io8 Encyclop^cte Lib. XIII. 



Raiitas k 

 denfit.is 



figura 

 ^uid I 



(^l I. RaritiUefi magm tjnantttM Inpanci matcria; 

 defi/itas,f>arna ^uantitas in mnlfi rnateria. 



Vidimusquantitatcm corporis naturalis.vt cft in fc. lam 

 vjdcbimus alFciflioncs corporis naturalis , qu.T qaaniit.itcm 

 comitantur , & corpoti naturali infunt proptcr quantitatcm, 

 vijclicct cctta raritas dcnlitafvc, figura, & fitus. Ratitas au- 

 tcm & Jcnlitas hoc loco non funt dccantat.T iil.T: quaiiratcs, 

 fcd modi quantititiui , vndc corpus dicitnr rnrum , quod fub 

 pituii quantitatc multum habct raateris. Itaquc ratitas & 

 dcnfitas hoc loco non funt qualitatcs.fcd (ignificant formali- 

 tcr magnam aur paruam extcnfioncm , fcu quantitatcm , cor- 

 poris naturalis.connotandoparuum vcl multum matcrii. At- 

 quc hi duo modi quantitatis fluunt a forma fubftantiali , & 

 infunt ctiam corporibus calcftibus. In fublunatibus autcm 

 calor habet vim larcfacicndi, frigus condcnfandi. 



VIII. Figura tfl afftUio corporis naturalis , per 

 ^Ham illiui ejuantitoi fuis terrntnis certo modo circwn- 

 fcribitur. 



Fjgura cft modus quidam maj^nitudinis , per quem illa fi- 

 ^ratur , Iioc cft.terminis fuis hoc vel illo moHo coniprehcn- 

 ditur & circumfcribitur , vt llt vel circularis,vcl quadrata , vcl 

 cubica &c. Porro corporum naturalium alia quidem cettam 

 figuram fua natura poftulant , vt corpora calcftia & viucn- 

 tia, pra:fcrtim animalia : aliavetofua natura non itacertam 

 aliquam poftulant figuram, vt plcraque inanimata. Nimirum 

 ad opeiationum &motuuni varictatem conducit figura. lam 

 verocorpora co:Ieftia & viucntia edunt certas operationes 

 & raotus, quod fecus cft in corporibus inanimatis fublunari- 

 bus.qui huiufmodi opcrationcs non edunt. Intcrim qusdanx 

 ex lis ccrtam quoqae habent fi?uram : vt aer in loco fuo na- 

 turali habet fphxricam figutam , limilitcr terra & aqua , qui 

 eonftituunt vnum globum. Porro interomncs figuras ,qua? 

 corporibus naturalibus tribui poffunt,nobili(rima cft fphxrica; 

 idquc j.quiaeft omnium fimpIici(Tima ; cum vnico tantum 

 contineatur tcrmino. i.quia eft omnium pcrfcdilTimai cum 

 nihil illi addi poffit. j.quia cft omnium capacilfnna. 4.quia eft 

 valididima adrcfiftcndum; ciim fingular cius partcs aliis fir- 

 mcntur & fuftentcntur. ^.quia cft quodammodo infinira ; cijm 

 ad idem fcmper tcgrcdiatnr. 6 quia mouctur motu fempitcrno 

 & perpctuo,nempecivruIari fcu fphxrico. y.quia.dum mouc 

 tur fphxricc, manct immobiIis,& immobiliter niouctur, cum 

 in eodem loco perfiftens, eum nulla omnino parte cgrcdiatur 

 autdcfcrat. 



Wtus quiJ> / X. Sittu efl certa partium corporis naturalis dif- 

 poftio refpeUu leci vel jpatijt in quo corpm nattirate 

 exiflit. 



Itaque fitus figuram fcquitur , & eft accidcns quoddw fcu 

 modus tS Vbi,feu prrfcntia: localis,a qua nonnili ratione dif- 

 fert. Nam ri Vbi feu prxfcntia localis eft modus , pcrqucm 

 res fimplicitcr eft in fpatio. At fitus notat ccrtam coordina- 

 tioncm partium rei cxiftcntis in fpatio. Vndc ad fitum fps- 

 iflant fcx pofitionum diftcrentia-, furfum deorfum , deitium 

 finiftrum,ante poft. 



Cap. X I. De loco. 



PRjECEPTA. 



LOcabilitas cft afFedlio corporis naturalis , pcr 

 qnam illud fua natura aptum eft, vt in ccrto lo- 

 co exiftat,vel potius aloco contineatur. 



Loci occurrunt diuifio, proprietas,modus, & dif- 

 fcrentix. 



Diuifio loci eft varia. Et primo quidem confide- 

 ratur generaliter.fpccialiter.vel fpecialilTime. 



Locus gencraliter confider.itus eft , qui omnibus 

 rebus finitis competit. Eftque fpatium, in quo res fi- 

 nita exiftit: feu,cft fubicflum rei locata^. 



Locus fpccialiter confideratus eft , qui omnibus 

 rebus corporeis competit. Eftque fpatium , in quo 

 corpus naturalc continetur. 



Locusfpccialiffimc eft,quicompetit illiscorpo- 

 tibus,quje extra fc habent aliud corpus.k qiio conti- 

 ncntur. Et ita locus eft tcrminus primus atque im- 

 mobilis corporis contincntis. 



Deindelocuseft intelligibilis,vel fenfilis. 



Locus intelligibilis ctiam dicitur imaginarius. 



Eftque vcl plane & fimplicitet imaginarius , vc 



quando dicimiis Dcum exiftere in fp.Ttio infinito,&! 

 mundum in fpatio qiiodam , quod extra iplbm fit 

 conftituimiis : vcl imaginarius fecundiim quid,qni! 

 licer in fe fit ienfilis , a nobis tamen fentiri non po-! 

 teft. quomodo angelus,ccclum,& tcrra diciintur.ellej 

 in loco imaginario.Talc quoque cft ipatium cuiufque; 

 rci corporcT. lllud enimnonnifi imaginando aftc- 

 quimur. 



Terti6 locus eft communis, vel proprius. 



Locus communis eft , qui multa fimul recipit lo- 

 cata: vt cft ca!um,tcira,ciuit3S,domus,mufcum. 



Locus proprius eft, qui vnum tantum recipit lo- 

 catum : vt cft locus in quo exiftit terra. 



Quarto locus eft totaIis,veI partialis, 



Locus totalis eft,qui vndique corpus continet at- 

 que ambit : vnde ambicns dicitur. 



Locbs partialis eft, qui partem tantum corporis 

 contingitj&corpusiiiftinet: vnde fuftinens dicitur. 



Quinto locus eft intcrnus,vel externus. 



Locus internus eft ipatium feu interualUim intta 

 corpus : vt terra eft in Ipatio intcrno. 



Locus externus eft fpatium leu interuallum cx- 

 tra corpus : vt terra eft in loco ambientc. 



Sext6 locus eft vniformis,vcl biforniis. 



Locus vniformis cft fuftinens , vel ambiens. 



Locus fuftinens eft,qui fuftentat locatuinjvti tcr- 

 ra fuftinet aiborem. 



Locus ambiens eft , qui ambit & terminat loca- 

 tum : vtterraeft in loco externo ambiente. 



Locus biformis eft, qiii partim fuftinet , partini 

 ambit ; vt arbor cft in loco |iiftinente & ambiente 

 fimul. 



Septimo locus eft naturalis, vel non-naturalis. 

 Lociis naturaiis eftjinquocorpus natiiraliter cft 

 <Sc confcruatur. 



Locus non-naturalis eft , in quo corpus violentet 

 detinetur,vnde & violentus dicitur. 



Proprietatcs loci competunt ipfi in genere, vel in 

 /pecie. ^* 



In genere tres funt proprietates lod. i.parerc lo- 

 cationemadiuam & paffiuam. iiClTe squalem loca- 

 to. j.efie immobilem. 



In fpecie ha: funt proprietntcs. 



I. Locus intcrnus cft de cilentia corporis ; cxtet- 

 nus non item. 



1. Locus natur.ilis trahit ad fclocatum, &illiid'' 

 confcruat ac perficir. 



Modus locieft tc plenum & vacuum feii inane. 



DifFerentis toci funt fex, vidcliccc ezdem, qux^ 

 pofitionum. 



R E G V L jt. 



/. LocM phyftcui commHniJfiTMa & proprijfima no- 

 tione efl id,in <]uo veluti vafe aut receptaculo ^uodam, 

 corptu naturale coniinetur. 



Talem enim loci notionem communitet homincs conci- 

 piunt. Hinc vero loci Vox transfcrtur ad fignificandum, quid- 

 quidaliquomodoiA fe recipit aliud.Atqueitalocusmctaphy- 

 ncus cft fp.itium, in quo aliquid cxiftit. Ec locus internus eft | 

 fpatium internis Jiracnfionibus rci adiquatum : locus exter- 

 nus cft fpatium.inquo cxiftit locatum.Porro, locum cflc fpa- 

 tium.fcu intcruallum,ita patct. Quidquid cft finitum,id ali- 

 cubi irte dicimusjocum dcfignantcs.Ita mundum dicimus ef- 

 fe a!icubi,I;oc clt,in fuofpatio, quod occupat. Nccenim aliud 

 datur , quod nomine loci dcfignari podit. Sic quando quxri- 

 mus , an duo corpora poffint cfiTe in eodcm loco , & an vnuui 

 cotpus poffit cfTL in duobus locis ; hic cft fcnfus , an duo cor- 

 porapofTmt cfTc in vno fpario adjcquato , & vnum idemqiic 

 corpus in duobus fpatiis ad.xquatis ? Locus itaquc cft fpatium. 

 Id vcio fpatium dici-ur imaoinarium , non quod nihil fit, vt 

 quando dicimus mundum clfe in loco imaginatio . quem no» 

 concipimus cxtia mundum : fcd quia nonnifi imaginarwioil- 

 lud fpatium rcale pofTumus -ivfcqui.Ncque enim v.g.fpatium, 

 in quo cft turris Ar;-;cntincnfis, icnfu affequimur, fcd tantum 

 imaginatione ; etfi fpatium iftud cft reaIe.Atquc hzc quidcm 



pcitincn 



