Phyfk^ Pars III. Cap.V. & V I. 129 



fpiritus dilatat ; atet autcm colot eft tiiftis , quia fpiritus con- 

 denfat. Viriditas denique omnium maxiaic conducit vifui ; 

 <^uia nigredo ibi fupcra» albcdinem. 



V. nyilbcdo eFi mevfura omnmrn colomnu. 



Quatcnus vidclicct in albedinc plus cft lu€is,quam in rcli- 

 quis coloribus. Lux autem eft menfuracolotis. Hic contro- 

 ucrtitut de albedine & nigredinc , vter color [it habitus.vtet 

 priuatio? Niger priuatio vidctur; quia habct proportionem 

 tenebrarum, & ita pafTim a philofophis proditam. Ex aducrfo 

 eft : Quod recipit.ptiuatum eft. Omnes colorcs albus rccipit, 

 niillum nii^cr. Albedo igitur vidctut priuatio. Hoc dubium ita 

 c.xpcdictur. Ex albo &: nigro nullus colot componitur, tan- 

 quam cx hibiiu & priuatione; quia ex habitu & priuatione, 

 tanquam cnte & non-ente nihil poteftcomponi.^Hi crgo co- 

 lores in compofitione confiderantur vt dux qualitatcs politi- 

 u^: qucmadmodum etiam calor & frigus.Rurfus nigredo di- 

 citur priuatio albcdinis.quatenus hic fpedatur vt coior prin- 

 cipaliirimus,& mcnfuta rchquorum colorum, in quo domina- 

 tur lux.quc in nigro non item dominatur. IJ crgo quod iuci- 

 dura cft,dicetur inter coloics habitus i quod opacum,priuatio. 



Cdf. V. De qualitate audibili corporis mixti, 



PRitCEPTA. 



QValitas audibilis corporis mixti eft fonus, qui 

 oritur ex fubita corporum fonantium alliilone: 

 ^Ud esi vel collijio^vel elifo. 



Soiius. eft iimplcx, vel reflexus. 



Simplcxeft, qui direfte fcrtur pcracrem,fine cui- 

 denti rcpercuflione : rcflexus, qui fertur per acrcm 

 cum euidenti repercufTione. 



Vtcrquc cft cxtren)us,vcl mcdius. 



Extremuseft acucus,vel gtauis. lUc ad organum 

 auditus ccleriter, hic tardc penctrac. 



Medius cft,qui intcr acutum & grauem eft medius. 



Vterquecft i.Gratus,quideledat audicntcm ; vcl 

 ingratus,quimoleftat. r.Vniformis,qui lempercun- 

 dcm tenorem feruat ; vcl multiformis, qui ab codem 

 icnore rccedit. ^.Eft inanimatorum, vt tonitrus.tin- 

 Hitusjfragor&c.vel animatorum,&hic dicituf vox, 

 caquc vel articulata , qui cettis fyllabis conftat & 

 aliquid diftin(3:t; fignificat,vt clt vox hominis:vcl in- 

 arciculaTa,vc cft larracus canis,mugitus bouis &c- 



R E G V L j«. 



/• ^d omnemfonurn prodttcendmn triarf^uiruntur: 

 ^perattienjypercujfum, (^r meditm interceptuyfi^. 



Hxc autcm tria funt vcl difcrcta feudifcontinua, vt cum 

 malleus fcrit canipanam , & aercm intcrmcdium elidit ; vcl 

 continua, vicum vcntus fccundumvnam partem percutit, fc- 

 cundiim altcram percutiiur, Iccundiim tcrtiam intcrcipitur. 

 S«pe quoque duo tantum funt continua , vt cum flagello acr 

 percutitur.Potro medium interccptum non fempcr cft aet,fcd 

 ^uandoquc halitus in acrc confiftens , velaqua. Dcnique re- 

 quiritur,vt percutiens &c. pcrcuflum fint dura, lzuia,vcl conca- 

 Ui.vt mutuam habeaut refiftcntiam ; vt item percuticns & 

 ptrcufTum fubito Sc violcnter intct fe concUrrant & coUidan- 

 tat.vt propter mutuam vtiiufquc refiftcntiam mcdium intct- 

 Qcptum violentcr clidatur,& ad latcra diifundatur. 



/ /. Subie^umfuni add^uatum efi corpiufondns. 



Sonus improprie definitur zii laccratus. Non cnim corpus 

 cft, fcdqualitas , cuius fubiciflum adiquaium cft corpus fo- 

 nans.quod cft caufa efficiens foni , quatenus illum cx fc cdit ; 

 3c firaul fubicftum, quatenus in fc recipit fonum. Corpus, in- 

 quam , fonans cft fubicftum foni , fiuc fit corpus cxtrcmuro, 

 pcrcuticns aut pcteufrum,fiuc mcdium interccptum. 



J I J. Sonui potijfimitmfit iclu,i?npu/f{, dr ruptura. 



liiu, vt cilm is & ferrum colliduntur. Imfulfu, vt cum act 

 in fiftulas fp iratus edit fonum. RupturA, vt cura lignum fran- 

 Shar. 



JV. JnomnifmofittriplexperctijfioprincipAlis. 



Prim/t eft in corpotum collifionc ; vt ciim ligna coUidun- 

 tur.veladt vcntilatur. Secttniiii cik ex hac collifione excitata 

 acris pctcunio : qui acr in acrcm obftantcm vndiquc irrucns, 

 percuflioncm fatic lifiis altciam , atquc ita numcro tcrtiAm, 



percullioncm , qua: porro pati: infinitas pcffulTIones minus 

 princip.ik5 , cuni ncmpc acr acrcm fibi ptoxjmum impcllit. 

 Iraquc acr primo pcrcuHus & incitaius, fono inform.^t proxi- 

 inum, qui fonum vchit , quo vehcre poteft , non impcditus i 

 vcnto, vcl alio corporc obftante cumquc intcrcipicntc ; quo- 

 modo in aqua, fi lapidcm injicias, vnus circulus alium ginnici 

 Rcl^Ic itaque dicitur : Sonfn frofagatnr per circuiosAts. icilicct 

 vt ibi fit ceiitrum , vbi fit prima pcrculTio. Hic quiritur , An 

 idcm numero lonus perucnire poftit ad aures multorum ? Rc- 

 fpondctur ncgando.TamctC enim v.g.vox alicuius conciona- 

 toris cadcm cftnumcro : tamcnilla pcr commotioncm & im- 

 pulfioncm diucrfarum aeris partium, quarum piior pellit pol 

 fteriorcm , variis modis omni ex partc niultiplicatur , vt i/a 

 diueifa nuracio vox , primam a loqucntc prolatam reprifeii- 

 tans.in diucrfis audicntium auribus rccipiatur. latciim tan^cn 

 fonus principalis a corpore fonantc prolatus, idcm crtcum 

 fono minus principali, qui tcprifcntat fonum illum primum. 



y. Jn omnifino eH reflexiofu repercujfo. 



Sunt qui putant in fola echo effe reflcxionem fiuc rpper- 

 cuirioncm , non autem in fono fimplici. Scd crtant. Nam in 

 omni fono fit rcpercuirio quidam atfris impulfi ab actc ob- 

 ftantc. Alias cniin nemo fc audirc poflct.Std in eo cft difFc- 

 rcntia,qu6d in fono fimplici fiat rcflcxio lcuior, caquc ad ae- 

 rcm obftantcm.vt ciim homo loquitur ; in ccho autcm vchc- 

 itientior ,itancmpe vt acrimpingat adcorpor.iconcau3 foli- 

 da,in quibos tanquam vafis cxcipitut fonu5, & ciim non facill: 

 diflipati pofTit, & preindc coniuniftus conlcructur ,aliqu~ties 

 rcpercutitur. Et liic cft caufa.cur ccho in conual libus.iupibus 

 concauis,(Sc locis camcratis potifTimum audiatur : item cut fi- 

 des in organis muGcls fupra cotptjta concaua intenfi maois 

 icfonent. ^ 



VJ, Sontts multum valet ad animos hominum altc- 

 rmdos. 



Sonus enim incitat languentcs , languere facit excitatos, 

 tum remittit, tum contrahit animos. Et Plato author eft,.id 

 hcpar vfquefbnosdcfcrri, & idco magnam vim habcte ad 

 excitandas vcl rcprimendas naturalcs ciipiditatcs,quarum fc- 

 des clt in hcpatc. 



An ir on- 

 ni fonu 

 fijc leHe- 

 xio t 



Sonicfli«;v> 



II 



Caf. yi. De qualitate gttjlnhili 

 corporis mixti. 



PrjEcepta. 



QValit.is guftabilis corporis mixti eft fapor,qiii 

 oiitur ex humidi aquei cum ficco ccrico con- 

 tcmperatione. 



Ellqueextremusjvel raedius. lUe fimplex, hic 

 compoficus. 



Sapor extremus eft , qui ex alio faporc non con-' 

 ftar.Eftque dulcedo velamaritiido. 



Dulccdo cft fapor moderatc calidus , per qi.em 

 corpus eft dulce. 



Amaritudo eft fapor immoderate calidus , pCf 

 qucm corpus eft amarum. 



Sapor mcdius cft,qui compofitus cft cx duobus 

 extremis. Eftque acrimonia, (affcdo,aciditas,& acer- 

 bi t as . Sx his ditlcedo, amaritudo , acrifnonia q}- falfcdo 

 fmt calids, : acidtta.f (^ acerhitas fiigidx. 



R E G V L i€. 



/. Sapor oritut ex humide aqueOi^uod cumfcco tet- sapov vn- 

 reu permtjium eB. ''" 



Hx'c autcm commixtio fit vcl pcr concodionem , vel per 

 colationem, vcl pcrablutioncm , aliifquc inodis variis, ita ta- 

 nicn vt in faporcdominctui huinidum,ficut in odoie ficcum^ 

 Vnde dici folct , in faporc ficcum coqui in humido , in odorc 

 contra humidum concoqui in ficco. Hinc patct.cur non omne 

 corpus mixtum fit fapidum ad fcnfum, vti funt mctalla : quia 

 fcilicct humidum ibi conflringitur vcluti vinculis , quibus fi 

 libcrctur,fapor <1 poicntia cxibit in aAum.Omnc igitur corpus 

 niixtum c.ft fapidum vcl aiflu vcl potcntia. Idcm da odorc 

 iuilicium. 



/ /. Trincipes faporum dijfcretitidfnnt numero/ex : fncipti* 

 vidclicet dulce,amarHm.acre,ralfurn,acidhm, cr acerhu. »' p^ """ 



' -^ ■" dirtcitnii* 



De numcro faporum fimpliciurti difTchtiuht iiiterfc Phy- q^io' i 

 fici. 'Ni.mOalentn rcccnfet fcx ; ncmpc dulccm , amaium, 

 acrcm, falfum, acidum, i: accibum ; i: cx his cxtrcmas difTc- 

 icntias ponit ^rt * ««etburti. Arijlnelti Kij a<Hitfcpiinium, 



vidclik-ec 



