Phyfic^ Pars V. Cap. IV.& V. i 6 i 



bet odor eius , vt i<?nis in morem projtima quxquc occupet. 

 Strfentirtn^ coliilrlna , 0> coril'oUda.,\-U\m habent infi^ncm in 

 yu^iaciihai. Criiflumhium-^ceuf.m , cW nc>\\\im in loco natali 

 extra vcioillatiim eft rahi-arc. Herlia Sahina , alias rcdoplia- 

 nes,fempiternafronJe rod, jumentis caprisi]iic venenum cft, 

 fed homini fontra fcrpentum vcrnena remcdumi. Napellus, 

 hommi pi.ciVnraneum cft vencnum , p.iflcrihus & tuidis fa- 

 Inhertin.us cibus. Raiiix mar.dragorA , rcpr.rfcntat hominis 

 formam • vndc Columclla illam vocat f mihnmmem , Pytha- 

 goras a':-lfuT.ofiCfi:ci. In rc^ionibus frii^iiiiotibus habct vim 

 foporifcram , qu:i liomincm cnccat.in locis oricnta'ib'is fua- 

 uitet mandiiur. Semen fitie gra-ittim finafts , adeo.irbotcfcit , 

 vt frpe iplius rami incuruentur ad vmbraculum faclcndum. 

 Semferiiiu.i, femper viret , & nu'lo vnqiiam frij^orc vcl calo- 

 re liditur , nulla ariditate rincitur , ilulla liumiditatc fupera- 

 tnr , fcmpcr cadcm , codem lempcr virorc : nec loci an^urtia 

 confbrin»itur , nec diuifa minuitur ; ncc auulfa conimoritut , 

 ipfaio fc radiccs (eruar, vbi libct , vel aridillimo loco , radices 

 figit,ailt;ctur,dilatatur,liue in opaco.duc in aptico. Hic fupcr- 

 pondii loco liccat qu.Ttete , Qiialis hciba fucrit Nvpcnthes 

 Hometi?Refp.Putatur crtc rutafylucftiis,&- dicitiir mcmoriam 

 malorum cx animo clucre. Dc herbis iidmirandis videBauhr- 

 num in Phytopinacc. 



Cap. IV. De fuffrttttdbm: 

 P R ^ c E P T A. 



SVtFiiuet:(ali3s crcmium ) eft ftirps minimac imer 

 ligr,ol.'s alcirnd.nis & ciallitiei , caudice (implici 

 pcieiiiii.£/*<J doUrin.t diciiilr i'hi yoaliologia. 



Eius nobilioreslpecies limt loia.rosm.iiinus, fiil- 

 uia , rura,iiUicndul.i liiie natdus Gcimanica, ahhca, 

 h\ llopus. 



R E G V L iE. 



/. SiijfrHtex ejl rninor frutice,crajfior c^ altior (juaifu 

 hcrh.t. 



Fruttxa quibufdam Pliyficis diuiditur in primarium & fc- 

 cundarium. frimariiis fpccialitcr dicitur frutcx,ftirps fcilicct 

 ab atborc proxnna.ScfKnt/iiWwjdicitut futfrutcx &: crcmium : 

 qui fiuticc propnc dicto clt minor, fcd adhuc tamcn iignolus 

 ac pioindc craffior & altior hcrba. 



' / /. Botanica prxcipmrurh fujfruticurn hxc ejl. 



R6f* aiiis ell futfrutcx , aliis frurcx , cuias fruiflus dicun- 

 turrr/.t ; qui intcinis & extcrnis corpotum paffionibus ap- 

 priinc funt vtilcs. Iiipiimis medcntur doiotibus capitis Sc 

 ioculoium,prxfcr'im fi aqiia cx illis cliciatur. Summa rofx 

 Igencra duo funt:fatii!a & fylueftris. Illius diffcrcntia; prxci- 

 pui- funt fcx : Iiuius , odo. Rosmarinus , feu libanotis , fpirat 

 odorcm tlmris , & eft factiltaris cmollicntis , digctcntis , & 

 abftci^cntis.Quinta ipfius clTcnaa fanguincm puriorcm red- 

 dit ,appetitum rcftaurat.omncs intcriorcs liumidit.itcs abfu- 

 niit,& niorbis fti<;idis icfiftit. Nardus , eft Indica.vcl Germa- 

 nica- Nardies Indica dicitut fpicanardi ,qui odorcm fuauiiTi- 

 mum exhibct , confortandi , digctendique fimul & rcpcrcu- 

 Itiendi virttitc pt.T(lans. Olcum inde ^atatut odoratiirimum, 

 tquod vocatur oleum fpici , ommbus ftigidis atquc flatulentis 

 cciebri,vcntiiculi,hcpatis , rcnum , vtcri , & vcficx affciflioni- 

 busconducens. Aqua inde dcltillata in primis ad fyncopem 

 cordis & lini;ua: difflcultatcm falutaris eft. Nardw Germani- 

 r« dicitur laucndicula , & cafdcm cum Indica facultatcs obti- 

 "ct , fcd in gradu infcriore.Nam conuuliis,tefolutis,& omni- 

 bus cctcbri frijjidi affciftionibus auxiliatur, vcntriculum & jc- 

 :ur ab infardis humoribus libcrat. florcs ipfius fini»ulari 

 ^uadam virtutc apoplcxii medentur : c vino alTumti vrinam 

 ticnt , & cardiac.im vna cum icfleto curant. Saitiia cam rutd 

 'cheno rcfiftit , & hxc quoque comefta caftitatem conciliat. 



Cap. r. DefrHticibuf. 

 Pr a cepta. 



Vtgerntiile maius feqtiirut , quod eft frutex 

 vel arbor. 

 Frutcx cft vcgetabilc inultiplici caudicc& perenni. 

 ■■]tu doElrina Mcitur Thamnologia. 

 I Eftqiievci nobilior.vr cinnamomum , caflTia fiftu- 

 b.anibrofia.balfamnm : vel ignobilior , vt corylus , 



iimbHcus,oxyacanth3,ribes,rubus,poccrion,colutca, 

 'apparis, 6<c. 



Totn. II. 



lum ttucK. 

 tum. 



R E G V L ^. 



/. Friitex esl (lirpsinter lignofM altittidine , c^ cralfi- 

 iudine mediocrts. Frutex 



•cn. ■ «JUjIis} 



tn ncrtlpc ptoxima ab ail ote Sc pro fupcrficfe habct cau- 



diccm pctcnncm,cijirioreiii,i^ m ikipliccm.idcoquc iiou aicf- 



cit, vthctba' 



/ /. Botanica prscipuorumfruticKm luc efi. 



CinnamomHm vcntriculo refrigcrato conucnit, vifum cor- "oianici 

 roborat , itcmquc cor & hcpar , fanguincm puriorem teddit. Pf^cipuo- 

 Cajfia fijiula , habct pulpam nigticantem , c qua optimum 

 coiihcitui&lcninimum medicamcntum puigans , quod vo- 

 cantCadiam folutiuarh & Camam extraaam , qux grauio- 

 iibusfcbnbus , & aliismorbisquamplurimis admocTum cft 

 filutans, ob lcncm lu.im purgandi facultatcm , fi vnci.T vnius 

 pondtrc cx aqua rofata allumatur. Amhrofia, , cfl frutciodo- 

 rc non iii|ucundo,& vagi nominis. Balfamum, cfb ftutcx(vcl, 

 vtalii volunt,atbor.!qui fi iriciditut vitro, lapide, oiTcisuecul- 

 tcllis ( iiam fctio incifus cmoritut)lachtymam emittit feu li- 

 quorcm , qui dicitur opobalfamum , quod olitn auto ponde- 

 i=.!)ant ob pr.a'ftantiam Corylus , cft fiutex aItior,cuius ftu- 

 i."jsdicuntur nucesauellanr, quq multum comeftx impin- 

 guadc quidein . fcd ftomacho tamen infcfti funt. Satnhiuus, 

 fcrt baccas putputeas.Eius fpccics cft «•^«/«f.Vtcrquc hic fru- 

 tcxdigcrendi & expurgandi vim obtinct , & vittutc congluti- 

 nandi el\ pta-ditus.Radix fambuci, vcl folia cius in vinofigil- 

 latim dccoda & ebibita hydiopicos valide expurgat. Rrdix 

 tamencbuli adeundcmafteaumlonge eft potcntiot. Oxya- 

 Ciuitlm.icw baccas,quatum fuccus inflammationi hcpatis val- 

 dc conducit.fitimquc rcftinguit.Cortcx radicis contntus, itcai 

 fiiiaus eius contulus & impofitus , ad cxtrahcndum infixa tc- 

 la.n.la.fpinas,*: vitrum mirc prodcft. Syiupus imlc confcdus 

 VI a cui)i faccaro, aut vinur»-. piijparatum , cor plurimum con- 

 fortat , & veiitticuli appctitum reftituit , fcbtibus ardentibus 

 confcrt , adeoquc omnibus morbis interiorihus a nimio fan- 

 guinisfcruorc ortis conducir. Ribes , fcrt baccas^qu? dicuntur 

 fanfti lohahnis, qu? vt & folia , virtute conglutinandi pol- 

 lcnt.Succus fruftuum tremori cordis auxiliatut , & omni cor- 

 poris inflammationi^prqfcrtim pefte correptis. Rubus cft fru- 

 tcx vcl majot, cuiits fruftus dicuntur rnora Cclfi fcu Vatica- 

 na, Bromheern: vcl minor , cuius ftudus dicuntur mora Idia 

 ab Idi monte,ff/?»^cfr».Vtcrque rubus virtutc cxficcandi , rc- 

 fiigerandi,& contrahcndi pollct.Folia,florcs,gcrmin3, & fru- 

 itus in aquis dccoda , & vel epota , vel lintcis citcumlita" 

 omnem ardotein miti reftinguunt- Scx differehtias riibi fic 

 tecitant. 



{excelfus. 

 , 

 humi fttatus. 



I 



Rubus cft"( qui tofam 



{cynosbatus. 

 c 

 (pinofus. 



.cynorihodus; 



tlda:us< 



Lnon fpinofus. 



Poterion, alias vua ctifpa , fcrt baccas,qn.T nondum matur:^ 

 cholcricis in cibo vtilitet dantur. Colutea , purgandv aluo efl 

 vtilis,atram bilcmcitramoicftiam cducir, caput , ccrcbrum, 

 omniaque fenUtum inftrumcnta a noxiis purgat huraori. 

 bus. Capparis , fcrt florem & baccas,qua: in ciborum condi- 

 mentis laudantur,c6 quod & cxpctentiam cTcitcnt,& licncm 

 laxcnt,Sc pituitam pet aluum cxigant- Vitis cft fiutcx vinifct, 

 inprimacreatione ptoduftus,port: diluuiumaNoc plantatus. 

 Liquoreius dicitur t;/«KCT,quod cft vcluti fanguis tctt.r, & in- 

 tcr liquores ac potulcnta cft idcm.quod panis intet cfculenta. 

 Vinorum nobiliorum gcnera oftoginta vidc apud Pliniuni.' 



Cap. VI. De /trborihui. 

 Precepta. 



ARbor eft ftirps li^nea magis crafta^^'!; proccr.i^ 

 cumtrunco pereuni & limplici. Enu doLJrirta 

 a/r;/«rDcndroIogia, itw Dendtographia. 

 Arborcftfingifera,vel fterilis. 

 Irugifera ell i. Fomifera , vtmalus , pyrus ,olen. 

 2.Baccifera , vt laurus , junipcrus, morus. 5. Aroma- 

 tifcra &: exotica,vt thus,myrrha, macer , arbor pipc- 

 ris.maluscitria, palma. 4. Nucifera, vt amygd.ilus, 

 caftanea,jugIans,robur,ilex , fjgus , qucrcas. y . Refi- 



O j t>ifcra» 



