Phyfics Pars 1 1 1. Cap.X. & XI. 135 



fatioiiis piuui^. Viidc dicitur ad fe.id cft, ad locum fui genc* 

 iationis,traherc nubes, fitque proueibium, Perinde adfitra- 

 hens, ac cnciiu nubes. 



I X. rontrarij venti contrariii arini temporibHs ma- 



xirne jpiraiiH,. 



Hec cft regula Atiftotclis :qua? tamcn patitur cxceptid- 

 nem.Senfus enim rcgulx eft,qjod hycmc calidi.vt oticntalcs, 

 iftatc frigidi,vt occidcntales & feptcntiionales vcnti fpiicnt: 

 quod non cft peipetuum,fcd i tt/ ^c\u aecidit. 



X. Venti coUaterales magis tarticifant ae natura 

 iftitiS venti cardinaliSi cttifunt propiores. 



Sic v.g. Zcphyro propior cft Corus,& Ciicius Bore«. Idco 

 ille Zephyrijiftc Rorci naturam inprimis a:mulatur. 



XI. Vnns idern^ue ventpts inafualiterfpirau. 



Huius tci adfcrtur ratio triplex. Primo eft diuerfa tumo- 

 rum elcuatio. Dcinde terra non ique plana eft , ncc niontes 

 iquabilitcr emincnt.Tertio plerifque lociscauerna:ac fpccus 

 aliaquc obftaculacommoto halitui objiciuntur. 



XII. Vi>t f-ejuentes fitnt Q- turbHlentl ventorum^ 

 flattts, illic proterui cfiiroces imteniuntur hormnes, 



Hxc eft Platonis obfcruatio ^.dc legibus.Cuius harc eft ra- 

 tio,qu6d hominum fanguis & fpiritus ventorum agitatione 

 nimia vchementer turbetur Scconfundatur. Ciim autem fpi- 

 ritus fint inftrumcnta funilionum animi , fane neceflum cft 

 vt illis turbatis animus quoque tuibctur, & proin noa fit 

 tranquillus. 



XIII. QiiodeU tonitYH iti mbibtHtidterramottu eli 

 in terra, 



Sicut enim exhalatio calida in nube conclufa exituiW fibi 

 quzrit : itavcntus in cauernis teria: conclufus, dctincri ibi 

 diutiiis non potcft ptopter copiam vaporum , & leuem fumo- 

 rumnaturam. Generatui autera tcrra;motus frcquentcr iis in 

 locis, qua:terram habcnt caUcrnofam & potofam. Hinc loca 

 noftiafcptcntrionalia miniis obnoxia funt terrj:moiibus;quia 

 folidiorem habcnt cx fiigore tciiam, atque iccirco minus po- 

 rofam & caucrnofam../Egyptus ctiam non facile tciia:motum 

 patitur ; quia liraus cx inundatione Nili copiofus tcrram icd- 

 ditcompacliorcm. E conttaiio Conftantinopolis & quxdam 

 Joca m Rhxtia & Hcluctia frequcntcs admodum & graueS 

 expeiiuntur terrarmctus , quia loca ifta funt fundo admodura 

 potofo & eauernofo. Exemplum tcmmotus ftupendi & non 

 pure naturalis habuimus anno tSiS. die Augufti 15. vbi 

 Ptours, oppidiim amacnidimum & opulentifllmum , in Rbetia 

 ptope Claucnnam , obrutum cft montc vicino,ita vt mille 

 quingcnti homincs vna cum fplcndidinirais palitiis plane 

 fuerint tccfli & mifcrabilitcr opprttfi. Inprimis autcm in hoc 

 lamentabili cafu admirationc dignum eft, quod raons iik tcli 

 ad inftar vo]auerit,& diiflum oppidum obiuerit. 



X I F. Temrnottu gignit jire rnorhos piftilentialest 



Erumpunt enim e tcrra; vifceribus putrida: & vencnata: 

 liumiditates. Sic in ilIo,quem modo diximus, tetrxmotu.pri-' 

 dic quam contingerct, foetor grauiffimus in vicinia tota fuit 

 accofis molcftus. 



Cap. X l. De meteoris aqueu. 



PRjTCEPTA. 



MEteora grauia fequuntur > eique vcl aquea, 

 vcl terrca, 



Mctcora aquca funt , qui gignuntur cx vaporc 

 valdc aquofo. 



Ea diuiduntur tribus modis. i. Ex loco diuidun- 

 lut in ea,qua; gcnerantur in aere infimo,vt Nebula, 

 Ros & Pruin.v.vcl in medio, vtNubes, Nix.Pluuia, 

 Grando. z.Ex forma funt liquida,vt Nubes, Pluuia 

 &Ros:vel concrcta.vt Nix,Grando, Pruina. 3. Ex 

 forma rurfus funt vel potentia , vel adtu aquea. Po- 

 tcntia: vt Nubes,Nix,Nebula,Ros,Pruina- Adu : vt 

 Pluuia & Grando. 



R E G V L jt. 



/. T^bes cfi THeteorurn lie]HiditTn,<juod in media ae- 

 ris regione vel in pluttiam , vel in ventum refoluitHr. 



Nobcs a nubcndo di(Sa,qu6d ccclum tcgat , gcncratur cx 

 Vapotehumidiori&denfiotii qui viitutc ladiorum folariuft 



tuehitur maxima copia in mediam acris rcgionem, & confti- 

 tuitcorpus caueinofumatquc fpongiofum.^Hoc metcuron vi 

 ventoium fiinc inJc fcrtui , & a Sole tiahitur atque tiiio-itur. 

 noc cft.vaiiis coloribus imbuitui. Lumcn quippc Solis diucti 

 Hmode icpcicutitur in nube densa vcl raia , qucmadmodum 

 flamnia in lignis Viiidibus cum fumo denfo & multo concut- 

 rcns.cfficitur rufa.in lignis (iccis pura.Porronubcs fctcniorcs, 

 qu^ dicuntur ftcrilcs, in vcntum refoluuntur, cratriorcs &i ni- 

 gr.-E in pluuiam,qi:as pioptcrea fcrcundas vocant. 



/ /. 'Dijkintia tiHbiurn a terra esi varia,pro difj.vf- Dirtimia 

 tione cjr ratione vaporis , nec non coelii iuib:^m 



' .1 ICUIJ 



luxtaVitellonis fententiam nubes diftantaterra 15 mil- H"""« 

 liaiibusGermanicis. luxtaopinioncm aliorum, ciim loni^ifli- 

 mc ablunt a tcrri.diftant milliaribus Germ.19j.cum proxime 

 abfunt,diftant milliaiibus?!.. AIi) putant, nullani nubcm vl.i 

 tra 9. milliaiia Gcim. diftarc a teiia , & non laio vltra dimi- 

 diura millisic nonabcife , quod nonnullx nubcs iiilidcan: 

 montium altidinioium cacumina, vcl iifdcm ctiam iint humi- 

 lioies. Sed tcncndum cft,diftantiam nubium admodum vaiia- 

 re pio vaiia difpofitionc matciix, itcinque cocli i ita vr cxadle 

 coraputati ncin poflit. Hic qua:iitui,Gur nubc? noii polTint fic- 

 ri in fuprema vcl infim.i aSiis regionc ? Rcfp.Nuhcs non pof* 

 funt cogi nifi a tcigoie.Caior cnim vaporcm dilgtcgat, ncc in 

 nubcm cogi finit. Suprema autcm aeiis tegio cft calida.vt & 

 infima. Illa quidem proptcr vicinum igncm c.lenuntarcin, & 

 continuum aferis motum ; Iftaproptci icflexioncm radiorum 

 folarium. 



/ / /. T^lttbesinfehabent viresrcrumfHperiornmCy' NubicitH 

 infiricrnm rnaximoi. f ij^roga- 



r,l 1 ,- I ■ t ■! r I ""^ qU*l 



Philolophi piims cera: nubcs vocant mare ^hilofofhorum: 

 quod optimi omnium feculoium philofoplii maxime fuciinc 

 occupaci ciica huius metcoii naturam & vtilitatcm indagan- 

 dam.Et ceitc nubc? funt piomptuarium Dci, in quo vircs fu- 

 pcraium& infcraium rerum ^cluti concentratx lattnt. VnJc 

 ab aliis vocantui vtres ccelefles , e quibus guttatim ctfundun- 

 turaqujE fupciiorcs ad foscundandum lixc infcriora.P/^i/.jfii 

 Vocantur fcmici 3c orbit.T; Dei IHllantes pingucJinem. 



/ y. Tluuia efi acjua ex refohttione nnbis orta , cj^i piuuia 



rmnrna inefl vis,ab a(irts,& pr£ciptti a fole Ittmiq, , com- prstojja- 

 ■^ . -3 r r J Ji ,,ui a\M\ 



rnuntcata. 



Pluuia generatuf ex nube liqucfafta, vi ftigocis Sc caloiis : 

 qucmadmodum fencftia: in locis calefaftis fudorcm emit- 

 tunt , quando foris eft frigus inttnlum. Huic mcteotoincft 

 fumma vis ab aiUis, & inprimis a folc & lutia, communicata. 

 Solis cnim calot vapoies cx infciioiibus clcmentis in me- 

 diam aeiis legionem cuchit , Sc ibi poftca concoquit & dige- 

 rit magis vel minus , piout pluuia diutius vcl non ita diu ibi 

 nioiatui,& vis folis ab aliis ftcUis acuitur vcl obtunditut.Piu- 

 uia igitur fpiritu vniuctfi , qui in folc potcntci habitat , im- 

 prsgnatuc , irtdeque omnibus , qua: in hifcc infcnoiibus cle- 

 mentis gcneiantur , & aquco nutrimcnto ad fui confcruatio- 

 ncm & gcneiationcm indigent , vigoi & ncua quafi vita ac- 

 ccdit. Hincvidcmus aftiuo tcmporc, quo .ti^us folis pci ali- 

 quot dies continuatui.iufeiioia hic coipoia contriftati,ita vt 

 hcibi maiccfcant, flores flacccfcaiu, folia aiborum fcrc cxa* 

 refcant atque vigore piiucntur. Contia vcio pluuiis fupcruc- 

 nientibus contino^ ad ptiftinum vigorem rcdutuntur,& qua- 

 fi fumma Ia:titia afficiuntui. Ha:c virtus pluuia eft in fpititu, 

 qiii aquam aftuat , vt fit fcecunda , atque omnes inferioium 

 corporum adioncs promoueac. Idco Dienheim inliheUo dtj 

 medicinn xi«««fr/<?/« tabulam illam fmaragdinam Hcrmctis 

 dc pluuia cxpllcar. Tabula illa fic habct : Vater eiiCS (fcilicet 

 mcditamenti vniucifalisj eft fol, mater eia^ luna : portatiit iU 

 tuclventtti i» ventre fuo : nutrix eius eft terra : htc eft vif to- 

 tiM mundiftverfafuerit in terramjcparahit terram ab igne^, 

 fuhtile ajpijfo :fUatiiter cum magno ingenio afcendit a terra in 

 ccettim,^ iterum defccndit e cOclo in tcrram, (y recifit vim fw- 

 periorum ^ inferiorum. H.rc cx mentc Dicnhcimi) cft aqua 

 illa cceleftis fiuc pluuia , quam fol tenuiiTimi vapoiis fpccic i 

 tcrracxtrahit, & vfquein eam aeris rcgioncm, vbi imprcflio- 

 ncs aqucr ficri folent,eleUft:vbi .ib indita & natutali lunx vi, 

 qua infcrioribus hifcc doftiinatur , in aqiiam pluuiam cogitut 

 & infpiiTatur : quam pondete fuo ima pctentcm & diftillan- 

 tem , act poitca vcl potius vcntus ('qui cft .u-iis quidam quafi 

 fluxus) vfque duili ccnttum fuum, id cft,tciiam attigciit.gic- 

 mio fuo baiulat. .Simplex ifta aqua omnia in fc continct , qu e 

 hic mundus fublunaris habet,lapides,falia,vcgctabilia,anima- 

 iia,tcrram,acrcm,igncm : cum tamcn fimplcx per fcapp.ircat 

 aqua. Scd,inquiat '^istuixSif , quomodo h.Tc conueniunc intct 

 fcfc : Pluuia cft m.ueiia mcdicinar vniuctfalis, & Tcrra cft iU 

 lius mateiia.itcm Ros,& dcniqi Aqua illa capitc antcccd.9.dc- 

 fcripta ad locum Jc fulminc ! Rcfp. Optimc conucniunt.Nam 

 fubicaCi iftius mcdicina: cft aqua & tcira : cuius vtriufqi vari* 

 funt diffcrcntiar.Inpttmis autcm hic cxccllit aqua cryfhllina, 



M 1 qu»M 



