I 5 o Ency clop^di^ Lib. XIII. 



■>c!«Jt. 



An folum 

 auriim llt 

 pcitcttBm 

 iiucr mc- 

 CalUf 



eJuut. Acris enim plcna funt. Qjiiiriit cfl ccleritcr concipere 

 caloii.iTi,ob caiulcai tationem,qu6d lara (int. <§^intii clV, pura 

 elTejaut cum aliispcrniiQainueniri. 



VI J. ^{etallo^^raphia gcneralis inprimis explicare 

 dcbct mctallorntn generationem qj cognationem^. 



Sicolniti Sclfa Bohemtn omnium accuratiffime fcripfit de 

 JC mctalHca. InJc funicmus nonnulia.qua? generationem & 

 co<»na:i)ncm mctallorum egrcgie cxplicant. qua: duo qui- 

 dcin in mctailogr.iphia gtneiaii inprimis oportet attcndcre. 

 Itaquf gciier.itio vietiiilornn u<\\viuiCcvr\tn ,&feminis vigo- 

 uni. Simeii mtl.iUoriim cfl Iiumor . Iiiic fuccus tcrrcdris, qui 

 c(i lalc.r fubilanti.r,fiirc fal mineralc,in quo Mercurius& ful- 

 pliur habitant. Hcp (cmcn c(t vnum & itkm , & Jiuetfa me- 

 ralia producit pip diucriitate afccnfus & dcfcenfus. Itaquc 

 omniamctalla habent vnam materiam , cjua; vulgo dicitur 

 Mciturius.TafiKtli cnim lixc matcria potius cft fal: Mcrcurij 

 tamcn nomiae potiiis iniigniiur.quia illc cft euidcntior quam 

 vcl fa!,vci. lulpliur. Vigor fcrtiinii metallici pcndc: a liquote 

 sthcrcor & nutrinicnto conucnicntc. Liquor ^therein c{i. fpi- 

 ritus voi^.tilis, qui fcmcn iua natura fixum mouct ac fouct. 

 2iut'ir>Je>HHm ccmicniem cil iple fuccus tcrrcftris, ex quo gc- 

 nctaiur mctallum.Adeu vcrum efl illud: lifdem conftamm ^ 

 ftutr.i/iur. Succi cr<;o tencfltcs funt veluti cibus mctallorum. 

 Atquc liinc efl ,qu6d mctallifoJini funt vcl coniunftx cum 

 fuccis ilHs concrctis,puta vitiiolo, aluminc, falc, iulphurc &c. 

 vel ialtc:n illis vicin.^-. non quod mctalla nutriantur iflis fuc- 

 cis crudis , fcd quia fucci ifti habcnt cognaticr.em cum fucco 

 illo,cx quo mi.talla wcnctantur.^tque hic caufa eff,qu6d non 

 oportcat accipcrc iffos fuccos piarpatatos , fi vclimus aliquid 

 cfficcre , quod metallis aliquam pcrfeftioncm conci'ict : fcd 

 fuccum primigcnium , cx quo mctalla conflaist- Et hadcnus 

 reile dicitur : Ex mctallis,cum metallis, & pcr metalla fiunt 

 inetalla. Oportct nempe fuccum mctallicum qua-icic in ipfis 

 mctallis. Eteniro fcmcn metallorum quicfcit in ipforum cor- 

 porc ; ac proinde potcfl ibiinueniri, & indc crui. Sanc fitri 

 non poteii,vt corpus aliquod metallicum inucnias abfi]ue le- 

 minc,& femen abfque liquore.Scd hoc intercft. Scmcn inetal- 

 lorum aut pr.rcxiftit, aut soexiflit & inexiftit mctallis. Scmcn 

 prxe.\iflcns oportet qu.rrerc in mattice fcu ofKcina mctallo- 

 rum,id cfl, in tcrr.i. Semcn coexiflens inucnitur in ipfls inc- 

 tallis.Illud Ifincn efl: in motu, hocquiefcit. illud vigilai ,hoc 

 vclutidormu. Oportct iiaque cxcitare. Nc tamcn liic errcs, 

 adi peritum& probum mctallicum, qui tibi ad oculum mon- 

 ftrct materiam,qud naturavtitur in vcnis mctallicis. 



Cap. VII. De Auro. 

 Pr^cepta. 



MEtallmn iii fpecic eft paftaum , vel impcrfc- 

 aum. 

 Mctallum perfedum dicitur aurum,quod exaqua 

 <?,: terra puriflimis conftitutum,& ab innaro fulphu- 

 re adeo cxcoftum eft , vt cum magna fiibftantiff fu.-c 

 conftancia tincl:uram omnium pcifediflimam lu 

 adcptum. 



R £ G V L >E. 



/. zyiiirumfolum eJiperfthtm mtermctaU.i. 



Omne corpus,im6 omne tns qu.i cns,perfctfum cfi Eigo 

 & omne mctallum. Scd h.rc eil pcrfcc^io cifLntiaiis.Si vc^ro 

 qmraturdcpcrfcinionc giauuali ,vtvocant, iion .Tmnccns 

 pcrfcdum eft , (ed illud juntaxat , quod m aliquo gcnere cfl 

 pi.Tftant!lTimuin : iicut homo incrr oinncs crcaiutas rct^e di- 

 citiirpertcdio & mcnfura ipia^uiu. EoJcm mojo Joccmus 

 contraSophiftas auium ibluin eiTe perffc^um intcr mttana, 

 id cfl./Si/T/riii', tJnK tfi fcrrum & aiia mctalla propter peculia- 

 rcs vlusiint«(,«/«Ti/;.if. Scd ficmcmus hanc ftntcntiam fulcro 

 rationis. Elcmcnta, cxquibusaurum conflaf,,idc6 funt anati- 

 Zata icu ad.Tqua'a , vt alterum ab altcro non fupcretur , fcd 

 omnia ita in x-quilibiio iint pofita, vr ncc ab .iqua corrodi,ncc 

 a terra cxedi , ncc abacrc altcrari,nrc ab igne coniumi aurum 

 poiTit. Atquc hafc cfl ratio ,cur antiqui plulofophix proftffo- 

 ICS&: poilcflores magnam quandam in auro mcdicinam qua;* 

 ficiiut.IJ cnim,quoJ corruptioni crt obnoxium,& ab clemen- 

 tis f jcilc confumi potcft , nihil conlhntis nihflque pcifeue- 

 raniiv lanit.i:is aliis corpoiibus adfcrrc potcfl:. Id vcro ,quod 

 nonfjcilcfuaEfubfbnti.T coiruptionem admittit , illud,in- 

 quam , faciliimc ali.is fubftantias a corruptione & pra;fcruare 

 & vemiicarc pntcli Hoc tamcn non (ic cft accipicndum.qiio i 

 omms & lumma in auro pcrfeftio rcpcriatur. Nam corpora 

 ccT.cflia iiint aurolon-a pcife>.liora. Et vcro .inium potcft 

 reftrr.i ab aoua , qu.E philolbpliis apptllatui Hicr, ^cU. 



Quid erg6, quajrat aliquis, annon cx auto elici potcft vniuer- 

 faiis mcdicina? Rcfp. Vniucrlalis medicina diciiur duobus 

 modis. Prim6 enim eft mcdicina Cmplicitcr vniuerfalis fcu 

 vniucrfilifrima ,cuius iubieaum fupra aliquotics nominaui- 

 mus. Dcinde efl medicina vniucrfalis fccunJum quid, qu£ fic 

 dicitui ob ptarftantiam . qu6 rcmcdia alia fpccifita , dclumpti 

 cx reliquis mmeralibus , iicm cx vcgctabilibus & anini.iHbus. 

 virtute ac efficacia Cua multis paraiai.gis vincat , atquein fc 

 emincntcr vniucrforum impeifcaorum coipoium vniuerfas 

 in mcdcndo vircs contineat : pi.-vfcrtim quando bencficio fpi. 

 ritus vniueifi, qm omnia corpora iublunaiia vcgetat , viuific» 

 ipfius viics exaltantur&augcntur. 



/ /■ ty4HrH7n producitttr ex tnerctirio &fitlphure^ 

 purijjimts. 



Quidam ttia ftatuunt auri principia, videl. aquam, fulphur. 

 &teiiam puram. Alijduo foliim numetant, fulphur nempc 

 & mercurium. Alij tciram & aquam pura.. Qui fententia; 

 hunc in modum conciiiantur. Si quis dicat duo tfre auii ptin- 

 cipia,terraRi puram & aquam puiam, fuiphur ab aqua ncn cft 

 fcparandum. Sulphur cnim inclufum cft aqui: & cft ignis 

 quo aqua digciitur omnibuiquc impuritatibus cxuitur. Quod 

 pofteaquam a natuu failum cft , fuiphur ucmccps iibi aJTpit 

 dominium, atquc ita potcntius agit m tcrram puram,camque 

 fo,uit,& poftcoagulando in autum conucrtit. Vndc lulphur 

 lllud aqiii, quod cft vniutiii anima & ignis viuiticus,a quo 

 omnia h.rc iublunaria vitam,vigorcra,& virtute.i fibi habent: 

 hocinquam, iuiphuradc6 compingitur,& coagulatione tixa, 

 tetinctur,vtnili purum tulphur c.^ auro hauftum accipias, vcl 

 cx vniucrfali mcnflruc pctas.quo tanquam libcro foluas con- 

 ftnaum illud auri fulphur , atque ita pcnctralia auri penitus 

 pcncttcs^nonpoffis cx corporc auri prolitcre med.cinara il- 

 lam vniuerlali proiimam. Hoc igitur age,vt fulphur prohcias 

 fulphurc.Fit aiitcm iftud pcr aquam mcicurialcm genuino fuo 

 fuiphuie calcfadam,in quam coipus auri proieilum , non ali- 

 ter ibi liqucfcit ac glacies in aqua vulgari calida. 



///. ^Hrum enmetallwnfolare,pHriJfnnu?n,ft{L(^ 

 giditrn, ise[Haliter digeflmn^ponderofiflijnHnu, » 



Auii proprietates liic rccitantur. Vrincifil aurum eft fo- 

 larc ? quia folutio ipfius, non violenta illa, fed fuauis & natu- 

 ralis,dcmonftratauroiueile vires folis. Beinde aurum tftpu- 

 liflimum. Nam quando vapor ex teirx centro fubliiiiatur, & 

 periocapi]ra& calida traniit; & pinguedinipura: feadiungit, 

 hoceft.cumMercuriuspurus cum fulphurc puio mifcetur, 

 itavt exillat vnc^tuofitas iiueolcaginofitas puia,geneiatur au- 

 rum : quod ncccifc cft vt purum (it ,cum qualis cft matciia, 

 uleiitmatcriatum. Tertio cft tDlgidum ; quia Icii.juram & 

 fubnlcm habct matcnam. £;<«r/o eft arqualitci digcftum; 

 quia partes ipfius anullo quatuor elemcntorum dcftiui pof- 

 funf:vnde dicitur metalkim fi-xifIimum.£«;"«/o eft intcr omnia 

 metalla pondc rofifnmum ; quia folidifrinmm.Id ita . fle,vtl ad 

 fcnfum dcraonftrari potcil. His proprictatibus adde iftas, 

 qu6d aurum fit citrinum ; qii6d toleret examen cincritii (y ct- 

 «<•»;/; qu6d fit duailijfimum ; qu6d reddi [ojfit {.otabile-^^ioi 

 circa diem frigcfc^t , quod in igne maiorcmfuritatem ac^ui. 

 »-/i/;qu6ddeniquciit /:r^f«o Jingttitn. Duin ver6 citrinuin 

 dicitur,extcrnus vultus,qualis cil poft excoaioncm. refpici- 

 tur. Nam alioqui cicrmitas ifta in ignc cxmcnti fxpc fumnia 

 rubcdine pcrniutatur. Dc auri duailitatc quod cxpeiimur, 

 pioifus f ft miial.ile. Nam ciim auro nihil (it folidius & coni- 

 paaiu,s,nihil intcr mttaila gtauius , neipfumquidcm plum- 

 bum,plumbo tanient(tduailius,adc6 quidtm,vt tcttia pats 

 gianiaurfporlitJiduci lilum longitujinc 1 54pcdum,& vnica 

 vnciaauri longnis cxtcnJi,quam 0^0 vnci.T argcnti. Hincau- 

 rum ncii & texile iitri poteft. Dc auro potabi"li qii.x fciibun: 

 finctii philofophi , bicuiter ita funt accipicnda. Magna me- 

 dendi vis auro incft proptcr eiquifitam eius tcmpcricm ; & 

 benignamr.-iIoiis&bumoris pinguis moderationcm , qualit 

 vt modcratc fit ralidum & hun.idum. Hinc vulncra aurcis in- 

 ftrnmentis trad.ita , curantur fclicius ,& cicatrices vel nullas, 

 vcl latentiores relinquunt. Et aurum in puluerem impalpabi- 

 Icm rcdadum cuiat lcpram & epilcpflam. In oleum dcnique 

 fircfoIuatur,omnesparticuIares medicinas fupcrat.Si,inqiiani, 

 refoluatur abfque cortofiuo,per inenftruum vniuetfale. Hsc 

 enim cft clauis illa.qua: rcferat hanc arccm. Accipe igitur fpi- 

 ritum vniueifi& ipfo mcdianteaurum tranfplanta infpiritua- 

 lcm fuam natui.im.Ita cnim cito potetitconuerti in fubftan- 

 tiambalfami fcu humidi ladicalis.quod eft in hominc. 



/ V. iyiurum cr argentHin viuurn magnam infc_j Am 

 cognationem haheniL. «'" 



e> cog 



Hanc affinitatem accipe non dc puritate ac dipeftione, fed 

 de cfTcntia. Auium cnim cft puiiflimum & emincntiflimi di- 

 gcftum : argcntum veio viuum eft impuiuiti & indfgcftun). 

 Vndequancio hxcduo metanacotunt,argentum viuum tan- 



quam 



