Pneumatica^ Pars III. Cap.VIL&VIII. 8 3 



Non enim natura & eflcntia funt mali ,vt nugati funt olim 

 Manicliii Sc Ptifcillianifti.- fcJ voiuntatcquiailcreliciueiunt 

 fuam ociginem. Alias appeilantut Jpiritw mnli .Jpiritiu men- 

 dacii.jpiriftet mendaces i^ imnnindi, m^ili fimpliciter, inimici, 

 fortes armati ; j^ Diabi>ltis,princcps maUriim angelorum , i/e» 

 catur princeps mundi ,princej>s, jj» foteftas fjuites aerts. Vide 

 Ioh.li.v.3t.c.i4.v.|0.c.l6-v.i i.Sc Eplicl.z.v.i. 



uf? / /. ylbnfus liberi tirhitrij efl canfa Tnalitix ttngelo- 



ruM. 



Angeli fucrunt capaecs cnlpx (lue peccati.id e{l,potucrunt 

 a fcopo abettatc. Nam nccjuc fcopus ille, vnde abfccffcrunt, 

 nenipe vetitas &: juftitia.ipfis «5-/»yii«,eflcntialis ; ncque etiam 

 fua cuique angclo voluntas iCiTtc agcndi lcx ac norma fuit. 

 Vtrumque ciiim Dei proprium. Quare cum atigeli a Dco ac- 

 cepcrint liberum aibitrium , quod fuit pcr lc mutabilc, pcnes 

 ipfos fuit illo bene vcl male vti, id cft, ad lcgcm fibi piopofi- 

 tam acclinare, vel ab ea declinatc. Sed cui Deus non confir- 

 miuit illos ? Cur illos reiccit ? In ptomptu eli refponfio .-quia 

 Dcus libcre explorauit crcaturaro fuam ad nominis fui glo- 

 riam. Dcus nemini dcbet hoc AJ^fi"^!"* , vt ipfum fuftentet, 

 prajfertim quando dcditgratiamfuflicietuem. 



/ / /. Prlmum Diaboli ptccatum efi inficielitas. 



Dc fpccie pcccati, quo angcli lapfi funt, varix funt fenten- 

 tiiE. Quidam cnim fupetbiam icbcllantcm & diuinitatis afle- 

 dationcm fuiflc affirmant : inuidiam alij, qua vcl Dco maic- 

 flatcm,vcl homini fplendorcm inuidcrint: nonnulli fingularis 

 cuiufdam legis contcmptum & violationcm : alij omnium 

 ctafliffime 5c incptilllme amotcm &: concubitum mulierum. 

 Nos Scriptura: veftigiis infiftcntcs aifirmamus , angelos illos 

 in veritate non pcrftitifle , fiue otiginem fu^im non fcrualTe, 

 fed proprium domicilium reliquifle i quod nihil videtur tffle 

 aliud , quim quod dcbiram Dco fidelitatcm non feruaue^int, 

 qucmadniodum faciunt fubditi rcbcllcs, qui fc cxoluun< ho- 

 magio.Hanc fcntentiam itafirmamus. In ptimo Diaboli pcc- 

 cato caufa ptoegumena difcatni dcbct a procatardica. Proe- 

 gumena cft corruptio intellcftus, qua faftum cft vt Diabolus 

 aberrauerit circa cognitionem fui Sc Dci. Hanc corruptioncm 

 fecutaeft coiruptio voluntatis, videl.fuperbia. Nonenim po- 

 tuit appetcie arqualitatcm cum Deo , nifi intellciflu ante cor- 

 iiipto, & dum fibi pritcr modum perfcdlus viderctur. Et fi 

 Diabolus Dcum ctcdidiflct iuftura & veraccm, nequaquara in 

 fupeibiam incidiflct. Error fiquidcm voluntatis prsfupponic 

 crrorem in intcllctSu : quia nihil cft in voluntate , quod antc 

 non fucrit in intellciflu. Potcft itaque fupetbia certo rcfpciftu 

 diciprimum Diaboli peccatum. Solcnt hoc loco varia quiti 

 dc loco , tempote, & fimilibus circumftantiis huius pcccati, 

 quade te probabilitcr itaftatuimus. i.Angelimali videntur 

 peccafle vno principe.qui dicitur Diabolus. i.Angcli non vi- 

 dentut ftatim pcccaife , poftquam cteati funt. Scholaftici fta- 

 tuuntjillos peccafle ftatim poft ptimum inftans crcationis, 

 fiue puniftiftitium illud,quo fafti funt.Temere. j.Angcli mali 

 peccarunt in fummo cceIo , non in aerc , vt Auguftinus Steu- 

 chus voluit. 4.Magnus eft numcrus angelorum,qui lapfi funr, 

 fed tamen finitns. Quidam ftatuunt noucm choros fiuc claf- 

 fcs malorum angclocum, & in fingulis ordinibus nefcio quot 

 millia collocanc. Scd eft audacia. 



Cnp. VIII- Tk fropriii adiunSiii 

 mali angeli. 



P R 



A C E P T A. 



^ Ropria mali angeli funt partim adiun(fl:3,partim 

 JC efFeaa. 



Propria adiiinfta funt peccatum angelicum & 

 pccna pcccati. Peccatum angelicum eft refpcdlu in- 

 t€lle(ftus,voluntatis,& potentiaE agendi. 



Rcfpedtu intellcftus ell: obfcuritas & dubitatio. 



Refpedluvoluntaciscft pcrpetua a bono auerfio, 

 & odium ergaomne bonum ,vidcl. Deum , angclos 

 bonoSj&hominespios: imo etiam odiumcrgafe- 

 pfos & mancipia fua,malos homincs. 



Refpedu potcntije agcndi eft magna vis in cor- 

 poreas creaturas ,& refirtcntia, qua rcludanturDco 

 "& bonis angclis. 



Panaeft parcim dcicdio ininfernum ibiq; fum- 

 mus dolor & ignominia ; paitim confufio,qua con- 

 funduntur iDco , fandtifque angelis & hominibus» 



rcnianlctit 

 angc.ij [ 



Maloriira 

 angclorum 



IIUCK.d 



«jualis t 

 1. 



ita vt fuum finem in adionibus fuis non confc- 

 quantur. 



R E G V L i5. 



/. yin^eli mali poji lapfitm retimerunt potentiam 

 intelli^endi , volendi & agendi , fed valde deformti- 

 tam. 



Singula Videbimusdiftihfte. Principio vis intclligcndi in 

 angelis fuit naturalis & fupernaturalis,vi cteationis. Natura- 

 lis eft,qua intclligunt naturaliter , luminc natucali. Supcina- 

 tuialis eft , qua lupernatutali dono & lumine aliquid norunt. 

 Hxc turfus fuit duplcx : vna fimplex fiue nuda, fine amoie Sc 

 fiducia in Dcum : altera affeaiua , wm amorc & fiducia ia 

 Dcum coniunAa. Quod ad natuialcm inteHigentiam, exifti- 

 mamus eam in malis angelis non cfle fublatam, fedoblcuta- 

 tam : quemadmodum in homine per lapfum lumen intcl- 

 lc(ftus natutale diminutum eft. Idem afletimus dc lupcrna- 

 turali cognitione fimplici:fcd ita.vt magis fit iiiiminuta quam 

 naturalis illa. Etfi enim mali angeli fciunt Dcumcflc,&: cfle 

 Opcimum Maximum : item Chriftura cflc vcrum Dcuni , ic 

 homincra , & fimilia ; magna ramcn in hac cognitionc cft 

 obfcuritas. Quod ad intciligentiam fupcinaturalcm atiinct, 

 qui cum amore & fiducja in Dcum coniunila eft,idc6quc cft 

 falutaris , nullum eft dubium , eam in angelis apoftacicis om- 

 nino nullamefle : quiafunt obftinati inimici Dei, Chcifti, &c 

 hominum. Deindc voluntas Diabolorum rctinuit libcrtatem, 

 fcd ad malfi tanttiin. Nam illa cotiupta & coriuptrix vnluncas 

 in odio Dci, Chrifti & noftri adco eft obftinata , & obfitmata, 

 vta malo non pofllnt abftinere,fcd illo delci'lcntur.Hincdi- 

 cunt nonnulli , malos angelos peccare in Spititum fanLtum : 

 quod fcientes volcntes rcfiftant Dco. Hinc iam facile eft iu- 

 dicare, qualis fit potentia malotum angclorum , conFormis 

 fcil. intellcdui & voluntati ipforum , ita vt in oinnibus fuis 

 operibus (pitcnt mccam att/xixy i^ aTx^ictr. 



1 1. Malertm angeiornm intelligemia fuperior efl f^ 

 ftthlimlor hominum in hnc vita etiam perjficacijfmorum 

 int(lleU:u. 



Nam quia funt fubftanti.t fcparata?,;ntelleiftus ipfatum eft 

 longc fublimiorquam hominum. Huc acccdit , quoi maTia 

 pollcnt expcricntia. Et ars illotum quam fai5litant , infigncm 

 poftulat intelligcntiam. Ha:c enim in co polita eft , vt omni 

 aftu & dolo pios tcHtcnt , vatiifque mendaciis , prsftigiis, 5c 

 impofturis rcprobos fallant. Hoc dcnique colligereeft ex 

 magia,fafcinarionibus,praJligiis, hariolationibus, augutiis Sc 

 fimilibus.quorum author cft Diabolus : <\\is omnia ollcndunc 

 permagnam intelligcndi facultatem in Diabolis efle rcli- 

 quara ,qua? longo interuallo fupcrcc fagacicatem hominum, 

 ctiam perfpicaciflimorum. 



///. Mali angeli tjHidquid noruntiConfuie norunt. i, 



Mali angeli no^unt occultas rcrum qualitatcs , & fotmas, 

 vt multis vidctur.Sed ha:c,& fimilia, confuse norunt. Etcnim 

 cum Diabolus femper fic mcnte turbata,non poteft in ipf» 

 habcrc locum cognitio diftinfla. Sic videmus homines bene 

 doftos, fed commotos , non pofle diftimfle profeire fua , qujc 

 norunt. 



/ f^. jingeli mali non norunt cogitationet ho?ninum >. 

 nif perfgna externa. 



Qjiatenus fcil. ills fc produnt prr lineamenta & effefta. 

 Ex tcmpcramcnto ctiam multa pollunt conjiccre. Vidc qu.« 

 h.ic dc re fupra difputauimus , vbi Ki^^/»}"«^ii*<' imracdiatam 

 foli Dco afleruimus. 



f. Maliangeliexperiunturpoenaminfitmmegradu. Quotnodo 



maliangcM 



Eft enim iuftum , vt fit proportio intcr pcccatum & poc- puniamun 



nam.Iam vcro peccatum angclorum cft fummum. Talis igi- 



tur & pnciia. Hanc autcm partim cxpcriuntut , pactim oppe- 



riuntur. Experiuntiv : quia funt exclufi a confortio Dci : & ia 



fuis opcribus inultifariam irapediuntur iDco, fan(flifque an- 



gelis & hominibus ; & ab his quidcm pcr prcccs 5c ftudium 



rinLtimoni.T oidinaric, cxtraordinatic a quibufdam viris cn- 



thcis.vt apoftolis : non autcm a magis , qui fingunt fc Diabo- 



lum pofrccogccc & pcllcrc; non ctiam a fupcrftitiofis , qui 



pei nomen Iclu^per rcliquias faniflorum.pcr fignum crucis,per 



chara(ftcrcs,pcr rcs confccratas , pct c.vorcifmos, vcl dcnique 



pcr rcs naturalei ipfi aducrfas conantur cjiccrc Satanam. 



Dcindc opperiuntur pocnam maiorcm poft vlti- 



mumiudicium : quia tum non po- 



terunt cuasari vt 



nuBc. 



Caf. / X. 



