84 



Encyclopedi^e Lib. XII. 



Cap. IX. Depropriii ejfe^fis tkaU mgeli. 

 Pr.-«cepta. 



PRopriaeffcdamali .ingeli funt vera.vel falfa. 

 Effcdia vcra fiint rerpeclii Dei & creaturaruin, 

 Refpccftu Dei func mendacium & calumnia de 

 Deo,(?c perpctua tUiiini norainis dcteftatio. 



Refpcctu crcaturarum ,funt vel rcfpe^^u fpiritua- 

 lium, vcl corporalium. 



Refpedu fpiricualium funt odium & pugna ad- 

 \ierfus bonos angelos , & odium bcllumque intcfti- 

 num iiucr ipfosmalos angelos. 



Rclpedu corporalium creaturarum funt effedia 

 erga irrationalcs vel rationalcscreaturas. 



Effcfta crga creaturas irr.ationalcs funt , quod 

 mali angeli cupiant cali & omnium clementorum 

 fubltantiam euertere, ordinem confundcre, &:vircs 

 ipforum depcrdcre. 



Effcdt.i crga creaturas racionalcs fiue homines, 

 funt gencralia & fpecialia. 



Gcneralia funt , conari animam rationalem ex 

 corpore abripcre, 6c liaec frpe prxftare : cupcre im- 

 pedire vim inteiligendi verum , & volendi bonum: 

 I.Tdcre multis moJis corpus humanum : bona ho- 

 minum peffund.are : honori & famx hominis per 

 caUimni.as noccre : fspe oblldere mentes & corpora 

 hominum , eaqus mirabiliter exagitaie , & multis 

 modis illis abuti. 



Effeda fpccialia funt refpedu hominum piorum 

 & impiorum. 



RcfpecSu piorum ,cft tentatio animsE & aftliitio 

 corporis mulcifaria. 



Refpeftu impiorum eft i. Seduitio , & peccati 

 fuaCo atqueperfuafio, .ircana & mira infpiratio, & 

 plenaria impeditio virtutum. 2. Donatio diuiti.a- 

 rum,aliaiumque rerum dcledtabilium. 3, Diuinatio 

 & fimiles cffedtusmiri. ^.Exccutiodiuini iudicij & 

 poen.arum,quas tanquam cainifices adminiftranc in 

 hac & futura vita. 



Effedta falfa fiue priftigiatoria funt infinita : vt 

 vari:E inufioneSjfaUaciXjimagincs, perfuafioncs,& 

 nomina mille nocendi. 



R E G V L ^. 



&" o'feft°a's ^' ^^-^" P^l^^i'^ Dlabollaccume a potejiate Ipfini 

 *i differac f dlfcerni dehet. 



Vis fiue }vM«tm , quq mal! anqeli in agendo pollent , per- 

 magna ipfis anatura lupcreft: porcltas autcm & 'ti.tsfia. vtcn- 

 di vi illa, fepti-s-efathrilque diuinuus circumdatis coctcetut ; 

 quibus amotis mitifice turaultuantur. 



An iliabo- 

 luj poiru 

 eJcrc mi- 

 tacula ; 



Ati mali 

 angeli lciat 

 futuia ? 



/ /. Ejfi^la Dlaboli nonpojfum dici miractda,ni^ late. 



Etfi Diabolus mira edit opcra : non tamcn ilia funt mi- 

 racula, ni(i i» -ahari & k-kH t. Quippc ad niirjculi rationem 

 non fatis eft , vt aliquid fiat pr.Ttcr ordincm fingularis cuiul- 

 piam naturac (fic cnim &: lapis in fublime iaftus, miraculi fpc- 

 cicm priberet , ciim fir pr.-cter natuiam lapidis furlum fcrrij 

 fed ncccflc cft , vt pra:tcr totius naturi creat.r ordincm fiat. 

 Solus igitur Deus eft TifaiTKfycJs.Mali vcio angcli S«vH«J«ffc'i 

 tantiim po/Tunt dici,i)on ngalxfyc'!. Nam rifctc cft fiijnum di- 

 uinitus oftcnlum , vt dc re quapiam admoncat. Et Satanx a 

 Paulo tribuuntur T(f«7« 4^^ixi, ideft, prodigia fallacia, non 

 autem vcra , qualia lunt diuina. Soauneiltefyci vero dicuntut 

 Cirxcis pr.irftigiatotcs. 



/ / /. Mali angeli qiudam fntura certo ^rxfciunti 

 am Tcya.Tif.tf. 



Scire fututa in fc-,& extra fua? caufas , viiius Dci cft pro- 

 pnum, vr reAcdocct Thomai in T.i.j. 5 ?. «r/. j.alias creatu- 

 rx, atque in lis etiam impuri fpiiitus , poffunt nollc futura in 

 fiiis caufis : id cft, illa futura.qu.r ita pendcnt a caufis natura- 

 iibus , vt illi ordinaric non inipediantur , vti funt eclipfcs i3c 

 i-oniun.^iones nlanctarum.Et lixc taliaccrto prxfciri &prx- 

 dici pcylfunt. Sed quod attinet ad futura planc contingcntia, 



qux pcndent a liberS voluntatc creatotis vel crearurx, in iliis 

 mali angcii , & alix creaturx intellii;cntcs , falluntur fxpilTi- 

 me.ita vt hic non 'dms-nnoyixii^ccrtaS^A tantum 5-»x»5"""J, con-. 

 ;Vc?Kr«/M , dctur cognitio. Ex fignis, qu.x vocantur T-iK^iijja, 

 coUigunt rcm necelTario : cx fignis, qu.X' dicuntut «x57«, con- 

 tingcntcr. Quod autcm objicitur dc Sybillis, res ab illis prx- 

 diiftas clTe , qu.-e minimc pcpcnderint a iicccfiitate caufarum 

 Iccundarum, vti fimt multa de Clirifto.de cxtremo iudicio & 

 firallibus : tcnendum eft,illa a prophetis elTc acccpta,nifi ma- 

 lis dicerc a Deo rcuelata tlTe malis angelis,vt iUi ctiam inuiti 

 hac de rc tcftarentur. 



IV. Dininationes diabolicA nihil infe maitfiatis & 

 decoris habent. 



Ex illa futurotum qualicunque pr2cognitione,de qua mo- 

 do diximus , proticifcitur diabolicadiuinatio : quam fic voca- 

 mus.vt a prophctica fcu diuina, phyfica fiuc naturali, & com- 

 muni liuc vulgaridifccrnamus. Hxc enim funt quatuor fum- 

 madiuinationumgenera & quafi capita. Vbi inptimis oportet 

 notarc difctimen intcr prxdidioncm diuinam & diabolicain. 

 DifFcrunt autem tribus modis.Nam prophetx Dei vaticinan- 

 tur placida fanaquc mente ; & funt prxditi rctum illarum in- 

 telligentia.quas prxdicunt ; & femper vera dicunt.At dxmo- 

 num vates & faccrdotes menteabrcpti loquuntur ; vndcPIato 

 nan^Mi vultdiiftam quafi nxtiav : & ignorant ca qu.r prxdi- 

 cunt:dcniquc fxpilfimc falfa.vcl falteni ambigua rcfpondent. 

 Hinc ApoUo diftus eft ?i«|i'«r,quafi ^c\)ii,obliqatti ^ dijlortusy 

 quod oracula ipfius cflent flcxiloqua. Sic Athcnicnfcs cxerci- 

 tum in Sicili:!m miiruros iuflit adhibcre faccrdotcm Hefy- 

 chiam : quo fignificauit.vt quicfccrent,cum mifcri illi foliciti 

 circnt.dc faccrdotc tali. Sic vetetes Grxci & Itali Saturnalia 

 celebraturi , iufli fuerunt adhibere pis ; qux vox cum homi- 

 nem & ccreum fignificet , illi maiftarunt hominem , cum Dia- 

 bolus vcUct cercum. Ita nempc nihil majeftatis eft in diuina- 

 tionc diabolica : quod plcnius intelligetur ex commemotatio- 

 nc fpccietum. Eftautem diuinatio diabolica vcl immediata, 

 vel mediata. Immediata eft,qui fit pet ipfum Diabolum. Me- 

 diata,c[\ix fit pcr homines : eofque tum viuos,tum mortuos. 

 Per viuos,vt per Pythonas, Euthufiaftas, Ecftaticos & Magos, 

 qui rcprxfcntant imagines in rebus tum namralibus, vt in ae- 

 rc,aqua,ignc,cryftalIo,fcrro,chalybe,vngue hominisi tum ar- 

 tificialibus,vt in fecuri,ctibro, fpecuIo,annulo. Per mortuos,\t 

 ciim mottui videntur adelTe cxciti ^ fcpukhri5,& dare refpon- 

 fa ad interrogata. Scd paulo plcniiis videamus illa diuinatio- 

 num geneta. Principii le offerunt;(;^iio-/«'i , fiue iuM/TivfxetJoi, 

 cr«(-«/ii,fciI. diabolica : equibus ptima fuetunt louis Ham- 

 monit & Dodonxum : & poft lixc prxcipuum fuit Pythium 

 Delphis. Deinde eft S-iCfitvTeitx, cuius author Diabolus, xxxe- 

 ffjA/^ imitatus prifentiam Dci fpecialem in fanftis Patribus, 

 Plophetis,& Apoftolis. Inde ?t«^a;*'Taf , quorum quatuor ge- 

 ncra, videl. ^rvSiinSjobfcjp ; 'itfafiafai, afjiati ; t<cs-a7iici,rafii 

 extrafe ; & iwxui^ifxteiiEfsvSuti! crant,vel f^ifvcuahas^Q^o- 

 rumpedloil£: lingux malignus fpiritus erat inclufus ; vcl 

 \yraf0iftcdi-rie, c quorum vcntrc loqucbatut. Tertio eft magia > 

 cuius fpccies funt aeromantia, pyromantia, cryftallomantia, 

 hydiomantia,daAy!ioniantia,necyomantia,& fimilcs. §iuarto 

 funt 't7tuiat,incaniationes,yi cft axiomantia, qux fit per fecu- 

 rim Jcofcinomantiajquxfit percribrum icatoptromantia.qua: 

 fit per fpcculum, & alii. ^into eft iifosxiyria, diuinatio ex 

 facrificiii:c\no pettinet pcculiarisquxdam pyromantia& hy- 

 dromantia pcr igncm & aquam confccrata ; citsfcavrna.l^vC' 

 ftaiTaa, aiPfcJscixxvTaa Scc. Se.\to cft ciwtucrxcTtia ,aiiguriumy 

 idque cx ccelo & fulminibus, cx ditis , ex quadrupedum con- 

 fpciflu inopinato & infolito,ex auium volatu,gai ritu, tripudio 

 Sic.Scptimo cft fortilcgium: vbi funt fortes Lycix,Dclix,Prx- 

 nertini,Antiatiiia',Vergilian.T, & omniuo diuinatorix : vbi cft 

 ti,>.ntcnMiTHA,y\iifA.oiiiT(ia,«fiStiaiTeia,>.cya(jii^cur(ix,c*ii.iiiVTfia, 

 & fimilcs : dc quibus fusc & crudite Peucertts in commentario 

 de diuinaticnibm .Hic mcmineris dari ctiam ecrtafm diuinam, 

 magiam naturalem , & fortes diuinas atque politicas. Potto 

 magia Diabolica diuiditut in diuinatricem , qui- do eft di- 

 (fla:& opcrationcm.qui pattim cft fafcinattix & iUufiua, par- 

 tim vetc elFcAiix , caquc vel immcdiata,fine ope rcrum natu- 

 raliumivcl mcdiata , qux fit ope rcrum natutalium, fcu appli- 

 cationc aitiuotum adpafliua, qux a Diabolo poteft ficti & 

 pcrite & celeritcr. 



V. Ouatuor inprimisfitnt genera verorum effcUorum 

 Diatoli circa creattiras. 



Primi Scriptura, ratio & experlcntia docct , polTe malos 

 fpiritus corporaelcmtntaria loco mouetc , huc illuc raptatc, 

 propellcre , contotquerc , in fubliine attollcic, deotfum prx- 

 cipitare,bieuiiruii6quc temporc in vatias, longiflimifque di(- 

 fitas terrarum partcs transferrc ; tcmpcftatcs diofque vcnto- 

 rum flatus cicrc, tutbincs, Tn^ims., ^|3(;5-!/pi,tonirriia,fulmina 

 ciaculari ; corufcationcs & fulgcrra inccnderc ; collcftis col- 

 litifquc nubibus horrcndos fiagnrcs ederc ; concufl^is xdcs 



vrbefquc 



