I02 Encyclopedi^ Lib.XIII. 



habcc formanigeneraIem,qu2 dicitur cotporcitatis, itemquc 



ptimitatis. Per illam cti. m ccnlu corporum incomplctotum, 



per hanc cft maccria prima,& non fccunda. Btcuicer ; Maceria 



ptima cft pura potcntia, tjuatcnus cft nuda d fotmis,quas re- 



cipi.re dcbet, iuxta vulgatum principium : Omne recipiens de- 



nudatum ejfe liebet a natura recefti. Etfi ergo habcc formam 



/ibi coa:uam : fecundim» fc camen caret reliquis formis , quas 



fuccclfiue recipit. \c.Profrict.ttes frimi materisi, qu& ab iffius 



cffentiiif.uunt, ad duo cupita reuocantur, quorum imum eft in- 



gener.ililitas (^ incorruftibilitfn , alterum quantitas intermi- 



nAt.i. Ingenerakilis quidem ^ incorruptibilis eft materia ; quia 



quiJquid geneiatur , cx fubiefto gcncratur , & quidquid cor- 



rumpitur , in fubiccftum coriumpitur. Matcria auccm prima 



fabicrto carct. Itaquc cum mateiia ingcncrabilis & incortu- 



ptibilis dicitur, non aftcricur eire omnis protfus ortus atquc 



intcritus cxpcrs- Conftac cnim,quod a Dco inprimacreacio- 



nc cx nihiio condita Ilt , quodque viciUim ab codem in nihi- 



luni rcdigi polfit. Scnfus crgo eft, materiam ptimam ptopric 



loqucndo non pollt; ficri per gcncrationem.nequc intetirc per 



corruptioncm n.ituralcm : quia quidquid ea rationc gignitur 



Sc coriunipitur,illud vcl fubicdo ineft, vel ex fubicfto & for- 



ni.i clt compofiiuniiquorumneutrum demateria dici poceft, 



ciini ipfa fic primum fubieftum. ^antitas interminata cft ac- 



cidcns mateiii infepaiabilc , cuius beneficio ipfa magnitudi- 



nem habet & cxtcnfionem paitium.idque fecundum longitu- 



dincm , latitudinem , & ptofunditatcm , fcd fine vllo tctmino 



vel figuia.fic tamcn vt aptitudincm habeat ad tetminum & fi- 



gutam formx conucnientem lecipiendam. Quantitas ncmpe 



piimo ineft matcria; , fic vt ab eius eflentia fluat. Materia fi- 



quidcni ncceiratio cft diuifibilis , & pct confequcns quanta. 



hxc enim duo coincidunt. Dcinde propria natura & conditio 



quantitatis eft , fccundiim fc clfe indefinitum quiddam & in- 



dctetniinatum ; ciim eius latio ( qux in cxtenfionepaitium, 



qua fcil.iei quanta: pars vna extra aliam confiftitjeadcm pror- 



fus in < mnihus corporibns naturalibus reperiatur , licet cius 



diftinifli fint tcrmini pro diuerfitate formarum. Q_ui autem 



liuiufmodi funca maceria proficifcuntur : ficuc contia a forma 



oriuntut ca omnia accidcntia , qui determinatam dcfinitamq; 



lei naturam comicancur , cuiufmodi func qualitates omncs & 



terminiquantitatis Dicitur autem hsc quancitas inccimina- 



ia,non quia aliquando aiSu fit fine teiminis ( magnitudinem 



enim daii,qu.r acln teiminis careat, contradi(ftorium cft ) vc- 



rum hac latione. Sicut maceriafccundLim fc omni lorma ca- 



rcre dicicur, cum tamcn nunquam (it fine forma:ita hxc quan- 



titas,fi f-cundum fe fpciflctur , non habet ccrtum a!iqucm tcr- 



minum.putatantx vel tanti magnitudinis,itemquc- huius vel 



illius figuix, ftd ad quofuis tciniinos lua natuia cft indiffc- 



icns , vt ncmpc tcirpinum cuique foim:f conucnicntcm reci- 



peie poffit. Hxcitaquc cftquantiras intetminaci, qui licct fit 



accidcns matcrix,non tamen ab ilia dilFcrt rcalitcr, fcd latio. 



nc : quia mateiia dicicui quanta, quJtcnus in partts cft diuifii- 



bilis. Eas vcro partcs non habct btrncficio tci a fe diftinfta:, 



fed per fcipfam. Ergo neque cxtenfio iftarum partium cft res 



a materia diftinila rcalitcr. 



Wateria VII. Matetla prima eFi /imlnarium cosli (^ ele- 



ptimaqua- mentorum. 



le (emina- - . .... j- -j- ■ j i- 



tium > Hinc matcria pnma in qumque partes dunditur : videticcc 



in chaos cceli, ignis, acris, aqu.x- , & tcrrx. Ec hxc quinquc in 



quolibec corpore fublunari rcpcriuncur. Caue autcm liic tibi 



jmagineris ccelum illud , vti iam produclum cft , & ornatum 



variis ftellis. Non ita. CoDlum,quod ccinitur in quolibct cor- 



pore fublunari,cftquiiita illa cll"cntia,qua: inlluic vim fuani in 



quatuor elTencias clemcntorum. Hinc itaquc patet, coelum 



& clementa hic confidcrati , non vc funt coipoia piincipiau, 



fed vci funt ptincipia corpoium omnium. 



CetP. IV. De femine corporii naturdlis. 



P R iE c E P T A. 



MAteria fecunda corpoiis naturalis eft alia to- 

 talis,vt femen: alia partialis,vtprincipia hy- 

 poftatica. 



Scmen eft principium produdlioni fpeciei defti- 

 iiatum. 



Eftque homogeneLim , vel hetcrogcneum. IHuA 

 Ziniiiocmn, hoc teijmuocttm dicitur. 



Semeu homogenciim eft,quod eiufdem fpeciei eft 

 cum co , cuius. eft (emeu : vt dim bomo ^ignitur ex 

 (permare-hirnano. Dici potefi (cxntn fimilarc feu eiuf- 

 dem nominis. 



Se^iien heterogeneumeft, quod diuerfx cft fpe- 

 ciei cunieoj cuiws eft femcn xvtfeminametallorHm 



incorporata fmt acjUd.Dici potefl femcndiuerfi nomi- 

 nis leu diffimilare. 



R E G V L j€. 



/. Omne femen efi in viuente fHbflantia. 



Ficri cnim non potcft.vt fine vita vlluni lcmen producatur. 

 Intcllige hicTo vitam latc; fiue fit vita propriedida, vt eft 

 vegctatiua & fenfitiua; fiuc analogice confideraca,vti cft vita 

 gcmmarum,metallotum,& fimilium. 



/ /. Semen dHobw modisfe habet adidjn^uo exifiit. 



Aut cnim eft eiufdcm fpeciel cum co.ia quo ineft; vc ciim 

 cx femine hominis gcneratur hoino : aut cft diuerfx fpcciei, 

 vt cum cx aquismincralibus gcnciantui mcialla. Aqiixfiqui- 

 dcm iftx func & diucifa: natuia: & diuerfi nominis ab aqua. 



1 1 1. Omne femen coagidatum eit. 



Omne omnino fcmcn, fiue fit mollc, vt fcmen hominis & 

 biutorum;fiue fi durum , vc fcmcn tritici & vegetabiliura : 

 omne dico fcmcn i-ft coagulacum, id eft , non ica liquiduni vt 

 fimplex aqua.fed ca cralTius & dcnfius. Verum ica coaguiacum 

 eft, vc aqux , vcl ali j , quod cft ci analogum , ceu nucciiucnto 

 fuo,in intima pcnccralia ingicflum pr.i:bcac. 



/ V. Omne femen continet jplritHi rmch.tmcos. 



Scaliger facic formam dupliccm,fabricancem & informan- 

 tem. Forma fabricans eft principium mouens & efficicns in- 

 formantem, & rcde dicicur fpiritus mcchanicus , architeAus, 

 a:dificans, itemquc anima tormatrix in femine. 



V. Corporalecr.efcit e Jpirituali jjpirituale fe propao^at 

 per corporale. 



S\c in quatuor elcmentis duo fimul funt in vno , corpiis & 

 aftruni,vilibilc & inuilibilc , fixum & volatilc. Vuiutes inuiii- 

 bilcs propagantur per vidbilia corpota in niuita millcna inil- 

 lia ; Iicut ignis fc augmcncac in li^ino,vcl alii matciia conuc- 

 n!cntc,ita vc vnus ex alio tempcr gignatur ignis. Angcli cigo 

 fc mulciplicare non poirunt,quia defticuuntui corporc. Homo 

 & omnia vcgetabilia atquc animalia pollunc fe multiplicaie 

 mcdiante corporc.hunc in modum.Quampiimum fcmcn fiue 

 aftrum moritur & putrcfcic in conucnicnce maciice ; tunc 

 aftrum piogreditut in nouum corpus , & multiplicat fc , vt ia 

 grano videre elt.Vita piimagiani inoritur,vt habeacur fccua- 

 da. Ifta mors cft regeneratio. 



V I. Se7»en necjue Jit , neejtte omne defit per putrefa' 

 nionem. 



Non fit per fntrefaffionem : quia dum femen nafcitur , pcr 

 concoftioncm nafcicur. Sic in gt-nitalibus lemen claboratur. 

 Non etiam onme femen defit per puirefadionem : quia quoddam 

 fcmcn tantum altctacur pcr digcftioncm,vt in mineralibus. 



VII. Semen a natura , non ab artefit. 



1 



Ars quippe non poteft produccre fubftantiam.Eirancergo; 

 qui fcmcn nefcio quo artificioex mctallis eliccrc conancur. 



VIII. Semen vel a nutrimento efi, vel ab implan- 

 tatione. 



A nutrimento corporis feminifcri:vc in animallbus. Ab im- 

 plantatione : vc multa fcmina clcmcncis func infita diuiuicus. 



IX. Semenefi minima corporu fcintilU. 



Hinc fcmen reftc appellaueris minimnm nacutale. Scraen 

 quippc cft fpiricuscorporeus ; non vcro cocumcorpus. Vndc 

 dici folcc, pacccin 8ioa haberc rationcm fcminis in corpore. 



CdP. V. De principiis hypojlaticii corporis 

 naturalis. 



pRvECEPTA. 



PRincipia hypoftatica funt, ex quibus corpora 

 naturalia conftant tanquam fuudamento efleir- 

 ti^E fujc. 



Suntque numero tria, fal, fulphnr,& mercurius. 



Sal eft principium fixum &c fubftantificum, quod 

 corporibus naturalibus tribuic foliditatem, 



Sulphur eft principium oleaginoium , vlcidum, 

 caloris naturalis pabulum, falcm & merciirium tanr 

 quam intermedia natura conglutinans, 



MeVcurius eft principium liquidum,rarum & per- 



mcabilc, balfami proximum inftrumcntum, 



Rbc-V 



