Pneumatica^ Pars III. Cap.lX. 85 



vrbefque a fundamentis conuellcie ac diffiiii^cre ; terram in 

 profundas voragincs dehifcentem difiindcic ; atbores a radi- 

 cibus,raontcs ab iinis fcdibus- cuellcre ; fluuiorum cutfus al- 

 ucofque mutarc ; proui: fcilicet Deiis ipfis permittit pioshoc 

 raodo caftigarc , vel impios punue. Deiniie 'n(dem tcftibus 

 probatut , corpota hxc ab ipfis vane affici , (iue animata fint, 

 iiue iuanirtaca : aerem vc-nenatis ha!i:ibus impleri , fontes 3c 

 pafcua noxiis fiiccis imbui , homincs pecudcfquc moibis in- 

 feftati atqUc etiam fanari. Veruntamen in cotpora cceleftia 

 nihil iutis cfTe impuris illis IpititibiK , probabilitcr affitma- 

 mus : quarcunque olim ludibria pct Tlieflalos aliofque magos 

 oculis obiecerint. Non ctiam polluiu forraas rerum «<r/w'^«r, 

 abfque natutalium agentium adminiculo gigncre ,aut immu- 

 tare, ncquc animas humanas femcl e corpotibus cgreflas re- 

 oocate,& turfus corpori \xniTixlir.a! vnLre. Tertio conftat, eof- 

 dem fpiritus aliquandoin cotpora, tam hominum,quam pc- 

 cudum infilire & illabi , eaque non tantiim tiijyax afficcre, 

 veriim etiam Ki-iVoccupareatquc infidcre. 6J««r/o,ad mentcs 

 hominum viseorum haiflcnus pcttiiigit , vt immutatis fcnfi- 

 bus extcrnis & intsrnis r/iue id fiat ex partc otgani , fiue ob- 

 icfti, tutbataque humnriim v*"^^ ) facultarum tf,uas incitcnt, 

 partim naturalcs,pattim acquilitas, propofitifque illcccbtis ad 

 Kclera & tlagitia inftigcnt ; odiotum , contentionum , libidi- 

 num fomites fubi|ciant , & flammas cxcitent ,commot6que 

 hunc in modum ru 5i/^(xi t^ tw iTri^i/ftvilixu , quandoque 

 etiam rt iyiueyix^it codrm sftu de ftalioiie dejiciant , excuf- 

 f6qne gubctnaculo iranfucrfum rapiant. Atque hicdiabolus 

 potenter cfficit in impiis; fed in piis non itaefficaciter. Etfi 

 enim ipfos intcrdum fcducit, non tamen perpctuoillos cxci- 

 cct : etfi ipforum fiduciam concutit,non tamen cxcutit .• ctfi 

 vittutes illotura prcmit,non tamen opprimit. 



F I. Ulu/iones Diaboli finm vel ex parte chieEli, vd 

 exparte organi. 



EfFeAorum Diaboli confticuunt vulgo ofto claf^cs. Pri- 

 tna eft cfFciftio & redio vatiorum mctcotorum ; vt vcntotum 

 concitatio , ignis ex ai:te deicAio. Secuniia eft tranfpottatio 

 corpoium ex vno loco m alium , & (uhica rerum prsfcntium 

 fijbtraftlo i vt putentui inuifibilcs faft^. Tertia eft facetc,vt 

 ftatui vcl alia: res inanimatx mcedant more hominum : vt 

 atborci.animalia bruta,& fimilia videantui loqui. &uarta cft 

 facere, vt res alias fua nataia mobiles vi magna non polTint 

 inoueri loco, vt flumina retio flucre videantur. &uinta eft 

 afTumptio corpotum varioium, & reprxfentatio vaiiarum re- 

 rum & figutarum. Sexia eft toncitatio & conturbatio humo- 

 lum vcl fpirituum in corpoie humano , eiufque magna diftra- 

 ftio. Septima cft motio & conformatio fpirituum animalium, 

 ad aliquid rcpra:fentandum & pcrfuadcndum > phantafma- 

 tum item in dormientibus ad futuraquidam,qua; norunt dx- 

 mones,reprxfentanda, conformatio. OBaua eft fcnfuum ex- 

 tecioruraimmutatio & fcduftio : vatiorum affcftuum & paf- 

 fionum,vt amotis vel odij,cxcitatio. Hotum efFciftorum qua:- 

 dam funt veia, quxdam piaffti^iofa. Ad pnftigias quodatti- 

 ner, illa; funt vei ex parte obiedi , vcl ex partc organi. Nam 

 Diabolus poteft obiedum quam celerrime mouere , vcl mul- 

 tis raodis tegctc ,vt nos fallat. Dcinde potcft animas oppri- 

 mere.fcnfus ligaie, humotcs vitiare, & facultates animaics fi- 

 flete: itatamenvc non vniatut homini fubftantialitet. Sic 

 a£liones magorum Phataonis fuerunt prasftigiofa:, vt & cxci- 

 tatio illa Samuclis defundli, i.Siw.18. 



V J I. Diaholm ejnxdam mn poteff , vel /impliciter, 

 velfecMndkm potentiam ordinariam el a Deo concejfam. 



Simpiiciter non poteft illa,qux folus Dcus poteft : vt crea- 

 le velttansfotmare res. Sccundiim potentiam otdinariam ci 

 i. Dco conccfram non potcft clcnunca &; piincipcs mundi 

 pattes conuellere. Solent autcm ties claffcs conftituctc illa- 

 lum rerum , quas Diaboius non poteft. Princifio non poteft 

 totum vniu j^.-atis fyftcma & ordinem in co fubucrtcrc. 

 Deinde non [. ..eft principes mundi paites conucllcre, ftclla- 

 lUm motum fiftcrc , & in contrariuni ictoiquct c , clemenca c 

 loco fuo ttansfcrtc.7Vr/io non potcft faceie««^i(i''i\-7'< phyfica ; 

 vt vacuum, coipoium penctrationcm , tranfportationcm cot- 

 potis abcxtremo adcxcf.-mum abfquc mcdio. Hic duo (islcnt 

 qusri i Q^id de motu lamiauim pct a(."ccm (it ftamcndiun ; &, 

 Quid caui.r fic quod Diabolus ncqne transformarc , ncquc 

 gigncic poflir cotpora narutalia = Ad ptimum rcfpondcmus, 

 fcntentiam VVi<Mi ptobabilem cflt-. Diftingnit illc laiiiiarum 

 petai-ca Satanic.un lationcm m dics lol<-i>ncs & cxtiaordina- 

 rios. Illain.qua: tic dic folcnni & vclati folio <liabolico , puiat 

 fieri vctc & rcipsa cotpoiibUe pcr aiircm Abicptis ,it.i tamcn 

 vt nonpoffint pcnctiave tuncs & muios. Hanc, qua; fic tcm- 

 potc cxcraoidinatio , putat licii imaginati<inc in fomno pio- 

 fundoa Satana immiffo. Solct auccm Diabolusappaicic fuis 

 illisconiuiacisin vaiiiscoipoiibus,iifque vcl cx acie dcnfatis, 

 Tcl namtalibus ,vt in coiporc fciis, cqui vcl homiiiis im- 

 Tm. II. 



probi,ad tempus afTumpto.Ad fccundum tefpcndcmus d (T n- 

 &.C. Diabolus immediate non poteft tianfmutaie vnam f ,b. 

 ftantiam in aliait. :quia tranfmuratio cft vcl natuiaiis.vcl fu- 

 petnatutalis. Illa cft opus natuii,& (it fucccffiuc : hic cft fo- 

 lius Dei,& prxfupponit crtationcm. Lt amabo ,qu.irani la- 

 tione Diabolus immediate pcffic tianlinutaie fubft.antias. 

 cum ncque fccundum matcriara, neque fccundiiin foim.im 

 poffit hoc piajftaie ? Nam ncquc vnanumeio matciia in c.a- 

 demdi(po(itionemancns,potcft fucccdiuc dlu(T(as& difpa- 

 ratas foimas affumere : ncque vnanumcro foima potcft ab 

 vni marcria migrarc in aliam. Alias bcncficio rcrum njcura- 

 lium poccft procucaic tianfniurationcm aliciuam ; vt (i li- 

 gnum conucnat in lapidcm , inicao fcilicct ligno in aquam, 

 qualis in quibufJam lacubus icpeiitur : qn.i dc le vidc infia 

 Geographiam. D-inde Diabolus non poicftgigncrc coipuv 

 natuiale : quia ncque femine, nequc oiganis gci"ic3ationis cft 

 prarditus. Quod autem adfertur de concubicu S.itan.T cum 

 fuis mancipiis.fiuc de incubis & fuccubis, vt vocant (quo reo- 

 do Al^r.xandvum Magnum& Meilinum Angtlum quidamfa- 

 bulose natos fciibuntj illc concubitus cft vcl imaginaiius, vcl 

 vcrus.Si in>aginaiius, non eft ibi icucva coitus. Si vcviis,pct- 

 agitur velincoiporeaciio.quodnongcncrati vcl ;n covpd. 

 re alicuius magi vel lamii , quo Diabolus hanc ad icm abuti- 

 tut,& iia piitcft aliquidgcneiari. Suntqui pvitant, Diabnlum 

 poife ica coivumpcvc phantaiiam fccmiri.-i- (ihi addidi, vt crc- 

 dat fc 'Vc-ncvcm cxpettam i & pollca fcnti,it marnccm aerc 

 flacuquc a Diabolo inflatam , vt (q: conccpiflc putct i & ran- 

 dem cciam cxpeiiatur dolorcs pavtuncntis ', filitiniqitc vci 

 filiam vidcat, non quem cnixafit, fcdquem Diabolus luppo- 

 fuetit. 



VIII. DiaholiU f»utta operatiir pcr vtres CraElio- 0"^mo<!e 

 nes corporum naturaliHm. ili.iboins 



Mulcafunt natunmiracula.vt vocant. Hxc Duibolus fa- roriim n»- 

 cilc potefl: prxflaie tanquam fagaciffimus & cxpcvtiffimus «uiaUuir^? 

 Phyficus. Nam a<aiua palTiuis & cito & forcitcr porcft appli- 

 carc.atque ita mavitate naturas cognatas, vt vocant, vcl con- 

 trarias armare in fe inuicem. Hxc autcm ta'ia (unt potius 

 tevidry^r.quam TifaV/«. Non tamen poceft cx quolibct fa- 

 ccre quidlibct , ncc per quamlibet caufam vel .iniirumentum 

 qucmiibet producere cfFcftum , nec quamlibet rcm nacu- 

 ralem in quamlibct aliam ttanfmutarc adhibendo caufas na- 

 turalcs. 



IX. Diaholm & vere & varie ohfidere potefi cor' An,s:<)uo- 

 pora homnurn. r^"'''' ') '?* 



• bolu! obfe- 



F^>-ehoc fieri Scriptura &expcrientiadocent. Varie <^\xo- '^'^^''>°'"'- 

 quc idcm fieri fic patec. Quando Diabolus tcvTerr^rjt.tTKi e(t 

 in homine obfe^To , vcl in vnaaliqua patte pocifliniiim l"e c\'- 

 ferit,Tcl in toto corporc : nonnunquam vnus Diabolus cot- 

 pus obfidet & exctuciat, nonnunquam plurcs : intcrdum con- 

 tinue & fine intermiffione, nonnunquam pei interualla : (xpe 

 giauiils , fipe remiffiiis agit , vaiiaquc infert hominibus ob- 

 fcffis damna & incommoda. 



X. Diaholtu efi authorjpeilrorum & terricttlatnen \r\it fin; 

 torum diurnerttm & noiiurnoritm. 1?:^-» ! 



Spe(!!lia & tumultus.inprimis no<.Tuvnos f.upe audiri puer 

 eft qui neget.Etfi cnim non fcnipcr , ncque vbiiiuc, iicquc ab 

 omnibus audiantur & videantur ; c.xpcvientia tamcn ptobat, 

 multis in locis frequcntcr accidctc. VciifinMlc auci-m cft, 

 fpiritvis malos tantilm f non vcvo ctiam bonos ) cflc auihotcs 

 horum tuinulcuum ; fiuc in coiporc adumpto , fiuc (iuc cos- 

 porc.Duobus enim armovum gcncribus niaxinie viuncur.cum 

 agunc isi homincs,volupratc ("cilicci iS: tinmvc. Alios cnim vo- 

 luptacc ludificantur,capiunt,& inceflunt ; alios mctii & ccrro- 

 re dcjiciunc. Deleiflantur itaquc tcrticulamcniis iftis , qu.r 

 fciunt molcfta cfTc hominibus , quos maximc odciunt. Lu-- 

 cvumcciam indc aliquod fperant. Nam non t.inium conai - 

 tur hominibus tcrrorcm incutcre : fcd criam hoc agunr, vt il- 

 lis ingcncient hanc pcrfuafioncm, diuinum numcn cflc, quod 

 cxcitet hos cumultus ; quippc qui fignificcnt lutuias cUdcs : 

 idcoque auchorcm iftorum cumultuum cfli jd<iiandum. 

 Summa ; Hoc aguni hifcc fuis tumultibus, vt homincs a Dco 

 abducant & crroribus inuoluant. 



XI. Diaholw/ipenumero nocet tum he/I>ts,tHm'ho- qu^s de 

 rninihtu perfafcinum. fifcino fti- 



' tucnLiuitii 



Magia diuiditllr in diuinatricem & opcratriccmicuiiis fpc- 

 cies cfi fafcinattix, qui (ic dlcitur a fafcino. Fafcinum autcm, 

 dcfinicntc VVicio, cft pcrniciofa qualitas , dxmonum aite il- 

 lata , ob tacitum vcl cxpicfrum paiSum cum cifdem dimoni- 

 bus fitmatum.Eirani autcm hicgrauitcr.qui putanc iinagina- 

 tioncm f.vfcinarc , adcoquc corpora citcrna polfc attingcre 



H & afficcrc; 



