144 



c-xo f-c-'?- ■^»1 -C^T r^- CX^ C-^' C-T^" O^'- K-X^ c^n arz c-jl :j *.•>.'-. <- ^-j *.-vj ( -x"j c-a-^ cr*,--;. c-jts c^a-o c-^o c-x-, c-a.-j c-a.'j c-aj c-a-j c-^"3 c^x^ «PT 



Q^V ARTA PARS 



P H Y S I C E S, 



Qua: dicicur 



^ £ R T E R O L O G 1 ^, 



mt:ciurii 

 cjuale • 



Cfpor» 

 j.ccfea4 

 nii.r.a cur 

 {ic Jican- 



C^/». /. De corporibm fubterrmeis 

 in genere^. 



PRitCEPTA. 



X E G I M V s corpus impcifcdc 



mixtiim : deinceps cxigendiim eft 



I coipus ptifcdc mixtnm , in quo 



oninia clemcntn conuenienter al- 



erantitr ad tcmpcriem diutuinio- 



', m. 



Corpus pcrfcdc mixtum eft iija- 

 nimaium, vei animatum, 



Corpns inanimatum eft , cuius animaeft non ita 

 eiiidens:Cr^/'">«rit TspcV)minerale,& lubterraneum: 

 einfq^ donrim Ncrreiolo^ia. 



Corpus minerale cft Tpirabile, vel foflilc. 

 Mineralefpirabilceft^quod fuav: erumpere potcft 

 CX tcrra. 



lllud confidcratur in generc,vel in fpccie. vndc^ 

 Nerrerologia cft gencralis,vcl fpecialis. 



Nertcrologia explicat principia interna, affcdio- 

 ncs, &difFercntias gencrales mineralium. 

 Principia interna funt matcria & forma. 

 Materia mineralium eft cxhalatio fubtcrranea; 

 qui eft halitus 5c vapor fubterraneus. 



Formamineralium eft anima non itaeuidens,vt 

 in vegctabilibus & aniraalibus. 



Aftcdliones mineralium funt,proximius accedere 

 ad naturam clcmcntorum quam vcgctabilia &: ani- 

 nialia, habcrc m.ignam cognationcm cum mcteoris, 

 & ai^mitrcre fliciliorem tranfmutationem. 



Diffcrcntixgcnerales funt ratione coloris, odoris, 

 & fimilium qualitatum. 



R E G V L jT. 



7_ rorpm pcrfeBe rnixturn al^jicit firrnam elementi, 



Mixtio phyfica efb imperfcfta, ve! pcrfefta. Mixtio imper- 

 feBn cft coniuniflio qiwlitatura perc'.!;rinaram cuni naturali- 

 bus in cavum elemento. Hirc mlxtiodiciturimpcrfcda , quia 

 non introducit formam fubft.jiitialem permanentis natiux : 

 fcH , qiiia non alijicit forinam clcraenti. Mixiio ferfecla eft 

 coniunftio qualitatum infitarum , qu.i fit vt corpus attingat 

 perfcftionem , qu.t; formam fuHftantialem clcmenti cxpellit, 

 & abfolute mixti inrroducit.Itaquc liic non cft fcrmo de igni, 

 aere, vcl aqua fimplicibus aut impcrfcftc mixtis : fcd dc igni, 

 ae!re,& aqua mineralibus , pcifedam tcmpcriem adcptis. 



7 /. forpora pcrfifle mixtafc dicuntnr ob tres caufas; 

 vide/icet proptcr maiorem proportionem elernentorumj, 

 firtiorern materiarn,&rnMorem conftimtiarru. 



Pcrfcfta mixtio cft arduum natuti opus. Ncc enim cor- 

 pora, qux cxilhmt cx hac miTtione, conftant ex halitibus 8c 

 vaporibiK, tanquam ex proxima materia ; fedex foitiorima- 

 tcria!»cnct;intijr , & maiori clcmentornm proportione con- 

 ft.iiit , & dcniqac maior eft illorum conftantia & dutatio : ac 

 proinJc nicrito appcll.mtut corpota pcrfcfte mixra. Nequc 

 tamcn hic opottct cxillimatc,ptoportioncm ibi clfc Arihmc- 

 ticam.huc tcmpetamcntum a^]ualc ad pondus, in quoquali- 



tates elcmentotum fint sqiic potcntes , fc^^d tam exaflam 

 ptopottioncm & vclut a-quilibrium cxpofitar,vt nulla alteiara 

 fupcrcr,fcdomncs (mtin pari gradu. Non ita. Tcmpctamcn- 

 tum fiquidcm propoicionis Gcomctticae, quod dicitur a:quale 

 ad iuftinam,ert propricras corporis mixri,& quidem, vt vidc- 

 tur.poft lapfum protoplaftorum & vniuerfalem illam Genef.^. 

 nialcdiftioncm inttodU(!>a: fi excipias aurum. In hoc cnim 

 folo cft temperamentum anaticum inter corpora fublunaria. 



1 1 L (^orpora perfiBe rnixta in tria veluti regna < 

 ftm diuifa : regnum videlicet minerale , vegetabile , (^ ' 



animalc_j. i 



I 

 BernardH! Comes Treuifantif in epiflol» ad Thomam ^o 

 Eonoriia dicit,corpora mixta cfTc triplicis impofitionis.Priin;r 

 impofitionis ait tlTcmineralia; fccur>da:, veget^bilia ; tertix, 

 animalia. Alij philofophi eodcm (cnfu diuidunt corpora pcr- 

 fcfle mixra in rria regna, r«gnum fcil.minerale,vcoctabile,S£ 

 animale. Ex his mi:ieralc pcr fe fubfiftere pofict.etfi nuUus in 

 mundo efTct homo, nulla planta.Vegetabile itidem ,etfi nul- 

 lum mincrale vel animal cflct , pet fc ftarc pofTet. H.TC duo 

 enim funt ex vno pei vnum creata Tertium vcio ex diSis 

 duobus habet vitam fuam , & proinde finc iis efTe non potcft. 

 lis tamcn cft nobihus atque prarftantius , & iis dominatur. 

 Nam in tertio fcmper (iiiitur viitus , & in fectindo multipli- 

 catur. 



/ y. (^orpora mineralia funt miniis completa.cfynon^ i 

 habent vitarn ita manififkim,funt deniquefimilaria. ' 



Corpora mincralia funt minhs comfleta^xii eft.non ita pet« 

 fe«.1a,& a fc inuicem diftantia.vt vegt-tabilia & animalia.Ideo 

 minerale vnius fpeciei mutari poteft in minerale altciius fpc- 

 ciei. Nam quod dicitur , fpccies difpatatas non tianfmutari, 

 hoc verum eft dc fpeciebus complctis , non autcm dc incom- 

 pletis. Deindc minetaliane» habent animatn manifejlo vi- 

 uentem, qualcm habcnt vegctabilia & animalia , fcd latentem 

 aliquo modo, & pioxiniam anima: vegctatiui. Id colligete 

 cft ex viitutibus mineralium , qui tanta: funt ac talcs , vt noa 

 rifi abanimaquadam pioficifci qucant. Hinc dicimus ma- 

 gnetcm moituum,qui vim fuam amifit ; & igncm fufionis ap- 

 pcllamus moitcm metallorum. H ^ c vitamineralium a qui- 

 bufdam appcllatur vitx vcgetatiuae analogica. Quando igi- 

 tut mincralia dicuntur corpora inanimata , hoc accipicndura 

 eft non abfolute , fcd comparate- Haic denique corpora fant 

 fimilaria fiue homogcBea , non inftrafta apparatu partium 

 difnmulatium , vti vegetabilia & animalia- Hinc minetalia 

 Gixcis dicuntur ofteisftifij, , vegetabilia & animalia avifnit- 

 ftifi. Itaquc mineialia nuUas habent pattes difGmilcs ex fi- 

 milium compofitione faiflas. Nani foflllia compofita ex di- 

 ueifis fimplicium formis , non ex diffimilibus partibus furH 

 coagmcntata. 



V. T{erterologia elegantijfime confirtnr curn rneteoro- 

 logia. i 



Qitod Hermes Trifmegiftus ait in fua tabula fmaragdinS; 

 Oiuod efl (uferiui,efl ficut idquod efi inferiw ; ^ quod efi in- 

 ferius, efl ficut id quodefl fuferim : id, inquam.dc mctcoris & 

 ncrtctis fcu fubtctraneis etiam vfurpaii poteft. Sicut cnim 

 meteoia hypoftatica funt ignea,aciea,aquea,& tettea : fic ner- 

 teta funt ignis, ae"r,aqua,vcl tetia fubtcrranca. Rurfus vt me- 

 tcora quam proxime acccdunt ad natutas elcmcntoium , & 

 facilc intcr fc pcrmatantut : ita vtiumquc in fubtcrrancis ob- 

 tinct. Ad exticmum ficut mcteotaconftant ex halitu, id cft, 

 vapote vcl fumo : fic jc Dettera. 



VI. dJUateria nerterorim fi? exhalatio,eajjpartim 

 haiituf, vt to/^uitur Agricola,partim vapor. 



Hanc icm fic cxplicat AgriteU lih./^. de nat. eorum qui ef- 



flu:mt 



