1 1 8 Encyclop^dte Lib. XIII. 



Moius cce- 

 i >]ua!is ■ 



Ccclum 

 qaoniodo 

 agat in h^c 

 infetiora ( 



V 1 1. fceli mom localti efl circularis ,^rimiv, ce- 

 UrrirnHf, coufimtijfmfj, fihij.fimillhniis. 



Ccclo tiibiiitur gcncratio , corriiptio , & altcratio aflui.i: 

 non pafliiia:. Qui iiioius ptndciit pattim a «lualitatibus ceI 

 Laftcnus cxpolitis,partim a motu locaii & influxu Motus iUs; 

 localis cft circuLitu ; quia talem motum rcquitit figuta ta'li 

 & cius pcrfcii^io.corporun; itcm iublunaiium gcncratio •, qux 

 r.on itacommodc pcrlici po/lct , fi ca-lum alio cjuam oibicu- 

 larimotu fcrrctui citca tcnam. Ett frimus ; c^uia infcriora 

 moucntut ad motum (upctioium.ldco ccclum dicuui piimum 

 mobilc.ficuti Dcus appcllatur piimus nioior. ktt ctUrriwui ; 

 quia fpatio 14 horariim ab ottu in occafum abioluitur. Efl 

 eonftavtljftniin-, quia pciiicitur partini angclorum niuulfcrio, 

 partim impciu ilio ptmio, qucm Dcusipli in priili.n crcationc 

 imprcfnt. E(i dcn\(\<}c jili JimillimKs ; qiiia corpoia coclcftia 

 iton alitcr mouuitur nolho tcmporc quam oimi. 



y J 1 1. faliim immediatc aqit in ormiia corporafitb- 

 lnnaria ; in ani7>ti:m him:nis agn rncdiat-c. 



Immedlate agit in corpora fublunaria ; quiaexpcricntia dc- 

 monlhat , humorcs in omnibus &: lingulis corporibus viucn- 

 tibus alterari tcmporc nuuiamii &: plcnilunij, caque fe habc- 

 ic alitcr tcmpote vcrno, alitcr .rlliuo ,alitcr autuinn.rli & hy- 

 berno.Quod attinct ad mincralia,illa quoquc inuiicdiatc lcn- 

 tiunt influxum coclcftcm, vt in auto , aigcnto , & liniihbiis vi- 

 dere datur.Variat autcm influxus iftc tum proptci dmetfos in 

 lucc ccelefti gradus.tura proprer diuerfumftum ,atquc adeo 

 aliam &: aliam radioiuni mi).tioncm. Mediate agit in animam 

 intelligcntcm ; quatcnus vidclicct aftioncs animx rationahs 

 jncorpore funt organici, hoc eft , pendent ab inftrumentis 

 corporis, puta ab humoribus , & fpiritlbus vitalibus atque 

 anim ahbus . Vnde folet dici : Mores animi fequuntttr hunicres 

 (id cft,tcmpcramcntum) ccrporis. Idco vulgatum illud : Cor- 

 fm non ngit in Jpirttum : cum grano falis eft accipiendum,cum 

 hac videlicet hmitationc.immcdiatc.Alias fi fpiritus hypofta- 

 tice vcl alio modo vnitus fit corpori,ficri potcft vt aliquid pa- 

 liatur a cotpore. 



i )vbes cflp 

 icftes qui 

 linr > 



Cap. III. De partihus cwli integmlihM. 

 Prj^cepta. 



VRanologia fpecialis explicat de partibus cceli 

 integralibus, vti funtorbis & ftella. 



Orbis cccleftis eftdilHnctumcceli fpatiuinnn quo 

 ftelli mouentur.vel non. 



Otbis coeleftis eft,vcl immobilis,vt ccclum vnde- 

 cimum, cjuod dicitur bcatorum j vel mobilis , & hic 

 eft vel primo iriobilis,vt cccluin dccinn;ni,vcl lccun- 

 do mobilis,vc cccUim nonum, caluni odauum, & 

 feptem cocli feu orbes planct:irum. 



Stella eft corpus cx luce compacl.i conftans,&; in 

 orbem fublunarcm vni cum orbe luo influens. 



Eftque fixa,vel erratica. 



Stella fixa eft , qus mouetur in oftaua fpharta, 

 aquali diftantia a tcrra, & eodem motu. 



Stella crratica eft, quae modo vclocius,mod6 tar- 

 dius,nuncadhanc,nuncad illam ccclipartem moue- 

 tur : & dicitur planeta. 



Planeta eft maior,vel minor. 



Maior cft verc talis,vt lol : vcl apparcnter,vt lunr. 



Sol eft planeta princeps , luccm & calorcm pr;E 

 reliquis ftellis diftribuens. 



Luna eft plancra infimus , lumen fuum quolibct 

 menfe per vices varians. 



Planeta minor eft i.Saturnus; qui frigiditatcm 

 iliprimis caufatur. z.Iupitcr ; qui benignum tcmpe- 

 ramentum fortius efficit in his fublunaribus.j.Mars; 

 qui radio acuto ferit fublunaria. ^.Venus ; qux be- 

 ni^num tempcramentum rtmilTius efficit in fublu- 

 naVibus. j.Mercurius ; qui imitatur naturam plane- 

 tXjOli adiungitur. 



R E G V L i^. 



/. Orhes calejlcs fttrtt fpatiaordineconrtguoftccon- 

 ne.xa,vt jphxrafnpcrior complefiatur inferiorem-,. 



H«c tcs illuftratut fimili fatis conucnicnti , quod ab ouo 

 funjirut ; in quo hitcum fcu vitcllus ab albuminc , & pcUicula 



maanitudine Plai 



o 



mai 



qui 



a putaminc continctur. Sed hxc plcniiis fibi cxhlbet Vrano* 

 mctiia,ad quam tc amando. 



/ /. Stella csf pars cocli ,fi laie fiimatur vocabulum^ sceiii 

 cceli. 'J""' 



Anxie digladijntur dc hac quarftione : An ftella fit fars cce- 

 li ? Et vulgo dicutit,S/ftfa eft fars denfior fui orhis. Q_U2 defi- 

 nitio caftiganda cft , hunc m Inodum. Ccelum accipitur latc, 

 vcl ftiide. Late cft corpus quod conftat cx Ipha-ia fcu oibc 

 & ftclla. Striiie opponitur ftella- , idemque cft quod orbis. 

 Priori modo rcfle fiatuuntur dua- pattesintcgralcs cccli , vi- 

 dcl. oibis &: ftcila, iia quidcm vt orbis fit pars cccli iubtilior, 

 ftclla dcnfior.Stella igitur cccli.non autem orbis fui pars dcn- 

 fior appcllari dcbct. 



///. Stelkfixteinfiuunt in ktcinfirioraperplanetas. Q^t 



Sttlla; fixx fic dicuntur , non quod fiut immotx , fcd quod '"A'' 

 motu fcrnic impcrccptibili minimeque vario & t.itdiffimofc- 

 rantur circa terram. Planct.-c lic vocantur,non quod .ibcrrcnt 

 a lcgc motus fui,quam ipfis crtator in prima crtatione pofuit, 

 fcd quod admodum vario inccdant motu. Hi quoniam pro- 

 piiis abfunt a tcrra quam ftellx fixi , funt vcluti veliicula vi- 

 rium,quas RcWx dxx in hxcinfcriora cffundunt. Idco ftell.TJ 

 fixa; in fcptcm clafTcs digcruntur pro nunicio fcptcm plane- 

 tarum.ita tamen vt addatur oftaua. Qua dc rc latiiis in Sphx- 

 ricis & Aftrologicis. 



/ F. Sol & LunafuntplanetA maiores 

 moljs Q' virtutis. 



Primo cnim magnitudine fua rcliquas ftcllas fol fuperat, 

 & luna fuperare vidctur : vndc in Sacris appellantur lumina- 

 ria magna. Deindc ipforum influcntiac in lixc infcriora rcli- 

 quorum planetatum & ftellaium fixarum influentiis func cui- 

 dcntiorcs 



F". ?« Sole anirna mundi pracipue habitat-, 



Sol cft princeps creatura Dei inter coelcftia corpora , in P"j 

 quaaninia feu natura mundi prxcipue habitat: vc qua: glo- '* ' 

 bum Solis totum implcns radios fuos quaquauerfum quafi 

 fpititum clfundit per omnia , vitam , fcnfum , i: niorum ipfi 

 vniucrlo diftribucns,& cunfta permeans fublunaria. In Sole 

 igitur omnes natura; vircs quafi in receptaculo & fonte pc- 

 rcnni rfcondita; funt. Et ficut in corporc aniraalis cor eft fca- 

 turigo vitalis fpiritus , nmnibus reliquis membris vigorerti 

 impertiens : iia Sol vcluti cor coeli , tanquam omnium ele- 

 mcntorum viriiimque elcmentarium dominus & ceconomus 

 per vniucifam naturamfuos fpatgit &difrundit radios. 



V I. Sol ^uolibet momento fernen fmrn in h&c infinora 

 elementajundit. 



Scmen illud Solis cft lumen , quod in aera fpargitur : filius 

 folis >>»V;®- , ciuidcm plane natura: & cfrcnti.i: cum Sole. 

 Hunc Solis filium fi in genuino fuo m.\gnetc comprchcndc- 

 rc.in eoque tanquam in matrice foucre ac rcgcncrare poflis, 

 habcbis paiuum qutndam folcm , eiufdcm fpccici & natuis 

 cum patrc. Huiulmodi fol a philofophls appcllatur ignis in- 

 cxtinguibilis,ignis animatus,ignis petcnnis, viuifi,cus, &. vere 

 ccEleftis,cuius fplendorcm ipfcDiabolus lefoimidct. 



VII. SoleslpateriLunamaterinitenerationererum-^ Soii 



fublunarium^' _ agji 



Qucmadmodum enim femcn pattis hiifiliy-Ss , matris x«- 1,1 n 

 ^««T/^iftrcfpeaiue l'cii ) fc habct in gencratione nati : fic calot tic 

 Solis inftar maris , & humiditas Lun.T inftar fcemina: putari 

 dcbct. Sicut igitur Eua cx Adami coft.i cft pioduda.vt hi dno 

 ciufdcm natut.c paiticipes , liberos eiufdem natura- procrca- 

 rent: ita cx Solc Luna cft orta, & ex dcbito Solis Lunxquc 

 congrcifu pioducitur fcmcn , quod vires Solis & Lunx com. 

 plex^um, vtriufque luminaris fpccicm in his fubluiiaribus pro- 

 paoarc polTit, atquc adco vniuerfas coeli opes nobis exh;bere. | 

 Soffiquidcm & Luna funt totius appaiatus coslcftis gazophy- | 

 lacium & cpitomc. Et Sol quidcm diei , Luna vero noai eft 

 pr.rfccTia. . rt 1 ■ 



V 1 1 1- Toctica planetarurn confideratto est clatiis p(, » 



totius Phyfica poB caput primurn Cenefeos. 6^j ;' 



Poeticailla confideratio breuiter ita habet. Saturnus c(i 'j;^l| 

 hitroglyphicum tcrrx, & quidcm tcrrx pinguis. Hinc ipfe a 

 fatu nomcn habet. Saturnus cft omniuorus , & infantcs fuos 

 abfumit. Ita quoque tcira fuos natos , id cft, omnia , qui ex 

 il!aproueniunt,abfumit.Saturnus tamen non habet impcnum 

 in louem, Neptunum, & Plutoncm, id eft , c<Elum, aquam,« : 

 nietalla. lufiter liquidem cft coslum , ignis cV ai:r .- in quibus 

 tribus tcrra nihil inucnit, qucd corrurapat. Ncptuno quoque, 

 id eft,aqux,& omnibus cx aqua inprimis oltis, vt (unt lapidcs 

 pretiofi & commuQcs , iiemquc falia & metalla, quotum hie- 



roglyphicum 



So,. 

 mc 



\ 



