium pertinc- 

 hiM.^.Angeti fleraque,quii intelligunt extra fe,inteUigunt fer- 

 imagines iffarum rerum,vel infitiu k Deo,vel abftralias a re- 

 buf. Hoc theorcma cft confeftaiium tcrrij & quarti. Scd hic 

 objiciiur,qu6d abftraiJlio nihil fit aiiud , quam dcficatio fpe. 

 cicrum fenfiiium, vt cx illis fiant intclligibiles. Tale quid au- 

 tcm non cadit in angelos. Scd rcfpondeturabftraiflionem an- 

 gciicameflc aliam a noftra. Eft nempe immediata acceptio 

 fpccici inteliigibilis ab obicdo. 6.Angeli flcraque intelligunt 

 fine difcurfit. Magni nomlnis thtologi & philofophi ficfta- 

 tuuntdc cognitionc angeIorum:Mensangclicanon intelligir,. 

 vt humana,tariocinando, componcndo, & diuidcndo, conciu- 

 fioncs cx principiiseliciendo ,attiibuta cum fubieitis conne- 

 dcndo, qusonmia cum impcifcclirnc funt coniunfla: fcd in 

 ipfis ptincipiis,infiiftquc Cbi (pccicbus.fimplici a<flu,vnic6quc 

 obtutu,vclut rapida quadam corufcationc,quidquidipfisineft, 

 perfpicit. Scd ha:c fentcntia non potcft confiftcrc. Nam licet 

 vera fit dc cognitionc naturali , non tamen de reutlata & ci- 

 pcrimcntali (quos tciminos fupia cxplicauinius part.i.cap.4. 

 icg.i.) fimplicittr potcft accipi. Dcinde omnia vnicoaftuSc 

 intuitu , fine fucccffione ,finc tcmpoie,pcrpetu6 & fine in- 

 tcrmiflionc , fimpliclflima & immohili apprchcnfione co- 

 gnoftcre.folius cilVQi.y.Angeltts ncn fattitur circacbieltum, 

 quod eognojcit. Nam fi ftnfus non potcftfalli circa fuum ob- 

 itdum.multo minus angelus falli potciit ciica obictf^um pto- 

 piium. S.Angtti futuraTeri merecjue conti).ge>itia , qutque k 

 liberA vctiinlate fcndent , non fojfunt ccgnofcere,nifi a Deo re- 

 /«"/fw/wr. Futura bitatiani cognofcuntur,vcl infeipfis,vel ia 

 caufis fuis. In fcipfis dupliciter : vel per cfTcntiam & fpiritum 

 proprium, vcl afflatu alicno. Illo modo folus Dcus cognofcit 

 futuia :hoc ^iodo piophctar. Ex caufarum inlpcdlionc euen- 

 tus futunis varic colligimt. Eft cnim cfFcdlus quandoque in 

 caus;i fua ncctflaiio , ac pioindc ab hcmine quoque prxnof- 

 citur , ncdum ab angclo ; quandoquc contingenter,idquc vel 

 »5 <S?V to v)^H^o\vtflurimitm ; & ciim hic quoque niultum va- 

 )tat honiirium lagacium ac «-u;^''*"'*'^'' «yxi^eia, quanto plus 

 valcbit niciis angrlica?vcl 'cTiiTif isTf^tv^vel etiam «j iXafjreK 

 & fic ab vno Dco,Dciquc monitu & afHatu, futura ccrt6 pia'- 

 cognolci pofluiit. 9. Ccgitationes humar.as angclus non nouit 

 itt.mcdiati ,feii OTf////jrf . Solus quippe Dcus tanqaam x«^iJ'"'- 

 yii^if; intuctur in corda horoinum , & iila fciutatur. Pcicfl 

 autcm «ngelus tiibus modis cognofcerc motus voiuntatisSc 

 cordis huroaniividciicct pet figna, fiue cfFc<fla ; per rcudatio- 

 nem,8c dcniquc per fuggcftionem propriiim ,qua/«pc homi- 

 nibus fuggerit muita. Qucmadmodum autemptacognolcunt 

 fututa : fic ctiam pracdiccre illa pofTunt. 



Vl. Voluntas angelorum ©" liherum arhitrium, cjtiod \ 

 •t/oluntati efl naturale, in ipfis efi modo nohiliore, ^Hkrn 

 in homine. 



Voluntas cum mcnte perpetuo nexu cohxret. Sicut ergo 

 intclitaus angelicus cft nobihor quaro intelieaws horoinis; 



ira 



