Phyni-HPirs TJeap.TX'lV; S2XV. i T ? 



Jlatnut. ±.Confiruati0 *ft intefn!>,vele.xttrnif\ Iiiterna pf n^ct 

 aprincipiis inteniis': cftquc perfcAa.vcl impcrfei!ta. Perfclia 

 pcndet a principiis internis adarquate vniris. Talia fiint allra, 

 inquibus cft anatica propctio , ua vt ncc ab ignc confurai, 

 ncc ab aere altcraii , ncc ab aqua putrcficri , nec a tcrra cicdi 

 poffint. Imperfelta .c^,cfix pcndcc a principiis non aJ.-e^uite 

 mixtis : vt in vc^rtabilihus & animalihiis, in quibus hallamus 

 iniittfs agit i^ aflumptum ahmcnrum , illudquc- tranfmutat'& 

 fimile libi rcddit , quoidque in i(lo alimcnto libi cft liomoge- 

 nCum.dbi vnit,qUod hctcrogcntum, cjipeUir. Cenferitatio eK--^ 

 ternn pvmidt a rcmdiione iliorum , quar coiruptioncm infc-' 

 rurf(,& natur.-E fimi'is alfumptionc- Sic metaila confcruantiirj 

 quando falia i: aqua; conofiui ab ipfis rcmoucntur. ^ 



VI. jdccretio (^ dminutio,(}ifi hnbent obferVatio- 



.>,».,-.\\../' :i-. ■ ' 



'« nes. 



"' I. Alijnid augef.ir ^ ilimmuitKr ^nobie^ rnodi' : yiAdicet 



, vcl accrctionc aut dccrciionc maicria: , vt cum plant.r crcf- 

 cunt : vcl condcnfatioHC & rarcfaclione , vt cum glacics vc- 

 foluiturin ^<:^w3.m.^ Aiigment.ttio frimt mo4i iicnfit fine gene- 

 r.'!tione:Ccd non cfl ipfigcncratio,vt cilni cato additur corpo- 

 ti.Sic daninutio primi modi non fit finc cortup^ionc , fcd non 

 cft ipfa corruptio. ^.Augmentatio ^. diminutlo funt mottu fo* 

 fitiui. 



,. V I L Alteraiionis theoremnta fum ifla» 



1). I. Alteratio eodemmanente fiibicelo,vel alim iptaUtatei ac- 

 quirit,vel fua! abiicit. 2.-Alteratio ejt corruftiua.vel perfeBi- 

 ua. Illa c.xpcilit qualitatem Hatiuani &: fubftituit contratiam: 

 hxc cxpcllit contrariam fiue hctcrogencam, & fubftituit na- 

 tiuam fiue honiogcncam ^- Alterans coiuertit alteratum in 

 fuam nuturam, quanttimfieri f-oteft. 4. Alterans requirit con- 

 Venientcm rei .ilterandd proportionem ^ dijpofilionem. f.Aite- 

 ratio ift immedi)ita,vclmed:nta. Ibi corpus altcratur contaiftu 

 ptoximo , hic plurihus mcdiis intci)accntibus. S.Alteralio eft 

 motus ad qualitalem fenfilem extremam vel mediam. -j.Alte- 

 rationis varit fiint jfecies , qiii denominantHr a qualitattbui, 

 »d quoifi: alteratio, Tales funt calefidio ,frigcfaiiio,<xfi«. 

 catio,humeftatio,induratio,cmolJitio, coagulatio, liqucfadio 

 &c. itcm coif\io, qua; eft maturatio,elixatio,afratio. 



.VIII. Motw localii theoremafafunt. 



,, I. Moti/.s loealis eft omnium motitum primui (y vllimUi. 

 Primus , li fpcdcs ccclum : vltimus , fi omnes mocus confidc- 

 rcntur rcfpevf>u vnius ciufdemquc fuhicfti. Nccefic Cquidcm 

 eft, vt corpus aliquod ante *xiftat pcr genetationem , quam 

 locaiirct moucatur. Vbi autcm cft gcncratto, ibi & altcratio, 

 tcliquiquc motus. X.Mottts loceitii eft fmpltx ,vel compofitm, 

 fiue mifttu. Simplex fit fecundilm Imcam reilam,vti curuam. 

 Ille dicitut rciflus , hic citcularis.' Ille cft vel a cctitroj id tft, 

 furfum , vcl ad centrum , id cft, deoifum : ilte circa centrum. 

 Niillv>S autcm motus cft in centro : quia rcs in ccntro non 

 mo)i^ar,fed quiefcit. Motus compofitus cft mixtus vcl cti 

 rctHlll^flciflo ,vt inccflus ammalium : vel c tcdo& circulari, 

 vt vqlutatio. -^.Mottu naturalit ^ violentUi eft valde euideni 

 inntotiilocali. Motus naturalis habet hanc regulam : •> ;l:<j 



^ Princifium lepeat , medium eum fine calebit. . ~.-\y\ 



^Motus violcntus habct iftam regulam : 



K .. Princifium feruet,medium calet,vltimafrigent. 



f* Motuslocalis violcnti quatuor funt fpecies : pulfio , trivftio, 

 TCc\io,& vcitigo. Obfctua, tnotum naturalcm intcrdum op- 

 poni vioIcnto,interdum voluntarlo feu arbitrario. Hicdifpu- 

 cant : Qua: fit caufa motus proicttorum .' Nobis vidctur qua- 

 litas aliquaimpulfotiaimprirai corpori mobili. Motiofciliccc 

 (eu impctus projicientis impiimitur rcimota;,& eft forma 

 iei,inotaf,quatcnus mouctur. Quandoquidem vcro hic impe- 

 tuyfaulatim minuitur ,ptoptcr tefiftentiam tum ipfius pro- 

 iefti,tum mcdij ; ideo quoquc motu.s ille paulatini tardior cf- 

 ficicur.donec TnacuiTi impecu omnin^ euancfcat. 



j / X. Motni motui opponitur aduerse feu contrarih 

 fed ^uiet motui opponitur partim priHatiui > partim re- 



" lattue. 



1« 



° Sic gcncracio & cortuptio opponuntur concrarie. Quics 

 aucem opponicur tnocui pciuatiuc ,quatenus cft nuda motus 

 ccflatio : relatiue^quatcnus quics cft finis & pctfciflio motus, 

 fcu potius , quatenus quics fcquitur pcrfciftioncm tci. Nam 

 corpora idco mouentur , vt candcm acquirant pcrfcrtionem, 

 qux dicicur finis , quam adcpca quiefcunt. Ica cccli pcrfciftio 

 rormalis,quamdiu hic mundus durabic.cft fcmpct moueri: fcd 



: pofl finem iec\j{i i<ie{h,hh hic mpjnj . a tutn perfed^io finisj 

 vc vccaiit , ctit ipla quies. Motum mctaphyficura quod atti- 

 ret , illc cft ipfilfima quics. Ita angeli boni fcnipct laudanc 

 brum. Dc motu & quietc phyfica accipe illud : Quics in ter^ 

 mino a quo eli pciuatio motus , vt dum rcs eft frigida , quit 

 debct calcficri quies cft priuatio : at in termino ad quetil 

 quies cft perfciflio.vt cutn aqua iam calct. 



coipui na« 

 lutalc vi- 

 uat ; 



i Cap. XV. De vitA corforis naturtUit. 



PRitCEPTA. 



INtcr afTcdliones corporis flaturalis fupereft vita 

 phy(ica,<jiia: eft aftus corporis naturalis.ortus CK 

 vnione anims mundi & corporis nacuralis. 

 Eius occurrunt gcnera,gradus,& oppofitum, 

 Genera vit^ phyfica: fun: vica poficiuaj vegetati'- 

 ua,renruiua,& intclledtiua. 

 Gradus-vui ert fanitas. 



Oppofitum vitx phyficz eft partim mors,partim 

 niorbus. 



R E C V L A. 



/. Omne corpiu naturale pr*diutm eHfacnltfite ali- An omlie 

 qua vitali '.proinde &vita. " "' 



Godefridw Chajflnus, homo fubtilis, tib. ^.de naturd fiuej 

 de mundo,c. i 9. vatios gtadus viti tccenftt : puta gtadum po- 

 fitiuum, moiiuum.vcgctatiuum, fenfitiuum, ration.ilem,intcI- 

 lcfiiuum , intuitiuum , & animam mundi. Noshacde re ita 

 philofophamur.Vita eft hypetphyfica, vel phyfica ;& hacc eft 

 occultior,vel cuidens.Vita occultior dici poteft pofitiua,qu6d 

 fit infimus viix gradus, vti eft pofitiuus in Gtammatica. Vita 

 euidcns cft vegMatiaa,frtificiaa,Tci intclle.ftiua. Quodaftinet 

 ad vicam pofitiuam , ca incft omni cocpoti nacnralr. Nam 

 Pcus , author natur* , non potuit efficete cotpus nulla ptatii.' 

 tuto vit3. Cuinenira ille Cc m!rif»i), non potuitprdducerc cf/ 

 fe£ium tottj gcncrt fibi difilinilem. Dcinde facultaccs vitales, 

 quar.lunt a cotpferibus caleftibus , & dcprchenduntur in rae- 

 ccotis & niincralihus, fatis fupcique arguunc , vitam aliquarn 

 ipfis inefle.Q^ando itaque diuidimus corpus nacUralc in ani- 

 macUra &inanimatum,iJcompaiate opoctec accipcrc-Tamct/i 

 enim anima mundi eft in oranib."v corpotibus tocius mundi : 

 camen in quibuldara adeo lacct , vt vulgo non obferuetur. 

 Hac de re vide pafTim oHo libros de n:;tura,Godefrido Chajfiita 

 authere , qurm paiilo antc laudauimui : Sc. Quil. Gilbtrtum 

 lib. i.phyCiolagii magnetici. caf.vlt. 



1 1. M.ors efl interitfti corporis viuemis, 



Mots vulgo dcfinitur pciuacio vitx. Icaque mots corporis 

 naturali.s cft inteiitus corpotis viueiitis quo nempe fit,vt cor- 

 pus natuiale dcfinat efle naturale, amittendo facultaccm vita- 

 lcm,adc6que vitam omncm. Scd hzc mclius pofiunt intciligi 

 ex rhylica fpeciali. Vid« ctiam iaiii Pacadoxologiam , fiC 

 Magnetographiam. 



PEROKATIO P tt r S 1 C JE 

 G E N E R ji L I S. 



HJ£c eft Phyficageneralis,quam Ariftote(cs.»Ocaticfoa- 

 fin phyficam : in qua pleriquc Scholaftici fimilcs fnnf 

 iis.qui famc integra canctis vcfcuntot ,ptoiycc pau«ulas car- 

 nes cicca multas ctuftas occupati , hoc eft, inccnti ad fpinofas 

 qu*ftioncs ,nihilquc foliciti dc folida cxaminis phyfici tra- 

 i^iationc. IUud enim txamcn in Phyfiologia gencrgli tfadi 

 <icbet,quodin cuiuflibet cotpotis natutalis eiplicatione lo< 

 cum habcie poteft. Sicfidc aqua,tosa,fcrto, hominc,& fimi» 

 libus tihi fit dificrcndum phyficc.pcrcuircs aqui, & fimilium) 

 principia cxtcrna, tum matciiam, foynam, pciuationcm, priii- 

 cipiahypoftatica, femeo. ptodudioncm.quancitatcm.locumj 

 tcmpus,qualitatcs,& motum Di^non potcft.quam vtilc Ct 

 ■ huiufmodi cxjmcn Phyficum : prrrcrtim fi addani r ex Me- 

 • taphyficis & Pncumaticis, qux fpifitui ctcato 3c c< ti natu- 

 ra)i funt communia : dc quibus accuratifTimi fcripl. Serhar. 

 d.us de NeufviUe in Synopfi Phyficx Tniilcriilis i qux nobi» 

 plutimura profuic- 



QuiJ Ct 

 moci t 



K 4 



^SCtA 



