, Pliyfic^ Pars VI 



^ho in vallibus & fyluis eu -''vl.i-abilior. Rfddit aatem ccho 

 'taiitam citrcinas (yllabas: i]uia aV~*vi»^' motu priorcs fyl- 

 labx fuccejcntibus pollcrioiibui liilluibi"."*";. 5.7» camfana 

 ferft.it tlnnuui^ etiam c:im dctit:'.!/i eft fiiLf.iri : ^juia \ti .cara- 

 pana tanquani corporc contauo aer idlus rcfili: inlhr pilar, i.ta 

 vt multipiicato motuum fiat durabilior. 6. MeJiumexiernuih 

 auUitti.s eft corpui perfonam : vt ..cr, aiqua, i^nis. ii omnia qui 

 hjEC tria tranfraittunt. i.Aiirei 'v.irtti fexiitts f^ MfrAciibtt^ 

 tonft:tnt duas ol> aufas : tum nc fubtilia hums fcnfus orgjna, 

 oflicuia fcilicc: & pcllicula, ab acic dcfubiro irruentc & non 

 olterato Ixdantut ; tum vt fonunj intc;;run! contincant , nc 

 diflipctur. t.Medium .ludiats intemum eft aiir innatiaSeu im. 

 inobilis , fiue vern.tculiis I qui fcilicct continctut intra cauita- 

 tcm aurium , Sc ibl colliditur ab atfre cjcterno. ^.Somts realu, 

 <non autem jpecies ihfitti , defertur ad aures. Nani vicinus acr 

 viciiium imbji: louo rcali. In fpiritu tamen auditorio non 

 ipfc ionus rea is , fcd fpccics iplius formatur , fpiritui ncmpc 

 auditorio iimilis. io. Aures fnm bim : c^\\\z piurinu obiccla 

 pcrcipcrc dcbcnt- l i.Aures in homine f.mt immobiles : partim 

 ob elcgantiam, partim pb vfum. Nam & ad ornatum liominis 

 hoc tacit, & ad meliorem obict^li audibilis pcrccptionem. 

 ii.Trid. fun: ojJlcuU iti nuribns ,rton duotantu.m. Ell: enim ibi 

 mallcolui.eft mcus.eil ftapc s : qu.^- ttia tympano implicantur. 

 il.TriAcJficulafnm ■vcrim auditus or^anum : quia f\ malleo- 

 lus fcriac mcudcm, fcnfatio exillit. E irant igitur Conimbti- 

 ccnfes, qui aciem iinplantatum fcu immobilem faciunt ori^a- 

 numauditus ; ciiin illc (it incdium intcrnum. m. Ofcitantes ' 

 'mlnits .iudii/nt : quia flarus ofcitando cxcitatus aurcs fubit , & 

 fttcpitus prxtcr.a cxcitatur,£>. dcniq, aurium foraniina com- 

 primuiuut r.iaiui:bu:is olciianjo dilira<ftis. 1 5. Ofcita!:do,-vel 

 digitum in aures i^ifcrer.do , crepitum qiitr.djm fercipimus : 

 quoniam act implantaius, angufiiori rcdditacauitatcad latr- 

 taallidit,& mallcolum whiiX.zd.Varir. lubin.ie auribus acci- 

 dmt: puta foni cxhumoiumagitationc ; (ibili cx llatu tcnui ; 

 tinnitus cx intcrrupto P.atus cutlu ; ftrepitus ex impuICo fla- 

 tui: valido i fluiftuatio cx humoris iadationc. 17. t-^ui furdi 

 r.xfctintur, etiam mutifunt. ant faltem fiiyu.ixi, ; qiu"a fuinma 

 edinllrumcntoruni audiendi & loquendi fymparhia. 1%. In 

 fateriti campo ,Ji aures humo admoueautur ,ftrepit:is longijfime 

 remtfus auditiir Soiiu; enim ad tetiam alliditur, qucni non 

 pcrcipitqui crcfto liatcorpore, fed is,qui coiporc prolhato 

 aurcs admoiiet :cr:a: pcrcuiix. i liDonintin fer elemenium te!^. 

 ri,fedpsr acrem foris tem incliifum iranfmittunt:ir. Atque 

 hincclt,quoJ talpa: audiant f ib terra. lo.Vox in cencauos 

 forniciim antis immijfa , non tam auditiir ab eo qUi prop^, 

 quam qui cx aduersa arcM parte ftat. Aer enini impulfus per 

 iUos angurtos canalcs decuriit , libcrum cxitum qu.rrcns; 

 \\. A heftiiS quihufd.ii;j fuperamur auditu , Qp aliis fenfibte^, 

 tiott fimpliciter , fed fecundiim auid: viielicct non iudicio, ef- 

 fetlo, U fine fcntiendi, fcd cxctllentia cclcritatis & rcccpiio- 

 nis. Quo pertinct verlus ; 



Nos aper audilu.tios 'vivcit aranca taHu : 

 Vultur odor.itu , lynx iiifu, ftmia guflu. 

 »1. VinU audittts eft nnimalit perfcHio (y defenfio. VerfeB'o 

 quidcm,vt tidcs fit cx auduu,& inn-itiitio qua-libcr. Hinc au- 

 dltus a!-)Ariftotr-'c ;Uci.ut fenlus dircipIin.T ; a Platonc fenfus 

 harmoniaruin. Ma*is enim proficimus audicr.do , qu.nm lc- 

 gcndo : tiim quia viua vox habct aliquid latcniM cncrgi.t , 

 tum quia ccrcbuim quafi vibiaiut xerc implantaio collifo ab 

 cxicrno. Dcfenfio au:cm :quia confcruatio & oblcflaiio ani- 

 iiialis pciidct ah auditu,quaienus pcici{)it noxia.vel vtiiia hu- 

 ius (cnfus oii^aiio. 



X I r. Obicclum u&tu eFi -rl diliv : 7nedi;tm e.v- 

 1- te-fnum esl cutintU, ititemttm ctitis ': injlrnmenttm pro- 

 fint^KHm eH jpiritns c^ nerttrn. 



Hic tcncanrut ifli aphorifmi; 1 .obiecium taiiUi cft ijuali- 

 itu tactilts , fiuc atficicns : cuquc lum ptinia, vt calot , fiious 

 hum;ditas,liccita« ; tuni fccuida.vt duritics, moIlitics,afpcii- 

 tas,lubriciia5.i.T<ii'7«j/r;«a//f«^OT/?j«»VKc/»orj.Ta(rfusquip- 

 pc icquirit tnrins corporis tcmpcricm,qua corpus cum anima 

 vnitur. Dcinde animal finc nutritionc viucrencquit. Nuiritio 

 autcm fincattra,;lc>nt,fnta;ionc, conco.ftione, &expulfione 

 ficri ncqui:. H.vc vcio fiiigula fine ta(flu non contingunt. 

 }.Carc minks fen'it ftigidum,dcnlcs magis. Cilo cnim dcnfiot 

 eft,& vndiquc ic.>,i,lu vt frigus non ita ciio podit penctiarc: 

 dcniium vcro oflj poioia funt. 4. Vnictt^ tantiim numero eft 

 ■iaHiis.non -jcro plures facultates inter fe dijferentes.Vnas illud 

 yocct Aridotclcs . pciKiius Aucriocs. Et iciflc quidcm Ati- 

 Itotclcs ita docci ;quia luilla jiotcft dari ratio.qua: fu.adcat ih- 

 concinnam i(}j;ii huius fcnlus difpcrfioncm. y Hcmo hahet 

 ttilfum oiTir.ln»! ir.liiifirifimum. Cotporis cnim liumani rcm- 

 ^eiics eft pcrfci^iiiiina. Ttmpcrics autcm c(l ni.nct &: fors 

 omnis tadns. (i.g/.;; raptim feriuniur , celeriter fcntiunt ; quia 

 aiiiina fcnfitiua iM rc.n cfk ita inu-nta ad dijudicandnm ta- 

 «ura. Atquc h.-cc qu"qiic caufa cft, quod homincs it.i dil>ra,.'li, 

 Vix adncrtant vulnctum infliftioiies. 7. Spirittu ^ntrni funt 



Cap. II. 167 



inftrumentui.i , cntis ey 1 uiiculafiint mediuts iacitic. l\-i ncr- 

 uum enim in fpiritum animalcm imprimuntur tat^^iliumqu.t- 

 litatum fpccies , qua- dcinccps ad ccrcbrum dcfcvuntur. & ibi 

 diiudicantur. Ncruus itaquc cfl pioxiraum t.i,.'ius iiiflru.mcn- 

 tum,&; in ncruo, tanquam cauali, contcntus fpiiitus animalis. 

 Extcrnum ?utcm mcdium tadus cft cpidcrmii fcii cuticula 

 internum catis intcrior, & caro cum adiaccniibus pclliculis &; 

 membranis.lf.C«OT ai]ud tepidii afpergimKr,horrefcimuc : quia 

 Ti^li fubito tanguntur ab clcmcnto , quod naiuia fri^idum 

 effc pui."itnns.9.F»o ofcit.mte ofcitat ©" alter : quia imaginatio 

 fibiipfi.quou in alio vidct,applicat, prafcrtim quando cft dif- 

 pofitio proximi xd fimilcm a..1um eliciendum. 



X F. Gtijlns clyElum esl to j^eyg-ov .• rnedium est ^* g"^u 

 humor Jitie faltita in lingita : inflrmnentwn etl Imgua, j^^/"""* 

 ■nert(us,cfrpiritHS. 



De guftu teneantur hi aphorifini : i.bbie^umgitfius rft 

 fapor.i.AJediumgufttnpncipuiim eft fa/iu.i ; caro lingud muf- 

 culefa iy fiingofa , fecundarium. .Sunt qui (^ufltim imnicdiare 

 nciiputant.Scdcuin omnis lciifio fiat pcr i)iCQiuni,v.i'.im npo:- 

 tcc guftum hibcic medium. Hoc autcm piicipuc cA\ faliua : 

 quiaconrtat ahlquc liac gullum non periiii. i,.tUmi giiftuex- 

 quifttiori foUet cXteris anima/ibrt-: : quia ntiiipc iini^ui cutis, 

 caro,& ncrui habcnt tcmperamcntum bcnigauni, blaiidum, Hc^ 

 elaboraiiflimuin. ^.tingua fife friuatur vi loquer.d! ,^ane:ite 

 falitd guftandi fotentia ; quia diucrfi funi gu(l.indi 8; loqutn- 

 di nrrui. ^.Eadem dutcia poftefum amarorHm ,funt fuauiorti : 

 quia fcil.contratia iuxta f- pofita claiids ciucrfcunc. (.. Cafri, 

 Magis arnaris ^ falfn , quhrh duUibus deURAntiir : quia (unc 

 tcinpcramento ficciore. Quare cum fitiiiiedclcc^etur fimili, ^ 

 capra ficcioris tcmpciamenti delcdabiiur fapoic ficcan:c,qua- 

 lis cff aniaror. 



X VI. OlJhBus chieHHm esi edor: tnedium prirna- De olftrtii 

 rium en aer,fecundariuTn aqiia : inf:ru?nentiir/; rernotmn '^"^'"^«n- 

 Junt nares, proptrii^uHrn eH partirn os crivrc/iim^Dartim., 

 procepis marnillares.partimffiritiis nnimales. 



Dc oIfa.fVu tcncantut (ummatim \{[}.\.Conr.iu!tasnariu>» 

 id prdftat in hoc fenfti , qiiod anfractus aurinm itt auditu. Ni- 

 mirum aericccptus in cauitatcm t.arium , pia;patatur vt cdot 

 futtilius acdiflint^^tiiis ad ccubrum poflit dcfcrii. i.Os cri- 

 brofum exaBi0rr:e furificat ^percolat acrem. Facilc fiquidcm 

 aliquid impuritatis intra narium c.iuitatcm tccipi poflct , niil 

 aci percolarctur hoc in loco. Atquc \\xc putatut cflc valuula 

 ccicbri.quam Arifloteles vocat 'anx.etwnnx. Hoc cnim nifl 

 dicjmus , .Ariffotclcs non poicft dcfendi contra Anatomico- 

 rum reptthenfioncs. Quomodo idcm in cordc ponat olfadus 

 orqanon , cx fuperioribus clanim cft, vidtl. cx reg. huius cap. 

 piima. j. Procejfus mamillares fum t.tnqtiam nerui, vel neruos 

 tn fc continent. Et liis fpiriius animalis ad cxcipiendam odo- 

 lum fpccicm dcducitur.4.3Y7;//'ii»-<; iiyberno olfaBti: omnium eft 

 debiliffimus : qiua tuni act , nudiuin odoiandi , cft dcnfior & 

 frigidior,&; pioiudc non fjcile tranlmiitit haIiius.5.0</«>- r^;?- 

 lif.non vero intentionalis , deuehitur admedium: ideft,odoc 

 fcipfum,non veio taiitum imagintm fui per mcdiuin ad cerc- 

 brum ditfundit.Odor fiquidem confortat ccrcbrum, quidam 

 animalia tugat , tatdiiis ad tcrtbrum dcfertur.i vcnto propei- 

 litur ; qu.T omnia ronueniunt lialitui , non autcm fpccici 

 d.Odores boni e longinquo fu^t gl.iti, i proximo nonitem : quia 

 e lonKinquo partcs terrcftres vna cum fubtilioribus cx rc 

 odorifcia cxhalant. y.Homo frddiltis eft olfaSlu leftiis laigl 

 inferiori : quia ccrcbrum cft humidius & niaius. ideo autem 

 lioc fjtbum cft.ne fi homo habcict olfailum acutifnmuin,non 

 foliiin alionim , fcd ne fuiipfius quidem odorcm fcrrc podcr, 

 vt Bodinus docct«B theatro natum lib.A. Z.Vniiis inter cmni.t 

 animalia hominis oblefl.it/ienlum vfl dolor ejl odor. Etfi cninA 

 bcftia: bcnc vel male afticiuntutodoribus : hoc lamcn noii fic 

 ad rccreationem fpirituum .inimalium, ftd ad mcram aliincnti 

 commodiiatem , vel fpcciti propagaiioncm : quatcnus fcil. 

 odorts funt indices rci iplis conucnicntis vd pcrniciofa;. Sic 

 apes delcctantur thymo , non pcr fe, fcd vt eft dclcftabile ali- 

 mcntum : & infctta plcraquc fumo infcclorum (ui gcneris 

 abiguntur ; & animalia qu.Tdam odoratu cxplorant matricis 

 rcpletionem vcl inanitatcra- Solus aurcm homo dclciflatuc 

 odorepcr fc,quatcnus odor cft,id cft.rtficit ccrcbruin.9.P//?« 

 in aqua percipiiinl odorem : quia lcil.ad cihi in aquam inicdi 

 prarfcntiam upiuniur. Eifi autcm cxpcttcs funt tcfpirationis 

 pcrfciffi : habciit tamcn inftfunicnrum odotatus ,qiiod vcLi- 

 minc taict : qucm.^vimodum ctiani orulis fiint prxditi durir, 

 qui palpcbtas tanquam fcpcm non habenr.ita vt illico res vi- 

 dcant,qui in pcrlpicuo fun: : quas nos non videmus, nifi ocu- 

 los apciucrimus & inoiicrinius.Habcmus cnim oculos inolle?, 

 & pilptbras in(}ar tcgniinis. 1 o.Homo fipijjime inter animalia 

 fternutat : quia li.rbct ccrcbium ampliirunum & frigidi(fimum 

 intct oniiiia animalia ; foramina item natium & ce rtbii latif- 

 fima. Hinc factlc tna:ci!am fttrnutandi colligcrc acdiffipat» 



poccfl 



