PhyficajParsII. Cap.VII.&VIII. 123 



indefpcrare Iicet,nifiaurabetii!;ni &z blandl ventilcntur & 

 humcacptur. yHumiditas aeru non eft aqttsa,fid olec.ginofa. 

 Hinc aeris humiditas dicitut fpccie diftingui ab humiditacc 

 aqua:. 



1 1 1. In reqtonibm ae/is oportet attendere efMamita- 

 ■ tern & ^ua/itaton^. 



&uantitaf'm habet. Tcta frofunditas afris eft 51 millia- 



rium Italicorum : quia mcteotorum matciia non fubhmius 



fcandit. Infima regio aeris crt fpatium a ttria ad nubcs, ciuf- 



quc profunditas dimidij fo'i\m eftmilliatis. Tantuls cnim cft 



intctcapedo tcnx & propinquidlmi nubis. Solct ncnipc alti^ 



tudo huius rcgionis definiri icflexione feu rcfultu radiotum 



folis a tctta. putantur autcm vulgo radij non altius quam ad 



imam & concauam nubium lupeificicm refilire. ^Eflatc ta. 



men altior eft hxc tcgio,hyemc fubmiffior. Aledia aem regio 



eft fpatium, quod ipfas nubcs capit. Eius conucxa,(iue fuprc 



oia pars, quaruor citciter miiliaribus Italicis abeft a fupcrficic 



terra; : infima autcra pars , 500 circiter pafTibus , fiuedimidio 



milliari Italico a terradiftat. Ratio priotis cfl ; quia montes 



quidam alcitudinis pcipendiculaiisquatuot miiliatium, quan- 



doquc cano veitice vifuntui. Igitur nubcs, matctia eatum ni- 



uium, coufque pcrtingunc. Ratio poftcrioris eft ; quia nubes 



ptoxima;,qualcs funt atri illa: &: plucntcs,vix longioti intct- 



uallo diuiduntur anobis , vt liqucc expcrlmento fubcuntium 



Itaiis alpcs. Itaque medii rcgionis piofunditas eftmillia- 



rium jf. Supreina regio eft fpatium a conucio nubium ad elc- 



mcntum ignis. Ea dcorfum videtur tcrminari circa quartum 



a tctra milliate.Ibi cnim incipit mcdia. Habct igitut fuprcma 



tegio 48 milliaria Italica ptofunditatis. Ex altitudine enim 



51 milliarum.quoufqucfcandunt.vtplutiraum, fummi halitus, 



dctiahenda fohtm quatuor funt pto mcdia &infima rcgionc. 



Porro.quod matcria metcororum, adeoque ipfa mctcota.non 



altius a tcrra,quam 5 1 milliatibus Italicis, fcu 1 } Gctmanicis, 



eieucntur.ita patct. Summi halitus, &crcpufcuIorum lampa- 



dcs , qui primi manc radium loiis rapiuni , & vltimi vefpeti 



rctincnt , ac proindc altiffimi funt omninm qui vidcri a nobis 



poflunt,totidcm Iblum milliatibus a terra dirtanc, vt poft Al- 



hazcnum & Vitelloncm T}xho apptobat multis cxpctimcn- 



tis.Sunt tamen qui augcnt.func qui minuunt hanc diftanciam. 



Sed media,& iam olim iccepta menfura magis hic placct : 



&variccas ifta prouenic, ouia demonftracioncm luam vnti'; 



tccra: ambitum maiorcm , alius minorcm accipit. H:c non cft 



prxtcccundum , quod fuprema illa aeris & meceororum re- 



gio,a fccundo & quinquagefimo milliari a ccrra , deoifnm in- 



fra alcifilmorum moncium cacuracn defccndic. Id inde intci- 



ligitur,qu6J montcs quidam,vt Caucafus in Afia.Ttnariffa in 



Canarii5,& Pariacaca in Amcrica, vltra mcdiam rcgioncm fe 



attoIlunt,& pcnctrancin fuprcmam. Glualitaf regicnum airis 



eft partim figura,parcim qualitas prima.F(f«»''» ha:c eft. Con- 



cauafuferficies infima. regionit cft pcne rocunda , & qnalis 



eonuexaglobi tcrra: & aqua; , qnem proximc amplcditur & 



tangit. Conuexa vero eitu fuferfcies cft figurx propcmodum 



oualis. Nam talis eft concaua fupci ficies mrdii regionis, cui 



conuexa infimz fe cenformat.quia vndiquc contingit. Idcitco 



antem concauitas medii elt oualis ; quia cxhalationcs & va- 



pores in zona toriida magis raicfcnnt , & altius fcandunc, 



quam in fiigidi- & tcnipctatis,& hinc in iftis vttinquc mundi 



vcrticibus, itl cft, fub polis, proplus terrx incubant nubes,ncc 



ad totum dimidium milliate diliant a fupcificie cius. paula- 



tim vcto, & molli quodam cliuo pcr tcmpeiatas in toicidam 



afccndunt : vbi concauitas aliifhma cft ,& vcluti gibbus ac 



mcdia crafllcies figurx oualis. Ccnuexa fuperficies medit. re- 



gionis vidccur etiam oualis. Talis eciam eft concauitas -fupre- 



m4L regionis. Conuexiiai vcro eitoi lotunda cft 1 quia coslum 



concingic,mediante «oncauo ignis fublunaris. ^alitates pri- 



mt. re^ionum aeris (nam qualitas toti aeii naturalit cft humi- 



ditasjfunt vcl a natuia.vcl foris ycn\nt\x.Suprema regio,ih cx- 



halationibus fciuidis,c6 tcndcntibus,calidacft & ficca. Vici- 



nia dtinde cosli & fidcrum facit, vt naturalitcr caleat. AleJia 



regio homida cll: & frigida , .i vaponbus ibi pcndulis. l'.irct 



cxpeticntiapcicgrinorum cranicuntium peralpcs, & mediam 



icgioncm in Italiam. Coiiimbriccntcs tanicn fiigus illud a 



Dco olim pcoduLtum,& iam confctuari crcdunc. Jitd vaports, 



c6 fcandcntcs.procul dubioftigus illudcaufantur : vt & anti- 



pctiftafis.id eft.circumliftcntiac.llotis.vtlinquc, fufquc dcquc 



vidclicct obfidcntis illam icgioncm : quomodo ccll.r tcnipo- 



rc .Tftiuo funt fiigidiotcs oh antipcriftafin caloris iqu.x ipfc 



funt calidioics tcmporc hybcrno , propccr antiperiftafin fii- 



goris. Jnfima regio omncs qualitatcs piimas vicifnm iccipit. 



vndclouianus : 



Prima iqui patiens eft frigoris atqiie ealoris, 

 Alternafqui vices alterna vice rependit, 

 Vere tepens, tftate calens,eadem hcrrida brumn. 

 Caufa huius viciffitudinis pcncs icflcxionis varictatcm cft, 

 qua radij (blis obiiquiori angulo, liycmc , quam xftatc , inci- 

 duDt in tettam, & teliliunt in alium, Angulus cniin incidcniiz 

 Tom. 1 1. 



pai cft angulo icflexionis , vt in fpcculis expcriri licet. Atquj 

 h:cc cft AeromctriaJ\i eft,aeiis dimcnfio, qui a Sncllio appcl- 

 latut jitmojphira^id cft,vaporum tegio. & quoddam tegnum. 



Cap. Vt I /. De aqiiA. 

 Pr/ecepta. 



AQua eft elementiim frigidiflimum, 

 Eftque prirtiaria,vcl rccundari.i. 

 Aqua priniaria ell mare , quod eft rccepcaculum 

 omniiim aquaium. 



Ilii accidunc ralfedo & reciprocatio. 

 SaKedo eft, qua mare inde a tcrcio die crcationis 

 cft falfum. 



Reciprocatio eft , qui mare fluxum &c rcfluxum 

 patitur. 



Aqua fccundaria eft,qua: oritur cx mari. F.ftque 

 vel Iacus,vcl flumen,vel fons. Vtdetnfn tnHydro^ 

 graphia. 



R E G V L ^. 



/. ayf^iM eFi generationis prAcipita promotrix. 



De elcmentis poett fic philofophati funt. Ignis cff Vulca- 

 nus,qui diis aima fabricatus cff Ignis eniui cft cultcr iilcana- 

 tomicus,quo naturx ihelauri rtcluduntui. Ignis tft, quo ;ia- 

 tuia purgjtur.Ignis eft,qui fouct libi cognaia,& ablumitcon- 

 traiia, qurmadmodum arma faciunt ad detcnfiontm & ofFtn- 

 fionem. Huic fucccdii «£•>, qui propolitus fuu nomin. luno- 

 nis. Hunc nifi habercnt cotpota naturalia, fqualorc obdu^f.a 

 prorfus cortumpercntur. Qux caufa fuit ,vt An.rximcnrs il- 

 lum putarit corporum principium. AijUi. tanta cft vis,vt fi in- 

 tctciperctur naturx,e mundo collerccur gcncracio. Idco Tha- 

 lcs Milcfius cam rcrum nacutalium purauit maitriam. NaiUr- 

 ram ipfius apud poetas adunibrauit NcpcUnus fuo ttidcnt*. 

 Terram Phciccydcs cffccit fcmcn corporca; naturx. Et hic cfl 

 illf D s,qui oninc, quod locuplctandum, exiftimabaturditarc. 

 Cxtcrdm aqua cft mincialium & vcgctabilium nucrimtntiJni, 

 animalium rcfrigcrium. piomoctix gcnerationuni , atquc roo- 

 dium , quo intus afTumpto corpora in infcrioiibus clementis 

 fubfiftcncia , influcntias coeli ipfi incorporjcas in le recipianc. 

 Tatiictfi autcm aqna cft & dicitut primum fiij;idum i hoc ca- 

 mcn non prohibct, qu6 minii.s promoutat gcnttationes rc- 

 lum. Nani.vt conftat ex fupcriotibus, aqua tft fpiritus & cor- 

 pus. Corpus ipfius tft primum ftigidum:fcd fpuitus cius cft 

 vita & aftuini , in quo canquam ui abylTo laccnc omnia mine- 

 ralia,fa'ia,mctalla,lapidcs,gcmmx, &,vno vcrbo.omnes aqu;e 

 fiuftus, qui e ccrra cfTodiuncui. Cuiufquc cnim elcmtnti 

 aftrum frut^^us in petegtina niatiicc pant, cofque ibi dcponic : 

 vt ignis fruiTlus in .\crc ,aqui in tcria rcpcriuntur. Sc nix ab 

 ignegcnitainacreprim6,p6ft in tcii.i upciicuc. Adris fiuitus 

 cx ccncro ad circumfcrcnciam prodcunt. Aqux Umina in grc- 

 mio ccrrxpaiiuncdeinde ad fvipcificicm tendunt. Tcira vcro 

 in aettm,in quo viuimus, piotrudit frut^us fuos.Ita vniucrfo- 

 rum clcmcnteinm ftudus & macticcs fchabenc. Scd icdti- 

 mus ad aqiiam. Inhoc clemenco non cantum func cxtcia clc- 

 mcnta , fcdctiam pet illud corpora infcrioia pioducuntnr, 

 confciuantur, augentur,& incrcmcntum virtiuuin fuarum .ic- 

 cipiunt. Hinc in aqu.i vulgaii prxft.intiffiina funt mcdica- 

 mcnta, qux viies omnium fupcriorum & intcriorum cmincn- 

 tcr in fc contincnt : ita vt nullus dubiiart dcbcat vniucifalcm 

 quandam mcdicinam ex aqua vu.gari c.nficl poffc. Scd mo- 

 dus,quoprxftanti(T^niaillamcdicinaindc poflit clici , paucis 

 cftcognitus. Huncmodumphilofnphi adcpti Cqui dicnntur) 

 hoc xnigmatc propofuciiint : §lui fcit congelarr aquam ca- 

 lido crSpiritum cumea coniungere ,inucniet rem mililes preliii- 

 fiotem auro. 



1 J. In mari JpeBantitr origc, ^uantitas, tfualttas.ejfe- 

 Un<, (27' motttf. 



Dcqnibus furomatirti ita phiiofophatur Libertus Tromon. 

 dM lib.yAIetcor. Aquacft liquida vcl concrcta. Illa commu- 

 nitcr aqua , hxc glacics dicitui . Aqua aut fub terr.i latet.jut in 

 fupcrficie cius cft. llla aut pcr occultas vcn.is difculru, auc in 

 abyflb maan.i (vt Scriptura G^n.^. (^ P/fl'.! J !!. vocat) dcfidct 

 arquc ftagnat. Simihtcr qui in tcir.T fupcrficit- , in flucnttin 

 & ffannantcm diuiditur. Flucns cft ,qu.T canali fuo lOta !c 

 contincnti agniincclabitur: vt flutncn, riUus. Scagnans, qu* 

 (ic aluco fe concincr, vt non ita cotJ cffluat. Hxc cft vcl fons, 

 vcl puctus.vcl palus.vcl lacus, vcl maie. AUre r(i comtmnii 

 aqiiaium congrtgatio.origo cxccratum. Ori^o cius tft nijni- 

 fcft.i cx Gen I. Maic fiquidcm , cum cxtcta oinni aqu.i SC 

 roundo nafccnic.tcnjcvndiquctiicumfufum, a Dco crca- 



L X tum 



Aqut pta» 



riivfioio- 



giiin^tls. 



