VhyCicx Pars VI. 



ieplctam adminiculo duarum arborum eionerat. G'k!ltis,n6~ 

 de ftatis temporibus cantillat : (ocium in ftciquiiinio non 

 fert : in principio pu^na; eft valdc animolus , (cA vbi (cntit fc 

 linconflifVu imparcm.trcpidantcr fuijit ; coitu frcqucntiirinic 

 Vtitur: de gallmarum falute valdc cft folicitus. Cafo , liabcc 

 carnem ,qua: comcfa omnibus humoribus squdlcm conciliat 

 tcmpcricm. Gallus IniiicM, fiue Gallo-pauus , liahct carncm 

 vbcrrimi & valdc laudabilis nutrimcr.ti. OaUina , efl auium 

 fcECun.iifTima in ouis paricndls. Caro eius , prxfcrtitn ante- 

 quam oua panat, nihilo eft infcrior carnc c.ipoms. Cum horc 

 auis marcm vicit , currit & ctiftas crijir. Pijio, fiuc columba 

 fylucftris.viuit aimis jo. Catncs iplius valde conducunt para- 

 lyticis ; quia calorcm augent. y!nai, auium cohortalium cali- 

 diflima.dderitide.dum niotbis infcftatur, fe purgat. Caro cius 

 eft boni nutrimcnti. Anfer.nou facilc coit.li pra?fcntps anim- 

 aduertat homincs. PuUi eius fuppcditant nutrimentum lau- 

 dabilc.iEgrc autcm conficiturcaioanfcruni grandiorUm: vn- 

 dc fit , vt facile pariat febtim. Noaurnas excubias celebrat 

 morc galli gallinacei. Terdix, adco lalciuit , vt foemina maii 

 oppofita, a folo vcnto ifthmc fpirantc afflata, concipiat. EiuS 

 caro fubtilc gignit nutrimcntum. Hicauis lauri foliis & aliis 

 quibufdam rerncdiis purgat anum , faftidiumque tollit : & ica 

 docet vfum lemcdiorum catharticorum. PhaJianHi , a Phafe 

 Colchidis flumine diftusfnon enim refte fafanus dicitur quafi 

 facicns fanum ) mcdiam quandam inrer capum &i pcrdicem 

 obtinet naturam : ita vt eius caro fit gratiffima palato, & con- 

 uenicntilTima ventriculo. Hcifticis cft vtilis, & vires c morbo 

 conualefcentibus inftaurat. Cotumix, helleboro & aliis femi- 

 nibus vcnenatis gaudet : vndc ipfius cato omnium auium 

 carnes malitia vincit: vtpote qux in corpore fano fpafmum 

 & morbum Herculcum gignat. Melancholicis tamcn cft vti- 

 lis , qnod infigni fua humiditate ipforum ficca: tcmperici fub- 

 'ueniat. ?/.-<•</«/.«, laudabilcalimentum fuppedirat.tfi?/» excitat, 

 cordi apprime eft vtiiis. Caro ipfius & cit6,& optimc nutrit. 

 Vcntticulum non gi-aur.: , ctiamfi plufcul.r ficeduLr vna vice 

 edantur,iuxta prouerbium : Centum ficcdul.t nnn grauant, fed 

 potius corroborant.Qui cnim magno numero ficedulas efita- 

 rit , totum diem hilatitcr ttanfigit : quia ncmpc caro ifta fan- 

 <Tdinem putum & finccrum cotdi fufficic,ac proinde claros gi- 

 «»nit fpiritus^ Cuculta.^iin in nido minoium auium, S: inpri- 

 inis curruci, qua: ex ouo cuculi pullum excludit. Sed hic, vbi 

 adoleHit,m3trcm cum rcliquis pullis dcuorat. Alcedo, eft auis 

 niarina,paffcte paulo minoi- Nidificat in medio mari, fcptcm 

 ante brumam dicbus, & totidem poft fcetificat, <\\io temporc 

 tnafc oiT^Liino cft tranquillum & fcdatum. Hinc alccdonia, 

 fiuehalcyonia,fumuntur proucrbialitet pro cranquillitare, & 

 lialcyonios dics agerc,cft tranquillam viiam viucrc. Hicduo 

 ouziantiir: i. Cur alcyones hybcrno temporc fcetificent.' 

 i.Cur alcyonenjdificantc & fcEtificante, fi: per intcgros 14 

 dies raaris tranquillitas ? Rejf.ad i . Auicula ifta conftat corpu- 

 fculo rarilfimo & tcnuitfimo, c quo facile tcmpore verno Sc 

 xftiuo calor euocatur.qui tcmpore hyberno propter antipcri- 

 ftafin collioitur & augctur.Vnde vigor & fcmen in hac auicii- 

 la tum temporis augentur. ^d 1. Circa brumam fol minimc 

 omnium eft cfficax , ac proinde halicus ex aqua & terra non 

 poteft ita extrahere , atquc vcntis & tcmpcftatibus matctiam 

 ptxbcrc. Porro Crollius de hac auc tradit, cam inter omnes 

 aues vna cum Ibi plurimum in fc habere rerum arcanarum, 

 "quod carum cflcntianon rccedat adomicilio fuo.Alcedo cer- 

 te ex primis cntibus fc nutrit, & quotannis fuam cutcm , & 

 'pIu.Tias renouac. /f;>aBi^D,fuos pullos c.TCutientes fanat herba 

 chclidonia. Eft auis gartula: vndc ptouerbium, Mufcum hi- 

 xundinum. BHho, adco pollct odoratu.vt qualemcunque atfiis 

 corruption-em pcrfencifcat , eamquc cantu fuo, folito maiorc, 

 Tignificet. Manucodiatx,!i\iis auis paradifi, & auis Dei.tcrram 

 nunquam attingit. Altiuda, fepties volat inaltum^fcfcquc dc- 

 mittit , antcquam aftumat de terta vnicum granura pro vidu. 

 Hinc pocta : 



Nol/ile vocales a laude videntur alaudi 



Somen habere,T)etim quA fufer a/ira vehunt. 

 lufctnia, totam fett noiftcm canit.Tantum incft ipfi cancndt 

 ftudium , vt cum aliis ccrtans frpe commotiatut , dcficiente 

 Ipiritu. P«jjir,adca falax eft,vt vcl vicies vna vice cot!at. Ba- 

 fitifctit , fibilo fugat omnes fcrpcntcs , & folo afpeiflu necat. 

 Fucttt, non fuo laborc viilum fibi qua;rcre ftudet , fcd alueos 

 apicularum clam fubit, & mclla ipfarum abfumit. Crabro, ar- 

 matus cft aculco vcnenato. Scarab^w , oritur e ftercore , & 

 ftcrcore nucritur. Toc pcdcs habec, quoc dicbus conftat mcn- 

 fis. Solis & lunx coicum apcrtc dcmonftrat. Nam ex bubulo 

 ftercorc pilul.im ab ortu in occafum rotando vctlans, in orbis 

 imagincm cffingit , quam 18 dicbus faiflo humi fctobiculo 

 adobtuens tantifpct celat . dum luna ad incermcnftruum re- 

 ucrtcns fileat.apcrcoquc cum otbiculocoitum hotum fidcrum 

 dcnuntiat,nouamquc prolcm cducit,ncc aliam nafccn.li nontt 

 originem.C»Va</«,fo!o rorc viuit.Ii>c/</?<»,partim ta6lu aduiit, 

 pattiilt moifu airodit agrorum fcgctcs. Aciidophagi populi 

 locuftas ingenti fumo futfocatas falc condiunt^iifquc vcfcun- 

 tur. .^/>«OT natuta his continetur aphorifmis. i.Jnier infeil* 

 frimiu ttncnt «/■«.Hinc -^tiftomachus Soltnfis duodcfciagi^- 

 Tom. II. 



Caplll. 173 



\i annis nihil aliud cgit, nifi quod apuro natarani ficcOntem- 

 platns:&: Thafius in dcfcrcis atatcm ttaduxit , vt apicuUruni 

 i)a:ur.'.m nofctict. Vitgililis Cjuoquc qtrartum librum Gcotjji- 

 coriim de apibus confciipfit i.j^/^fj onmi'. coitn4 fu'i'i rxfertes. 

 ^.ylpes folintdincm auerfantur ;e contrario frcquentuni & 

 fotictatem am.:iit. ^-Jfes haber.t regein,cui funt ad,{iiii,cui 

 obfequttntur,ijuem ccmitantur.j.jiifes ^uaff.Lim fcliti/i fermam 

 inier fe habent.tsiim picetctquam quod rcgcm habcrt,niuiicia 

 & ofliciaintcr fc parciu.^tui^adificat, coloniasmitcuncaltcrnis 

 tanqiiam m cxerciru cibumcapcllunt , funimam diligcntiam 

 adlubci.c aiiiancad vcfpcram,conimunicafioni vtihtatum ftu- 

 dcnt.6.Afes armantttr "vnu cmnes.fed c«ntra hojies,non adner- 

 fuf fe inuicem.-] jifes architeHoniii fcientid ftUent-Vixc cnim 

 ehicct admitabilis in ipiatum cellulis.8 Ex ficribus^qtiihtis in- 

 fideht,ilUfis,inel ^ ceiarfi emulgent.g.Afes adiiefc^tioret fe- 

 re ad ofera frodeunt , feniorei intm omnia dlfponUtit. i b. jifef 

 tota. onufli. redetint in aliiearia ■ quas tcrni- aut quatcrnx c)?- 

 cipiunt atque cxoneiant. i i.lnterdiu adfortas more cafirorum 

 fiatioefi : nofle quiefitint 'Vlque in matutlnum.Tum vna vcluc 

 buccina gemino aUt tiiplici bombo reliquas dc fomno cxci- 

 tat.Si dics vidcatur niiiis futuius,fc exalucni ptbmunt. Vcri- 

 tnrum enim pluuiaiiimque apud cas prilcnfio : qua de causS 

 fotas exire nolunt. CceIo autcm tcinpcrato prodcunt, &; alijS 

 florcs aggeiunt pedibus, alix aquam orc , gutiafque lanugine 

 totius corpoiis. I i.Ea- thymo, citmfit aciis iy lingtiam 'velli- 

 cet,rem duliijfmam exfrimunt, vidilicet mei. Hoc au-em col- 

 ligunt etiam cx piatcnfi tiifolio , ex boraginc, bu-glofsa digi- 

 tali, vrtica montaiia, cx cctafi, pomi, pyri, tilia:, aliatumquc iji 

 genus plantarum flnribus.Et ideo rci luftici fcnptorcs aluca- 

 ria facere jubcnt prope ifra loca , vbi pabulum (it ftcqucns/ 

 Hinc jam tefpondcri poteft ad illam quxftiontm, vtium mcl 

 fiat ex rore , vt miilti volunt ! Sanb mcllis quodJam gen''s 

 dcfci-ndit ex aere.vt cft manna,quod nihil cft aliud,quam. los 

 mellei fuauitatis,qui nobisdicitui Honigtba'W,ii.z\i\i\(^\mi 

 ab apihus excipitur.Scd prxter hoc datui aliud nicllis gcnus, 

 ciim ncmpe apcs cx flotibus melliginS colligunt.Magna vcrc? 

 cft mcllis vtilitas;qua Democritus ita cxtoUit.vt di.at fe intus 

 nie'le,& extf 1 oleo vfum ciTe , ."Itquc ira viiidcm .''1: vegetafn 

 confccutum cflc fcncLiam. E: Gc tmani habenr illuJ in oie : 

 Thete ZeiUnd blut, TVf r Honig zit allcn fchaden giii t 

 id eft, Nifi apcs frcquentarent chamcliam,mel cfilt panactfa. 

 Illi cnim herb.i: ineft vis dclctcria. Hinc porro conuincitur 

 crroris opinio,qua: tcnct tantilm coIligcndi,non etiam facien- 

 di mellis fcicntiam apibus incfle. 1 ;. Afes froctil fiigitint a 

 floribia venenatis.l^.Aduolavt (^ /•jfutlant floribus,fed ita hr 

 illts noceant.i yNon quiduis ex quoui^ coUigunt.kWHnAe fiqi!i- 

 dcm mctyn, aliunde pifloceton aliundc piopolln.aliundc ihy- 

 tacen,aliunde niel,aliunde fobokm.l k.Tucos iUaffos in aliie». 

 ria fiigant.Cognnc enim Ce ca^cxuivm.iy .Mundiiiei funt flu. 

 dioftjfimi. Excrcmenca cnim intus opcrantium, vnum in lo- 

 cum congefta , tuibidis dicbus pcr otiiim cxportanc. Nullo in 

 loco inquinato, aut malc olcnti alTident : imo fi quis bofis 

 viigucntis delibutus ad alucatia acccdat , ilium fpiculis abi- 

 gunt.Mulierum quoquc mchfes oderunt.Mortuis fioiibus nou 

 aflultant.Non liguiiunt.vt niufc.tin cjrne, f3nguinc.& adipe- 

 I fi.Coorid frocella venti , lafillum fediculU corrcftum gefant, 

 eojuefe librant ne imfetu venti di'jic!antur. I 9. Ciim vcjfer/t 

 frofinjuat tninus miniifjUe in altito firefitant , donec vna cir. 

 ciimiiolans lcmlic emijjo qtiieiem imferct : quo faiflo ab omni- 

 busaltum cohlequitur filcntium. 20. NuUum exatnen fr&icrit 

 ierminum decennii. Q^ibnfdam ctiam vita feptennio rr/.iior 

 non conccditur. il.Forwo regi examinii efl eximia. Cotpus 

 eidem eftduplo, quam tcliquis maius:ala; liieuicitcs, crura rc- 

 (fla,incrffiis ccIfior,in fronteniacul.i, quodafn diademate can- 

 dicans : eft quoque modice niiidus ii-''c.v iffe flne aculeo efl: 

 t.imctfi quidam cxiftimcnt, ipfiim habcre aculcum , fcd eo 

 nunquani vti. 1 ^ . S< af". aculeum amittant , ncn fufcruiiiiint. 

 1 4 Rex examinis ncn oferatur iffe : circumtiolat tamen, i^ i «- 

 teras qiiafi exhortaiur. 15. JFfiate fibi viBum comfarant. 

 i6.Ahtequam meUa ronficiant fobclemquc gignant , dcmos ^ 

 ceUulas artifiriosi extruunt. 17. Regem fuum obferuant <fy cu- 

 ftodiunt.fefJMm humeris leuant. aberrantem qutrtint,eiM falu- 

 tcm obieBu corfcrum ftiorum defcndiint.amijjtim liigent.if.Ex. 

 crementa intervrlandum fermi froiiciiinl In ferejfiim.i'-^ Sedi- 

 tio (^difcoriHa Inter iUai ortafedatilr vel fer laBiim {ulueri^, 

 vl mulfo fafoue, atit allo qiiouti tiqiiore injpeifo. Sed quis ha- 

 lum auiculaium natur4m fatis cxplicct ? 



Cap. I V. De aquatilthu^s. 



pRi€CEPTA. 



AQu.itili.i funt animalia ex aquis fumpta,&: in 

 aquis dcgcnti.i ,n3tandi tantum perita : fi cx- 

 cipias pilces volantes in Brafilia. Herurn donrtr:a dt- 

 tittir lchthyologia. 



p ^ Ichthyo 



