127 



TERTIA PARS 



P H Y S I C E S, 



In qua 

 ^ICrOLOGlA eT ^ETEOKOLOGIA. 



Cdp I. De mixtionu caujis. 



Pr^cepta. 



XPlicatvm eft corpiis fimplex : 

 deinceps explicadum cft mixtum,quod 

 ex elemcntorum coaliru componitur. 

 Mixtum conlideratur in genere, vel 

 in Ipecic, 



Mixti cor.lideratio gencralis dicitur Mictologia, 

 qus expendit caufas & effeaa mixtionis. 

 Caufcc mixtionis lunt CAternx, vel interni. 

 Caufa: externx lunt cfiiciens,& finis. 

 Caufaefficiens cfl,qua; inter fe mifcct elcmenta: 

 vt inprimis cft calum. 



Finis cft partim ornatus & conferuatio mundi, 

 partim vfus mukiplcx, quem hominibusprxftat illa 

 mixtio. 



Caufx internz funt materia & forma. 

 Materia funt cjuatuor elemcnta. 

 Formamixtionis eft vnio humidi cum ficco, fada 

 a legitimacalidi cum frigido comcmperatione. 



R E G V L j€. 



7. Slementa fmt in corpore rnixto , vt materia in^ 

 materiato. ■.-. 



Elementa non funt in mixto fecandum fubrtantiam,id cft, 

 niatctiam & foiraam .• quod ita patct. Matetiam elcmcnto- 

 rum effc in mixco, liqipio liquet. Eil cnim ibi terra, eft aqua. 

 Vbi autem hxc duo func , ibi actem & ignem quoquc tlfe 

 oportct : cum tctra & aqua Cnt duo clcmcnta pilljua,qu.a' fmc 

 duobus aftiiiis , vtputa igne & aere , cohirere non poflunt. 

 Fotmam quod attinct.illa fic in mixto cflc cuincitur.Qualita- 

 tes clcmftotum func in mixto videl.calor & ftigus,humiditas 

 liccitas.Iam vcroqualitatcs mauant a forma.tanquam a causa 

 cfficicntc. Quod autcm quidam phylici doccnt , f.jrmas clc- 

 mentorum in mixto ftangi , id non dc formis fubft.intialibus, 

 fcddc accidcntalibus,id eft,qualitaubusclcmencotum accipi 

 debec. Qualitates quippe ftanguntur in mixcione,hoc eft.ali- 

 quid perpctiuniur. 



/ /. Porpora mixta ex etementis vi coeli cornponuntHr. 



Nimirum cotpora cocleftiiinfluunt in elementa & omnia 

 etcmentau,queraadmodum caufacfficicns impottat influxum 

 ad efl"e fai cffcfti. 



/ / /. zJMixtionis recjntfitafmt tria,videl. contoBm, 

 vnio ver minima, (^ reaElio. 



Principio cnim lequiiitur, vt clcmenta fc inuiccm contin- 

 gant.&quidcm corpntaliter. Nam fme contadlu corporali 

 mifcibilium impoffihilc cft fieri mixtioncm. Deinde ncccfl"um 

 cll, vtclemcntain minutas portioncs diuidantut , & iingulx 

 portioncs cuiufquc ckmcnti cum altciius poiiionihus pcni- 

 tiflimccoalcfcant& continu ntur. Hinc rcdcdicitur: Uixtio 

 fitperminima: ita fcii.vtft« S/ i!\mjota per tcta,m\Cct:iniat. 

 £t hoc mododiffcrt mixtio phyfica fiuc naturalis abarcificia- 

 li.qu.Tcft compofitio vcl appofitio quxdam : vt cum varia 

 aromaca in pulucrcm rcdigunrur.Tcr.'»o rfquiiitur.vc clcmcnta 

 intcr fc pcr mucuam aiSioncm & pafrioncin alcctcntui. Idco 

 mixtio dicitut ficti pct ica>^ionem & rcpaffioncm clcracnto- 

 rum. IncompJtibilia (iquidrm ( vt habct rcgula) non mifccn- 

 tut , puta iapis & lignum. Oj.!id autcm finguja demcnjfa pra:- 

 ftcnt in mixsionciidum cft part. anttced. 



n^. aylfi.vtio corporumnatHraiium cfivel exana,vei Mi«iio 

 miniisexaaa. P'^^"'",' , 



IJUO.Uplc.Tl 



A/ja;?»o ^A-.iff/i dicitm plcna &pcrfc(fla, vt in lapidibus & 

 aniraalibus vidcrc cft. Mixtio minm exaBA dicitur balbiuticns 

 & haliucinans : vbi non cft durabilis compofitio , vt ni niuc ac 

 mctcotis rcliquis. 



Cftp. 1 1. Ve tempertimento. 

 Pr>eceptA. 



EFfecCta mixti^iis funt temperamentum,^; qiia- 

 litas. 

 Temperamentum tft difpofitio quatuorelemen- 

 torum certa proportione exiftens in corpore mixto: 

 ad ciiiiu exccUemiam cr diHtHrnitatem fkcit concotlio. 



Ei opponitur intempencs : cuius Ipecies funt pu- 

 tredo,criries,& mucor. 



R E G V L ^. 



7, Temperarnentum corporis naturalis mixti mn cfi Tcmpera 



' j ■ 1 r- t ^ r ■ ■ 'niciauin 



propnrtion:s Anthmeticm. , ftd Geometncic : ji cxcipias ^^, po„s 



anrum-,. na.uralis 



Tempcramcntum non eftqualita5,vt vulc Fcinelius.fcd cft "^" 

 rclatio quxdam fiuc ordo & difpofitio qua'itacum caAilium 

 inccr fc:idc6quc ccrta conftac proporcionc. Eft autcm tcmpc- 

 ramentum a;quale , vel in.tqualc. TcmlerameMum ^^juf.li-) 

 dicitur lempcratum : cftque duplcx. -i. JEquale ad fcndus ■i 

 quod omnis cxccflus cft cxpcrs : quod dicuur tcnipciamcn- 

 tum anaticum, a Gixco «v«, & temperamtntum propoitioiiis 

 Arithmcticx, quale piitacut fuifle in coipoie Adami ante lap- 

 fum,itemquc in corporc Chrifti , & a Chyinicis ftaiLiitiu in 

 corporibus coclcftibus , itemque in auio. i. JSo^uale ad injU.. 

 tiam , in quo (pf ftatur mcdiocritas fcu .Tquabiluas clcmcnto- 

 rum, cuiqiic rci maxime conuenicns : & dicitur tcmpcramcn- 

 tuin pioportionis Gcomctiicx ; quale cft in corpoiihus fanis. 

 De hoc iiitclligi dcbct illu4tritum: Sanitai confiftit in fym- 

 mctria triiim frincipioriim hyfoftaticorum. Iccni , Sanitai ejt. 

 harmonia qtiatuor humorum.Hoc tempciamentum in homir.e 

 cftcommuncvclhcroicum. Cc»jw«»?cft cliolciicum, faiigui- 

 neum.phlegmaticum, mclancholicum. Keroicum diciiur tem-> 

 pcramentum ptrportionis cxquifitx & cxtraordinari.x. Tem- 

 feramentum in*^«rf/f dicitur diftcniperacum , in quo prido' 

 minacur aliquodelcincntum notabiliccr: vcignis in chcdcri^ 

 cis,aqua in phlcgmaticis. Et hoc facilc ubit in intemprricm. 



/ /. Tutredo eli dijfolutio ca/idi innati ah humido, PuiteJa 

 fktia per calorem ambicntem vcl frtgtis. **"' 



Putrcdo eft primaria fpccies intcmperiei , qua: fit primo i 

 cilore ambicntc fuliginofo ,. qui paulatim pcnctiat corpus 

 mixtum, illiufquc partcs ita rcloluit ,vt calot inCtus a cencio 

 cuocctui ad ciicumfcrcniiam : vndc tuibatur pioportio qua- 

 tuor qu.HlitJtum. Turbata autcm piopoitionc (tquitui putrc- 

 do. Fii?us etiain cft caula puticdinis , quatcnus dcmolitui ci- 

 loicm mfiium.ita nimiium, vt calorcm infitiim colligat & vc- 

 luti conipiimat,vtaciicumfcicnti.T ad ccntium (c iccipiat . at 

 ita condcnfctui atquc cxccdai. Vndc pccta rtac iic dicir': 

 Penetrabile frigtis adurit. 



III. farics fit per externam jiccitatan ; mucorper Carici « 

 externam hurniditatem^. 



Caries cft diflolutio bumidi infiti pcr «xtcrnam ficcitatem : 



qux in fiuaibus pcculiaritci dicitui catics , in hgnis ttrcdo. 



Mucer cft vitiatio ficci inCti ab excctno humido : & in mctal- 



lis dicituc tubigo. 



° I 4 tV- C«» 



mucoc 

 Liuid dif. 



