Phyfica: Pars L Cap. X. 



107 



/ /, QantUAt.fiue magmudo, cerperi^ natnrtdu esl 



(ornpleta , & tertninatit. 



. eitmmltm comptct.-,, id cft^c.inse dimcnfion.s.dcbctur cor- 



■ jorrnaturali.qaia illad ell couiplcium. Et eandcm ob cau(am 



pfi debetut qumtita^ tctninata. Nam qaia in corponbus 



■omplcus eft cctia & dcfimta torma fobfuntuhs , ideo quo- 



iucccrtos &definitos ma^nitudims tcrminos cile opoitct. 



tac-uc vnumquodquc corpus naturale habct cevtos dchniiol- 



luctum lonszitudinis , tum latitudinis , tam dcnique ccaH.tici 



iu prufunditatis fu3E termi.ios. Porto ab hac terminata , (eu 



liniti quant.tatc curpus r,atutale f^nitum denom.natur , qua: 



luidcir/f^/w^/^tamnccertar.o.lli compctit, vt corpus aAu 



ntinitum nc qoidem a Deo ( p.oprcr eius vet.tatem) producr 



polT.c. m enim bxc e numcio ablolute >mpon.b.hum,& eo- 



iJumqua; contrad.aionem .mphcant ; qu.a v.dchcet quanti- 



Lu aftu infinita non cfl: quantitas. 



J III. Omnia corpora natnralta habent certos defini- 

 Xifaue magtntitdlr.Uftu terminos , vtrnmcjtte extremum 

 ■\verfHS quos txcederenon poffunt,vt ornnino m natura & 

 \maximnm & mbihnum dari oporteat. 



Quod maximum In natuti detur , inde patct , quia om.na 

 cor^ra mundi huius ambitu & comple.u concmen opottct. 

 Vnde man.Fertum eft.nullum corpus mo c (ua h.....s mund. 

 ma<^nitud.nem excedete poHe. Rurfus quoi &cm:mmumix- 

 milTtcr in natur4 dari opo.ccac.eNpe...nt.a in (.nguhs corpo- 

 ribus raanifeae de.non(t.at. Siqmdcm .i;n«m v.p.dumpau- 

 latim vna cum pabalo fuo minu.tur , tandcm cxt.n.u. cctra- 

 mus.non aIi,UTi cettc ob «ufam , qaam qu.a ad .llum paru.ta- 

 mtermlnumperuen.t. fub quo ampl.us confcruat., fcu natu- 

 I lallter ex.lkre .lon poteft. Sed & m quol.bct fce corpo.um 

 nacurahum -enere d.ttur min.mum & maximu.n. Rutlus .rta- 

 ximum & m.n.mum .xliud cft n.uuralc. a lud quantum. Illud 

 incenlionis, hoc extenf.onis tationc eft in co.pore naruiah. 

 Potroclm vnumquodquc f.c pr>pceroperat.oneni uam,.lla 

 c-rte ma-n.tudo cu.libet corpori debctur, fme qiaa il.ud ope- 

 rationcsYuaS eictccre non poteft : qua proinde dcftruaa 

 corrumpitur, tanouam quo I luS opcrat.onc orbatum tru- 

 iha cffct in rerum natura. Proba-c autem eTpcnent.a , iion 

 polTe cotpus naturale lUb quacunque pirua quant.tate 

 fuam op.vationcm cdcte. Atque h. qulderri termin. corpo- 

 r.bus prxfc.ipti fu.;c iuxtaotdincm natuix a Dco inft.tiuum, 

 Ttnequc.nquamcunquemok-m excrelccre , ncquc ru.lus .a 

 infinicumnunuipoirmtifcilicctphYf.ce. Nam f, de ab.oluta 

 Dci potcnci.lquTftio (ic, dubium nuUum eft ,qu.n Dcus cor. 

 pora quant,rcunquc mai;nitud,ni5 cflkerc poft.t.Ec fccundum 

 abfttaftionem mathcmatic-am omnis magnitudoin intimtum 

 augeri rainuLue poteft. 



/r. Termini (^uantltatis variant invinemibtts , & 



iianim/itis. , , . ,. 



Viuenti^m enim qua-libcc fpecics fua natuta pecuharem 

 aliquam p.opnamque lib.depofcit ma-nitudmem, ad quam 

 per motum acctctionis paulatim Kn^n.Inar>,mat>* veto,ptx- 

 fettim fubiunaiia , & inter ea mixta , non .ta propnam ah- 

 quam, hoc cft,hanc vel iUam mai^u.tudinem poftulant. Rat.o 

 prlons cft •• quia viuencium opciationes ita affcila: lunt.vt (.- 

 ne iufta con^.uaquc ma-nitudine exerce.i non polT.nt : quod 

 cipevientia man.feftd demonfttat in infant.bus , .n qu.bt^s elt 

 defeAus opeiationum, propter defcclum .ufti magmtud.n.s. 

 Nt-.-e id fine caus.i Cim ennn viucntium operat.oncs eda.i- 

 tur pet certa oti^ana.neceire omnino eft.vt in .ft.s organ.s (.t 

 iufta macnitudo, vtpote (Ine qua, perinde vt .nftrumcnta at- 

 tis, inepta lunt ad aft.onem. Hanc v.ucntium ptarrogat.uam 

 Atiftotcle. pair.m innuit , quando illis tanquamp.opr.um 

 quiddam tnbuit , habetc tcrminatam mac^n.tud.ncm : vt 

 I phf.text. , e.vbi .lit : Impoir.bile eft, vt ammal vel planta fit 

 -«uantaruis maRnitudinis. Porri qua: hk dc v.uentibus d.cun- 

 tur . eadcm fuo modo ad inanimata heterogenea , qu.-E cx vi- 

 ucntibus f^unt.refcrn dcbcnt.Sed rcliqua inammata, qu.anon 

 funt hetcros^enea & or?anica , vt cotpora viuent.um , ncm.e 

 operationcs fuas exercent pcr ccrtaorgana: ideo non poltu- 

 Jant f.bi propriam aliquam .na.^nitudinem , ad quam omn.a 

 indiuidua pauUtim tendant .- etf. inteiimquodhbet corpus ,n- 

 animc fuamhabeat ccrtam dcf^nitamquc quant.tate.ti. H.nc 

 quoque inanimata . fi au2;mentum capiant, non ita adcertum 

 aliqucm tcndunt tetminum, vt viucntia : vt i^n.s .n .nhn.tum 

 ibicquoufque fuevit combuftibile. Vnde iPr«««r6.50.t <!. d.c- 

 tut: Ic;nis nunqua.T. dicit,fufficit. 



»i- V. Quamitas eH affiaio a corpore naturali infepa- 



jj^ rabilis. , 



Ratio canonis cft ; quia quanritas a matenacorpor.s natu- 

 ralis rcaliret non differt,vt pauloante cap.i.rei.penult.onen- 

 fumcft. Quate ficut matcria i corpotc fcpatari non potclt, 

 quiaclus circntiam conftituit;ita nce quantitas. Vnde patcr 



contradiftionem elTe . G dicamus coipus dari po/Tc , quod 

 quantitJte canat : vt omnino nccsfTc I.t vciitacen. corpOi.s 

 Chnfti tollcie paiionoi tuni vbiquitatis coipoiis Ch.ifti, tuin 

 Miftx. Vtiiqut >;niniiUad fuaquantnatc fpoliant. 



r/. Corvns nf.turaU efl corupofusim ex panittts Qi'^"'" 

 ^iiamitatints, CIT /« etu vicifjmi potcjt diutdi 



■io 

 co:f.uj, iia- 

 tu.alc ac 



» , n. I i_ coin»ol«- 



Corpus naturalccoipfo,quodquantum cft.partcshabec. ,„,„& j,^ 



Cum cni.n quatitum propiic u.cimus.duo indicamus ', iicnipc uiuauio- 



quod paitcs habcat, quodque illaium vna Iit extia alcciair.. 



tx 10, quod patces hjhec cotpuS naturalc , confcquitui , i.iud 



compof.tu.n cilc cx parcibus intcgrantibus ,in quas pioindc 



viciir..n diu.di potcit. Duo crgo funt .n omni cotpoic natu.ali 



tanquam tfttilus quidam tormalcs quantitatis , compofitio 



qtiantit.ttiHa, id eft,cx paitibus intcgialibus feu qua.uiiatiuis, 



& dihijiiititai. Vbi funt h.cc axiomaca i.CompoiiTlo c.v par- 



tibus intcgrantibus eft realis : quia pattes intcp;.antcs lepa- 



laii poilunt , adcoquc intcr fc reahccr d.ftinguun.ur. l.Quat- 



libct pars quantitatis,rcfpc,ftu tcliquatum paitiu.vi.qu.bus ad- 



ucnit,habet rationcm aclus intes^tantis: (icut h.rc McifTiir. ha. 



bent lationem potcnti.t intcgiab.hs. 5. Nuilum ccpusquan- 



tum eft in infinltum diuifibilc.Nihil ciiim potcil aiuidi i.ifiin 



cas partes quas adu habct.At nulluni corpus quantum h,->bcc 



aftuintinitasiiu.ncio partcs. 4. Vinculuru , qu-d paitcs iii- 



tcgrantes conncilit , caiquc facit a^u . flc p..nes , cft caium 



fO»«V;K;Vnf , qux in co conf.ftit , vt patt.um cxttema i.nt ca- 



dem. hoceft.vt partcs eodem comniuni tcumnc copuUntnr. 



Vnde loiutaiftacontmuitaccper diuifionc.r , pancs dtiinunt 



cfic paiccs, *: tiunt intcgra. haque connmiicis ad quan:i.atis 



naturam & cfll-ntiam fpcaac. Nam pcr.cam quaiuiias contj- 



nuacft.aquodcft,& 3 quantitate ditvicr.idiftinguitur. ^.Ra- 



rionccompofition.s cx partibus intcgtaiuibus , coipus natu- 



rale almd quide.n homogeiicum .qft . aliud vcr6 heteroge- 



ncum. Homogcneum cft.cuius partes (unt ctuldem ranonis 



inccr fc & cum toto , atquc ad«6 cotius nomcn parricipanc. 



Talia cotpora funt plcraquc inanima^i, vc lapis Corpus hete- 



ros;cncum cft ,cuius partcs diucifam lationcm obtinent, & 



int"cr fc, &atoto; vude & nomcn totius fibi atrogarc ne- 



qucunt. Taliacoipora (unt omnia viuencia, vt homo. Porio 



cx eo,qu6d vnam partem extia aliam habct corpu,- natur.alc, 



confeq.iitur i.h .epus,narc dimenfionumfcnetrattciie?;:. Vndc 



fit.vtiicutvnapats non potcft c.(refimul cum ah.r partc in 



codem fpatio , .ta ncc vnum corpus IutiuI cum alio corpore 



idrm fpat.um occupare pofTit. Pac enim cft latio duorum cor- 



porum,&pariiumciu(dcm co.poris. Siquidem vtvnapars 



corporis excludit aliam panem.proptcr quantitatcm ; ita quo- 



que obeandem caulam vnum ccrpus alcerum excludcrc nc- 



celTe eft. Itaquc ouantitas non patitur dimenfronum penetra- 



lionem. Quod ex eo manifefte colligitut , quod corpora ex 



eodem ioco vcl fpatio fcfeviciirim expellunt . ncc vnum mfi 



altero ccdcncc, aherius locum cccupjie ceriiwius. Quod cjui- 



dem non in crafiioris tant.\m fubftanti.-c , fcd in tenuiotibus 



quoquc coipoiibus , vt aqui & aerc , ficii cxpcnmut. Poito 



vfquc adeo quantit.-iri rcpugnat dimenfionum pcnetratio . vt 



cius cfTcntiam tollat. Sicut enim de circ-ntia quantitatis eft. vt 



cotpoiis quanti pars vna (ic extva aliam : ita quoque cncnt.a.i 



illius rationi repunnat dimcnlionum pcnetratio ; adco vt fi 



dicamus , duo covpora fimul exiftere in codem fpac.o , conie- 



quencer quoque diccndum fir ,3lteruttum ifto.um coiporom 



non eire cotpus,qu.-c cft .nanifcfta cont.adia.o^Scd ob,.citu.. 



,.duas linca',itemque duas fupcvhccs pofTccJe <;-"" '"J»- 



dem fpatio.i.vas cinere vcplctum.tandundem fcre aqt-K rcci- 



pere, quanrum (. vacuum ii-t : & aum panis .n aquam .nieaus 



mad flit,aquam tocam panis fubftanciam quoquo vcrlus lub- 



^e nUr rea in fcvro candcnre ignem vmucrfam fc.n lub- 



Inc'^ m permeare. Qux omnia probarc vdcncur.dart pcnc 



-ationcm d,mcnfio,imiv.R.j?.«rf ..Cum qu-int.tat. rcpugnais 



dimen(iom,m penetvationem dicimus , id dc quanntate com- 



p « T fariam dimensa inrelligi dcbct. Nam q-J d"* h- 



ner fupcrficiclve fimul cfl-c poirmcmitum non cft. Sunt cnim 



.1 tKnia, quibus -^-'r^Tu^i^^n^r^n. 

 Ouomodo Ari(lotete> rdpondct „t probjcmatisject.y^prcoi^». 

 Sondem dc fetro candcnti 5c pane aqua madcfafto te- 

 S^ndeti dTbet , niminm, in fctro ^c aqua poros c Je qu.bus 

 Iponcletiacnc . ^ itjoue manct noftta thcfis.pcnc- 



s;io3;S±;. n™ dii. .„.■ i,i«. =11,,«« j- 



dicimtur. Ita.iue conti.iuitas cft,quandocxtiemx cotp 

 diuctforum fupetficics funt fimul. ^^ ^^ ^^^^,^ 



