I 5 6 Encyclop^di^ Lib. XIIT. 



tluiiix co- 

 loics &: fi- 

 porcs v.-.ii| 

 rndc ; 



r!uuia,quo 

 dccidSc 

 temporc 

 toniiiui) 

 quslis > 



Pluuia 

 quotuplex 



Roris prs- 

 rogaciua 



quam fcmel atq'je'itenim nominauimus ; & poft eam aqua 

 pluuia. Scd pluia diceie prohibet Harpocratcs. 



T". TliiHta varioi colorum & faportm dijferemiai 

 fitfcioit. 



Eieiiim pro r.itionc v.iporum pluuia eft dulcis vel amara. 

 Dulcis cft ta-cunda ; amara nocct , quoniam cxficcat & ftcri- 

 lefccrc f.icit (icut vrina. Porro l.inu;j;uie pluit.cum fol cx ar- 

 boribus ianugincm attrahic : fuis pluit,cum tcrrcftrcs humi- 

 ditatcs in atrc indiuantur: fcrro pluit & fi.milihus mctallis, 

 cum vapores nict.illici in acre indurantur : laftc plult.quando 

 folis calot intcnfiHimus cx vbcrihus pccudum, vcl licrbis , lac 

 attrahit, vcl vaporcm ita pcrcocjuit, vt laftiscolorcm induat. 

 San^uinca pluuia fit.vcl c:v vaporibus crucntatis,qui attollun- 

 tur.vcl ex locis rubcdinc infcdis , vcl ciim calor (olis ita pct- 

 coquit humidum vt rubcfcat ; ficut vnna pcrco,fla coloratur, , 

 & fcbri laborannbus viina cft rubicunda. Intcrdum ctiam pi- 

 fciculi. ranunculi , & alia animalcula dcfccndunt cx acre.quo 

 funt pcrtrafta a (ble , vcl ctiam ibi gcncrata c fpcrmatc pcr 

 folcm cucdto. Tamct(i autcm hx pluui.xhaiftenus naturalcs 

 funt : iicpius tamcn aliquid fupcrnaturalc accedit ,qaod gia- 

 tiam vcl iram Dci tcftatur. 



V I. (iy4(]na pltiuia,ejii£ decidit tempore tonitrm-^a' 

 xiynam hahct e^caciam-,. 



Aqua pluuialis plus confcrt incremento frue;um & fiu- 

 (fluum,iquam alia quacuis : quia magis eft a folc co(n:j,& idco 

 calidior, dukior, tenuior: qux caufa eft, cur ciuldein faUibti- 

 tas a medicis commendetur. Inprimis autcm conducit aqua 

 illa, qux temporc tonitrui decidit. Hxc cnim vaviis (iderum 

 influentiis velut imprxgnatur.vt norun^ philofophi adcpti. 



V I I. TluHta esl imber, vel nimbm, 



Imhcr eft , cum guttulx tenuiores & copiofiores decidunt. 

 Nimbw ; cum guttx funr maiorcs,& cum impetu deciduat. 



VI JL 'H^s pofi plmdam mira fkcultate poUet inter 

 meteora aqitea. 



Ipfius eiiim efFcaum eft humeftare terram , & rcficcre 

 oniniavegctabilia. Hinc ros vocatur gaudium & vita hctba> 

 rum. Et fane coloni probc norunr, quod ros tantum de notflc 

 rcponat, quantum dc die armcnta & greges dcpafcuntur. In- 

 primis hic commendatur los maialis , qui non verrainat , tt- 

 iamfi diutius aflTciuctui. 



/ X. Ti^s generatur e vapore tenuijfimo , i^ui tempore 

 notlurno guttatim cj" orhiculariter decidit ,filiis^^arho- 

 rum cr herharum in fmilifirma adktret. 



Proccffus generationis hic eft. Sol tempeftate ferena vi 

 caloris fui cx inferioribus elcmcntis attrahit vaporcs. Hos 

 per diem eodcm calorc coquit. Halitus iftos a fole coftos 

 luna cxcipit, & infita virtute fua impr.Tgnat. Tandem frigo- 

 re condenfantui ifti Tapores,& ad infeiiora elcmenta dcmit- 

 tuntur : vbi quidam a corpoiibus nimiiim exficcatis abfor- 

 bentui , quidam vero fub formis guttatum ad folia , florcs, Sc 

 gramenadha:tefcunt. Porto hoc mcteorum gignitut tcmpo- 

 re fcreno,quo a calore folis vapor aqucus cx infcrioribus clc- 

 mentis a folc cleuatur, & non tantiira a fole ipfo, fcd etiam a 

 lunacxtcrifque vniueifis aftiis nocSu aduatur & animatut 

 fingulartbus influcntiis , vt ita vircs fuperioium & infeiiotuni 

 Jn fe contineat. 



ix rore X. €x rore fittnt mel,rnanna,& laudanum->. 



Quidam Phyfici hxc triacotpora, mel , manna ,& lauda- 

 num , inter mcteorarefcrunt. Std non reftc. Sunt.enim cor- 

 pora perfcfte mixta. Ncque vcro ftatim metcorum cft, quod 

 fit ex meteoro. Nam & margaritx fiunt cx rorc , & , fi Plinio 

 crcdimus,apcs. A/f/ fit ex rore lcnto,&abapibus colligitur. 

 Manna fit ex rorc putiflimo, dcciditque in atborum & fruti- 

 cum folia, & colligitur a mcdicis in vflim mcdicamenti leni- 

 tet puigantis,& humorcm biiiofum e4jicentis. Colligiturau- 

 tem in tribus prxcipuc tcgionibus : vnde & trcs eius fpccies 

 in officinis uunierantur : Syriaca,Gcriiiaiiica,& Calabrica.I««- 

 ^anumSvae ladanum, cft vapor infidcns hcrbx , qu.r Cufus di- 

 citut,rcfudationc folioium cius pcrmixtus.Vfum etiam habet 

 in medicina, peiinde vt nnanna . 



X I. 2\/».v ^eneratur e nube leuiter coagulata , infhr 

 landi carrninatte feu floccorum , i^ui ventorum flatu parti- 

 culatirn decidunL.. 



Gignitur.inquam, cx vapoic iatioti,qui extenfus & frigote 

 confttiftus , atquc ita friabilis fadlus difccrpitur iii floccos, 

 inftar lanx catminat.-r. Plinius cleganter hoc mt-teorum ap- 

 pcllat fpumam a^uarum cofleftiiim- Ipfiti'; figura eft hexan- 



Ros vt ge- 

 nciciut i 



qui gene. 

 teijcuri 



N!x vt ge- 

 Deiecut > 



gala : color eft candof: cuius caufa fft fpiritus.quo turgefcit.' 

 nam vctuftatc,& halitu cuanclccnte,rufelcit. Contrahit ctiara 

 rubcdincm a folo.in quod dccidir. 



X 1 1. ISlmii vfu6 perrnagntu eSl in fiuenda terra. x 



Nix non finc eausa dlcitai fomcntum & fcrmentum terti. 

 Tomentitm cft : cjuia calorcm tctrs alias cuanefcentcm tem- 

 porc hybcrno comptimit.Vnde & lanx confertur, non tantiim 

 ob colorem & fiouram,fed etiam ob infigncm vfum: quoniam 

 inftar lan.T fouct & caltfacit. Fermentum eft : quia facit vt 

 maturctur fuccus in vifccribus terrx conclufus . qucm poftca 

 frugcs laifbcntcs vclut ex vbeiehuius matris fugunt. 



XIII. T^ehula oritur ex vapore paulatirn denfato ; n 

 (^ tempeflatu futtwx certurn eB prognoflicoru, °i 



Hxc regula loquitur dc gcneratioiie & fignilicatione nc- 

 buI.-c.Gf»fiv?//D fic habet. Vapot in infimamacris partcm ele- 

 uatur , ibique paulatim denfatur : idque vel poft pluuias,vcl 

 poft vdum nodis & dici circa folis ortum vel occafum. Signi- 

 ficaiio hxc eft. Si nebula decidat in terram,fercnitatis eft pto- 

 gnofticon ; quia fcilicc: matcria pluui.x cft liqucfaifla & ic- 

 foluta. Si vcro afccndat , pluuias fignificat : quia vidclicet ia 

 nubem conucrtitur, maticm illam pluuix. S.Tpc quoque ne- 

 bula vcncnatoium moiborum cft vehiculum : quando fci- 

 licet fit ex vcncnofis vapoiibus , quos homincs & bcftix hau- 

 riunt. 



X I V. Truina gencratur ex vapore^aui habet terre- \ 

 flre qtiid admtxturn, Q- tnfkirfilis conflritlum-,. ' 



Teiicftre dico , quod e paludibus locifque fuliginofis el- 

 trahitur, & vi frigoris in formam granorum falisconftringi- 

 tur. Idco aqua cx pruina rcfoluta cft infalubcrtima. Habet 

 inteiun (uas vtilitatcs hoc mctcotum. Nam tcmporc hybcr- 

 no cft vicatium niuis ; & tum dicitur fal tcrrx. At tcmpore , 

 vetno & autumnali ferme nocet : quatenus penetrabili fuo 

 ftigorc vincas & frugcs exurit. Nam quia frigus incra terie- 

 ftrcm matcriam fortius cft.quamin alia matcria,cxurit ; qua- 

 tcnus vidclicet poros corpoium penetrat.ad quos deuehit tei- 

 leltrcm & putridam matctiam , qux accenfa coiiumpit eor- 

 pus,vt in febiibus vidcie habemus- 



X V. Grando nafcitur ex nuhe priminn in afjuamS , 

 conuersa ,poH repentino fiigore amhientis aeris tnglobos \ 

 congelata. 



Grando ex vapoiibus aqueis in globulos paulatim niue 

 compaftiores formatui ; qui aliquando pifafupcranc,aliquan- 

 do .Tquant , aliquando minores funt. Vtpluiiraiim autcm no- 

 cet frugibus,atboribus,& animalibus. 



XVI. Singulameteora aquea fiunt aflellis fibiap- 

 propriatis. 



Ita nix a ftellis niualibus in molles floccos vi frigoris con- 

 ucrtitui,& ad mctcora dimitcitur-Gtando fit a pioptiis ftellis. 

 Similitcr pluuia,& tcliqua metcoiaaquea. Idcm de igncis, & 

 acieis,& terreis iudicium Hijc fententia ptobatut hunc in mo- 

 dum. StcUx funt caufx cfficicntes mstcoroium. Ceitoiuin 

 itaquc metcoiorum ccrtx quocjuc & appiopriatx dantur flel- 

 lx,qu.T ipfis peculiaic tcmpeiamentum imprimant. 



Atque h.TC funt meteoia aquca, de quibus poetx ita philo- 

 fophati funt. Nebula , vt Plinius annotat, non exiftit intcn- 

 fiori xftu vcl frigote. Id fifto Latomx numine otdo gcnti- 

 lium faccrdotum olim cantaiunt. Niibes eft mctcotum , quo 

 impf.Tgnatui aetis natura ; eftque Cymodoie , quam nym- 

 pham vetuftas & credidit & coluit. Hxc eft veluti vchiculum. 

 Dci. Pliiuia fuit fignificata pcr cclebrcm illtm louis dcfcen- 

 fum in finum Danacs. Nix eft Galaxaure iUa , qux nymph,T 

 nomen apud antiquos inuenit. 



Cap. XII. Be meteoris terreU. 

 Pr^cepta. 



MEteora tcrrea lunt corpora imperfcdc mixta, 

 ex teiieflri materia generata. 

 Talia fiint fila Sanfta: Virginis,qux vocanr. 



R E G V L .;€. 



/. Tila D. Virgints fmt , cju.t autumno maximeper r 

 aqros infbir telarurn aranearurn volant^. * 



Hxc in meteoioium clalTe primus repofuit acutiflimu.s 

 Lihertut Fromondtu iih. 5. meteorologicoriim caf. 4. Falluncut 

 autcm , qui retia arancorum vcnto abrupta & arrepta ciedunt. 

 Non enim tot hic funt agreftes araoei ; nee eotum fila tantje 

 loneitudmis & ciaflltiei funt. 



11. Fiia 



