Phy fica: Pars I. Cap. V. & V I. 103 



R E G V L ^. 



7. Principia hypoJ}aticaJiue/yJlatica,fnnttotitu Phy- 

 Jlci & jMtdicirKt hnfis. 



Chrl^ofhorws Rhoiomannuf, infignis mathcmaticus Guilcl- 

 mi Landgrauii HafTix, in defcriftione cometi anni i 5 8 5 . intct 

 alia fic ait : Si naturam hanc interiorcm diligentiiis confide- 

 raucrinius,inucnicraus tertcna omnia ex tribus potius confta- 

 te -y cx tcrrcna matcria , glutinc aquco , & cx aerc feu aereo 

 fpiritu : acccdctc dcinde ad matcriam fic difpofitam calorcm 

 cocleftem, vel folcm , qm virtutc ingcuita rcs luce pertundit, 

 exsitat.iSc viuificat : ncdum vt quintum quid ad viuihcationcm 

 ieiuta requiratut. FottafTis finc dubio ctiam ipfe fol ex tcrna- 

 rioconftat,cum & prarftantiflima tantx virtutis cteaturafit,& 

 Dcus vtplurimiim retus crcatis niyftciium lua: Trmitatis in- 

 fudidc vidcacur. Icitoquc quinta illa rctum intcriorum eflcn- 

 tia,vt appcllatur ,fimodo icaappelianda cft, non aliundc cft, 

 quam acaloie eccicfti^vcl fole, qui in iis fua virtute eam cxci- 

 tat & gcncrai Qucmadmodum cnim in microcolmo coi fpc- 

 cifica fua virtutc cx aerc & fanguinc in dcxtro fuo tlialamo 

 ptzparatis fpuitum vitalcin in finiftro thaiamo gencrat ; ita 

 Sc intoto vniucrlo fol (pccirica fua vinucc cx matcria tcrrea, 

 aqueo glutinc , 3.; aerco fpiritu fic iunctis proculdubio illam 

 quintam eflcnciam cxcicat&. gcncrat.Scdquod quinta illa cf- 

 Icntia icrum tcticnarum non pofTct cflc c.adcm cum cceicfti, 

 fl qua ctrleftis cfl"rt in calo.cx co patctct, quod ir. rcbus tcr- 

 renis ca neccflano cflec vana pro variis rcium fpccichus : at 

 in cctlo vna& eadcm ncccflano, cum non contufio variaium 

 illarum quintariini cfrcniiatum in cceIo cflt- poiret. Itaqur fi 

 gcneialcni aiiquani quintam cflcnciani in cocio cfle vis,a iam 

 lepetuciion potciis.quam puiiinnnim jcrcm. Ncc nos vfque 

 adcodc appcllationibus contcndimusncc rcpugnaniui, quin 

 quinta c-flentia appclctui,!! ita appchnda vidcatur. H.icJentu 

 Rhotomanntu ; qui mihi anfani piahuit , vt ita capcnm phi- 

 lofophan.Oamc cmpiii, natuialc conftat cx matcna & totma. 

 Matcna cft fundaiviciuun. corporis natuiaIis,quod in lc com- 

 plcdiiur fal,(u.plua, & mcicuruim ; idquc vcl vlitualitct ,vcl 

 fornialitci.Virtualitcr ifta tii.i funt in coipoi.bus calcftibus, 

 Si elcmcntis putis. Foimalitcr &: cflcntialiccr funt in clcmcn- 

 tis iinpuiis,& corpoiibus mixii!,.Mtiiio icaque dicuniur prin- 

 cipia hypoftatica corpoiis natutalis. Idcnimtft pnncipium 

 hypoftaticum tti raturalis ,quod pioxin.c componit rcni na- 

 turalcm. Atqui ha-c ttia, fa , fi!lphuf,& racrcunus , proxime 

 ccmponunt rcm natuialcn Ereo-Minor ita pr. batur. Eadcm 

 funt principia rtlo.utioni- &. compofitionis. Quarc cumom- 

 Dccorpus niixtun. in ha:c tria,falcm vidcl. fulphur, & raercu- 

 rium, rcfoluatut, &: coipoia fimplicia haud dubie virtualitcr 

 habcant.quod corpora mixta habcnt fcimaIiter,vtpote caufa: 

 niixtoruniincccfTc profct^o fuetit illaeflc ptincipia hypofta- 

 tica-Quod autcm omne corpus mixtum in h.rc tna principia 

 rtloluatur,& natuta & ars probant Natuiafiquidem in diuer- 

 fis corpotibus hxc ptincipia fcparat. c. g. e petia rcfoluit fal 

 i)itn,cx ccrta tetra protrudit fulphur , &. mcrcurium cx variis 

 coiporibus cleuat in acrcm Ars vero cx vno eodcmquc cor- 

 poic hxc tria elicit,vt piaxis Chemica demonftrat. Hac dc tc 

 Paulus Mcliflus ita canit : 



Senfertt herbarum eiim deJliHittioJlammam 

 Horoi fer certa.! . artU ncn infcia docli, 

 Sal fetit ima, rlenm medio nat.Jpiriltn alto. 

 1-li.c triajic inchifa ■uitro difiincla colorcj. 

 Singula qui foffn oculo internofcere claro. 

 Scd , inquis , in Ipagirica corporum mixtorum rcfolutione 

 pr«ter trla ifta fc orfetunt adhuc duo , phlcgma fcil- & tcrta 

 damnata.vt vocant. Scd,inquam,piincipia liypoftatica dicun- 

 tur, qux funt aftiua. Duo igitur iftacum non fint aiSiua , in 

 numcium ptinci|Morum ncquaqnam admitti dcbcnt. Mancat 

 igiiur ratuin &: fixum , ttia fo lim cfTc ptincipia liypoftatica. 

 lam porro prohandum cft, ha:c ctia piincipia eflc bal.n Pliyfi- 

 ccs & Mcdicina:. Ptius ica pacct. Omnia corpora nnxia in his 

 ttibus principiis gcncrantui &: confcruanrut. Quarc fi vdi- 

 nius nofccre corporum mxcorum naturas , omnino rccuirctc 

 oportet atl hafc principia.Omnis quippe fcicntia excaufis ori- 

 gincm ducit fuam. De elcmcniis imputis idem cftn iiidicium. 

 Ad mixta quod attinct, folenc adfcrrc hoc cxemplum , popu- 

 Iarcquidemillud,fcd fatis conucnicns. In lignis viiidibus tiia 

 exiftunt humiditatum gcncia. Eft ibi piimo aquc-fum ,quod 

 mcrcurio fugitiuo rcfpondet , quodquc prxfcruat ligr.um a 

 combuftionc. Alicrum cft admoduni pingut &olcagmofuin, 

 inflammationis & combuftionis caufani inftat fulpluni'; ad- 

 jninifttans. Et hxc duo ab ignc confuniunrur. Tcrtium autcm 

 vnftuofum clt quantitatc cxiguum ,qund in cincrc rcmancr, 

 falvidcl. quod cft fubcilc & ptteiinc. Vndc ohitcr colligcte 

 licct,lunc principiorum iftotum iic mcnclaturam ab analogia 

 tiefumpta cflTc. AJ Mcdicinam nunc vcniamus ,& quomodo 

 illius vcluti columna fit hic ptincipiotum liyroftaticdtum tcr- 

 narius ,difpiciamus. Mcdicina cft vc' firitatis conftiuattix, 

 >cl ciufdcm tcftitutiix. Illa wf »^t/Mic7<K'/> illa (ifour^li»^ Ji- 



UIU 



pcac- 



citut.Vtraque nititut hoc principio:/» quocunque corfore prin- 

 cipia hypofiatica per -vnionem conueniunt, iliHd Verifanum efl 

 Sanitas quippe cft intcgritas corporis incotrupta a halfarai 

 fottitudine dcpendeus. Balfami autem fottitutio pcndcc cx 

 principiorum hypoftaticotum legitima &: mutua conlpna- 

 tione. 



//. Sal coagulationefua corporibHifoliditatem-gu- s»i hypo 

 Jlnm, &colorem tribuit : ideoque hoc dijitiente corpm """"■ 

 corrumpitur. n,, . 



Sal confeitur cum impuro tetri elemento , quod calidum 

 potiiis ccnfcri dtbct quam fiigidum ; cum frigus abfquc ca- 

 lorc fit mois tcriim. Hoc principium duo ceuqua principia in 

 vnum conftnngit & congclat , cun^^faquc rcddit foIida,naf- 

 ccndi vigorcmcxacuit, mirabilcs penctrandi^difTolucndi, dcr 

 tcrgendi , euacuandiquc virtutcs obtinet , coipoia a pucrefa- 

 ifiionc ptxferuat, faporumquq diffcrentias cxhibet. 



/ / /. Sulphur efl,<jHodJalif coagulationem beni^na suiphac - 

 commi.xtione teniperat,dat corpuijlibjiamiarn, & tranf- hypuiiiii- 

 TtiutaiioHeni. ^''■"; ''""^ 



Sulphui confctrut igni : quia facillimc flammam concipit 

 ac atdet. In hoc principio funt odorcs , vt in falc tapoics. Ex 

 vcroque vcio colores ; liccc& hi potifllmum conlpicui fint in 

 nicrci;rio, quod hic adiundlum fibi habcac omniuai rcium fal 

 volacuc. 



/ f^. Mercurim injfar elixiris dat virtutej & ttires, Metcuriut 

 ajfidiia vitalts & vigi tatiiii liejuorts inigatione. cufquu' 



Hocprincipium rcliqua duo actionum rrcquentia ad ficci- 

 taccm &: fcnium in horas fcftinanria,a(ri ua irr;<iati.'nc refo- 

 ciilac,&: fluida liquidaquc fubftancia mixiiont-m facilioutii 

 tctidic. Analogia tcfpondct aferi Sc aqua;. Acri quidcm : quia 

 caion admocus nihil fcrme cffe .deprchcndicur quam aer, qiii 

 ftanin m auras euancfcit.Aquxvet6,quiacft fluidus,ncc pto- 

 pno lcd alicno tcrmino,dum in fua natuta cft , continctur. 1 



Mercutius autcm appcllatut omnis aqua ac5tiua , virtutc ali- 

 qua dotaia.Ex his patct,qu6d fulphur fit principium fnrmati- 

 uum , arthcri.T naiura: particcps , pcr quod virtus &: vitainfit 

 rcbus : vndc & balfamus natun quibufdam dicitui : Sal vcrp 

 fit tcrminator: Mcrcutius dtrniquc vapor vnduofus , iirigans 

 vim plafticam (ulphuris.i: vim tcrminatiuam falis. Hinc ful- 

 phur viro,mctcurius vxori confcrcur. Sulphur cft matcria ca- 

 litla & purificans:fal ficca , confcruans , &: acuens : mcuurius 

 rcs mobilis &: fpirituofa His tribus piincipiis quidam addunt 

 quartum,quod fpiiicum vocant,ita vt fal,fulph!li,& mcrcutiui 

 matciix, fpititus foima: habcat tationcm. 



Cdp.y I. De forma corforis naturalis. 

 Pr^cepta. 



FOrma corporis naruralis eft principium pcrfi- 

 ciens materiam. 

 Eius officia diio runt , perficcre materiam &: cor- 

 pus naturale,&; hoc nb aliis nacuris diftingucrc. 



R E G V L j^. 



J. Fom^tf/? c*1tAs;y«at8)0(.7Hjpcrfe(flioprima j fo- tiuiJ (it ,.■ 

 tiu! compofti ^ .M«i.cli.i> 



Hcrmolaus Raibaius & alij fc valde torfeiunt in vocis 

 yiliXtx,»» cxplicacionc. Etalijquidcm (cnplerunc \ii\\ix.*>» 

 ab 'ni\M^>ji j qu.T vdx continuacioncm notat : alij vcro ijixi- 

 Y/tx ah iu TtA(> & i;^jii>,& vcrcciunt perfcilih.ibi.tm. Nos lioc 

 loco parum pcnfi hab' inus vndc vox dida (it, &: dicimus for- 

 mam clfc wfXTlw ttltXt-^Hav ipfius compoiiti. Ftirma (iquidciTi* 

 a-dificat,aduat,& confummac icm.Vndc 3 qiiibiifdam v.icacur 

 balfamtts , ab aliis quinta rjfentia : fcd tc,;liflimc omnium ar. 

 chiw natuTi,&c anima inuijtbilis : intcUijjc animani aitHKiyni 

 diftam. 



/ /. ForM£ natura cognofcitur e.x ijlts theorematis. 



T. Vormafubflanlialis nongeneralur : fed totum compofiiam 

 Etgo ncc raatcriagcncratur.Hmc rcctc dici folcc ;N»n gtnc- g ofcuutf 

 ratut hoc vcl hoc,fcd hoc in hoc:id cft, Ncqur t.nma, .icque 

 materia fencratnr,ffd fotmain matcria.hoc cft,compofitum. 

 l.FormM habct rationem finis : quaccnus vidcl. eft tcrminiis ad 

 qucm, in quo tcs acquicfcit. t . Torma coghofcilur e.x ■viribiis. 

 :\.FormaeJl lotius rei perfeHio Hinc fonna rationc pcttciftio- 

 nis cft in toto fotmaco, licct tationc ccrt.c & piincipalis alfc- 

 «Jtionis in aliqua pattc cflc dicatur. Excmplo fic anima ratio- 

 nalis, qux tota cft in toto cotpoic,& tota in (infulis corpons 

 paitibusquoad »(ri'»«' , fed quoad '\iiiciav dicitur habitJic m 

 capitc. yporma dejiendetiimateriafubicBiui>(l\iii<:r^u^'"- 



l 4 dfi\lCCl 



toiinz na* 

 t.iia iiuo- . 

 nit>dvj ca-r 



