io6 Encyclop^di^ Lib. XIII. 



«Saalis ic- X\ Ptitrefanio femltiis, ttatHrt conuemens eFi,<]uanio 

 fcmurs A' ttufdem VAtUiA in hitmore conuenienti ref«lutum,fe- 

 putrcfa- 7nifiis ftihftantiam, proynonente calore tenHf,pentrat, re- 

 '■*'" ' foliiit, &fitbtHiat. vtjpiritm incluftu exfubieila mate- 



ria fihi domicilium conueniensfahricet. 



Smguli viilcannis diftim^c. rrinclfio requiritur fal ciuf- 

 f,cm fpc^ici Ita Itmcn mincrale ad fui putrcfacflioncm requi- 

 rit falcni & huniorcm mincralemi vcgetabilc,fa!cm & humo- 

 rem vcoerahilcm,vt cft communis aqua fale terri inipra:gna- 

 ta ; animalc, falcm & humorcni animalcra, vt cft mcnftruum 

 foemina: falc mjtricis lu.r ditatum.Huc pcrtinct '\\\\iA:Mita!lii 

 ^miner/ilia iternm fcr };ii>:cralia confringi ofortet. \i^m '■ Se- 

 me>? natiiraliper fe non mifcet alicui rci extra fuum rcg>iuin. 

 Rcquiritor tieindc clcmentum aqu.T.hnc quo vcta putrcfaftio 

 fieri nunquam potcft. Hinc omne,quocl natut.v congtucnter 

 lolui &putr(ficri dcbet, elementum aqui intus in fe recipere 

 oportct. Humor (iquidcm c(l verum organum , quo fal fol- 

 utns.intimos fcminis recc^Tus adit & apcrit. Tertio requiritur 

 caior modcratus. Aqua (iquidcm in congelatum femen non 

 potcfl fc infuiuare, nifi naturi- conucnienti calore fubtilictur, 

 & i;a in fubtili(Tiriios vapotcs conuertatur, vt vcl niinimos 

 cotporis poios , in quo fcminalis (piritus conclufus habitat, 

 penetratc poflit.Qtlando iguur aqua leni calore maximc fub- 

 tiliara corpus fcminis penetrat , fpiiitiis aqua; cum fpititu fe- 

 iiiinis in.time vniiur, atque ea rationc ita cxcrefcit, vt vtcrque 

 iibi intim^ copulaius fpiiitus in adeo patuo corporc habitarc 

 non poflir.Siquidtm vircs incorporati fpiritus cxtenduDtur& 

 intcnduntur, vt inde neccirjrio paruum illud corpus,quod in 

 fe habet fcminalcm (piritum , folui , carrumpi , & putrefieri 

 oporteat.Hic autcmdelliuiTtio ita fe habet.vt feminalc cor- 

 pus.qiiod corrumpitur,non intcrcat,fed in perfe<fliorem qua- 

 fi efTcntiam rcnafcatur. Hac de te hc czmiOuiditn in meta- 

 morfhof. 



^luiffe 'vbi tempericm fumpfere humorque calorquLj, 

 Concifiunt,^ ah hif oriunttir cuncia duoLiu. 



Humot autem pricipue generatur vi nodis.vt calor vi !u- 

 tis. Ideo Hcrmcs tcflatur , humcntcm naturam ex tcncbris 

 prodii^Te >& Orphcus noftem retum omnium appcllauit ma- 

 trem.Et magi apud Pcrfas lucem Ori(madx, deorum fummo, 

 aflirailarunt : quod diuinum quippiam ipfi incfTe crcdcrent. 

 Quod ipfum poetx innucrunt, cum Lucinam leium ortui ob- 

 ftetricatam cfTc cxiftiinarunt. §luarfo, quia fpiritus fcniinalis 

 vinftus eft & impcditus, neccflum cft, vt libcretur& foluatur 

 a libero fpiritu eiufdcm natur.x : qui fpiritus hoc prarftat, tum 

 «juia liber cft,tum quiaciu(dcm naturxcft. Sic vcrbi gratia,in 

 gtano tritici latct (pititus conclufus. Qiiod l\ gr.mum^iftud 

 profeminctur in tcriam , fpiritus falis vegctabilis , in corporc 

 ttitici tanquam compedc ligatus.,a fpiiitu libcro falis tcris 

 ambitur & cxcitatur. Pluui.r fiquidcm incft fil voiatile.ex rc- 

 folutionc in terra fart.i. Vcriim cum fal illud proptct terr.-c 

 ficcitatem nimiam folutioni fojcundiori non lufIiciat,ar,ricoI,i: 

 agros impr.rgnant fimo,in quo cft fal ciuldcm natur.r cum 

 ttitico^^rimus enim cftex ftraminc,quod cog:iationem habct 

 cum triticoj a(quc tum pluuiadciccndens & humor tcrrx fc 

 immifccns ex tcrra & fimo fal exugit nitro-lulphurcum , fibi- 

 que adiungit.quo coiifortatur, & fubtilius fiumentum gignit. 

 Q_uid multis ? Omne fal in liumore proprio liqucfcit & folui- 

 tur : Sal in humore liquatum cft ai!\auim : Spiritus libei fpiii- 

 tumeiufdcm naturx conlniftum foluit. Ad cxtremiim , quia 

 fcaicn fubtiliorcm humnrcm maiticis primo iiaunie non po- 

 tell , ex humorc miniis fubtili pr.rparantur doniicilia fiue in- 

 ftrumcnta.in quibus humor c; clcmcntis aflumptiis digeratuc 

 & fubtilictur , vt ei humore iUo fubtiliato puridiiiia fcminis 

 cfTcntiaeliciatur , qu.T po(tea (;-fuiat raultiplicationi fpecici. 

 Sic V. g. cx hcrbaceo fcinine ptimo forma^tut radix : dclilnc 

 hcrba prottudiiut: tandcm ex r.ijicc pcr c.iulcm attrahitut 

 humor lubtiliffimus in fupremam partcni , ibique pcrfieitur 

 calovefolis , & ita pcrficitur , vt cxiftat (cmcn propagationi 

 fpcciei aptum. 



fiumor in XI. Humor,qui putrefa[liom debet inferuire,corpcri 



itionenua- putrefcenti proportionalis fit opertet. 



Jis rctjuita- Prinio quidcm fccundiim quantiiatcm , vt nempe tantum 



'"' ' humoris a corpore recipiatur , quantum fubtiliationi cius fuf- 



ficit,nc fottc diluuium exiftat.Df/H/'/c vcto (ccundum modum 

 rcc«ptionis, nc humor lubito, fcdpaulatim imbibaiUv a fcnii- 

 iic. .Subita cnim humoris imbibitio conucnicnter viuificarc 

 ntquit.fcd facit vt qu.rdrtm corporis p.ivtes infufficicnicr pro- 

 ptcr fulitum ingrcfTum foluantur. Hinc ex tritico nafcitur 

 loliuiii. 



Cilor in XII. Calor,qm ptiirffaUionem prornouet,lenis effe 



P'""-'";.- dcbet. 



onc iuialis . . - ^ 



rcouiijf.iv ' ^' cnim fi: cxccfhuus , humorem , in quo cft fal rcfoluens, 

 peliir.atquc ita gcncraiioncni pn lubct. In humorc fiquidcm 

 materia putrtlccns accipit vit.".m. Ca!or itaqiu- lcmsrcquiri- 

 tur,qui Ip.Icm cx liumortin matciiam dilpcrgat. 



XIII. PntrefaBio ex naturit inflituto pattlatim pro' ] 

 cedit, nonfubito. 



Paulatim dico.id cft.dc diein diem,vfque dum multo poft 1 

 tcnipore femen ad perfcftara putrefaitionem deucnerit. 



X I V. Serncn e matrice fiia nm dehet amoiieri pofi ' 

 putrefa[fionem,fed ibi relin^ui, vfqtte cUimid, quod in- \ 

 tenditur, abfolmtim ftierit. c 



Ratio cft;quia fi cximatur,tota putrefadionis OEConomia, 

 adeoque gcncrationis prooeconomia deftruitur. Ira fi quis 

 granum tritici poft putrcfaiflionem c tcria tcutllat , totum 

 opus dcftruet. 



X V. Matrix i^iio purior fiierit ,eo perfeQior & con- : 

 ftantior fatiu in e,t (^cnerahitiir. 



Quo quid cnini eft purius , co puriorcm dat fruftum. Et ' 

 rurfum quo quid purius, c6 pctfeftius. Hoc norunc agticolz, 

 qui agros fuos purgant. 



XF L Afatrix ea vere idonea eFi,qu£facilemfemi- 

 ni permittit ingrejfum. ' 



Si cnim claufa fit matrix, femen non recipir. Vbi memine- 

 ris.matriccm duram & claufam Ixpe mouendo aperiri : quod 

 agricolis notum eft,qui agros araut & occant. 



X VI I. Sefnen haheri netjiiit ^cjuod vel alienii deftrui- ' 

 ttir naturis,vel ciiitis v.n fpcrrnaticum vl refcinditur. 



Sic qui femen ex corpore humano peraquas fortes ve! ^rz- 

 ues morbos deformato clicere cupit,hitcum mulgct. Rurfum 

 eunuchus fuam fpeciem propagarentquit;qu6dgcniialia finc 

 cxfecla. 



X VI 1 1. Corpui , cjnod vnini generis nutrimento 

 fufientaiur, durahilius ,perfeciiHS , & confiantiitt femen 

 emittit, cjuam id, quod multiplici & dinerfo mtrimenio t 

 conferuatur. ' 



Ratio eftin promptu:quia quo aliquid ad vnitatem propius 

 acceditjco cft durabilius. In vnitate fiquidem nuUa diuifio. 



X IX. -^cjtia pittrefaSiionis tft etiam aqita nutritlonit \ 

 in femine. ^ 



Hoc eft, fcmen ad putrcfaiSionem dedudlum eadcm aqua, 

 qua ad putrcfaifliontm pcruenir, poft paulatim nuttitur,vfquc 

 dum tantam perfcclioncni,quantam fubieda feminis matcria 

 cx Dei ordinatione fufcipcte potell , adipifcatur. Atquc harc 

 cft gtnerationis dotliina cx naturx fontibus haufta : qux 

 fummo jurc dicitur magiftcrium totius Phyficz & Chemix. 



Cap. X. De qtifintitate corporii naturalii. 



PRjECEPTA. 



SVperfiint afFedioncs, fiueproprietat<?s, corporis 

 n;uiiralis,qtu-E principiis eius analogicc rc(pon- 

 ■dent ; ideoqiie limt matcrialcs vel formales. 



Affcttioncs macctiales fnnt , qiix (cquuntur ma- 

 teriam corporis natiiralis. Suntque vel immcdiaia;,' 

 vt Qtiantitas ; vel niediata;, vt Locabilitas & Tem- 

 poralit.is. ' 



Qiiantitas cft prima corporis naturalis proprie- 

 tas,perqiiam illutl cll extenfum,hoc eft, vnam par- 

 tem habet extra aliam. 



Eiiis comites funt.certa raritas denfitafue, figura, 

 & fitus. " 



R E G V L >«. 



;/. ' 



/. Ouantltas esiprimum accidens corporis naturai, 



Nam immediate fluit a materia,& coa:ua cft matcrix, qui 

 prior eft forma, nonquidcm intentione ,fedtamcn gcncra-" 

 tionc. Ais : Q^antitas dctciminatur a forma. Ergo non rcttc 

 dicitur oriri a materia.Ajo : Quantitas phyfica efl dctcimma- 

 ta,vcl indctcrminata.Illa ptndct a forma.li.rc a matcria.Hini 

 rcifle dicitur : Materia cuimlitet rei accifit determinatan 

 quantitatem ratione forms.. Itcm : Modus quantitatium eritui. 

 l ccniugio malerid i/y form&. Dcinde inttr affcdioncscorpo-| 

 risnaturalis priii.um locum obtinct quantitas feu magnitu-j 

 dcn"" tantiim quia illa matcti.T coa:ua eft,ab eaquc in(epa-j 

 labiiis. fed etiam quia debctu^ corpori Tt corpus cft ,hocefti 

 vi illius icfpe(flus,qu© corpus dicitur. J 



ll^ant; 



