Phylica^ Pars V I. 



Parres corporis (ecunJaris (eii excremenciti^ 

 fiint numcro vndeeiro : videlicei: Pilij Pinguedo, Sc- 

 men, Menftruuin, LacjVrina,Sudor,Lachrvma, Mu* 

 cus,Spu;:im,HdIituSi. 



Forma hominis cll vel communis, vt anima par- 

 tim vegecans,pairim feiitiens : vel propria,c]u£Edici-. 

 ^ur fpeciticaj vt efl: anima rationalis , qux cft adus 

 pnmus hominis quatcnus eft homo. Huim doilrina 

 vfitate dicitur Pfvcholosia. 



R E G V L y^. 



). /. Hornmk doHritia extremitm tn Phyfica Jitnplici 

 locttm occupare debet. 



5, Suiu, qui prius drcent dc lioraiiu-, quim de bcftia & reli- 

 «juis crcaturis : quod homo fit menlura omiiiunvzrcaturairum 



• corporearum.Sed hic ratio nuUius clt moinenti.Homo cniin 

 dicitur mcnfura omiiium corporum, non rationc cor-nitionis 

 vcl conlHtutionis,quod illorum coj^nitio pcndeat a coo-nitio- 

 nc huius ,vel quod illa fuam effentiam habeant abhominc : 

 fcd ratione pcrfcdionis jciuia eft omniumcorporearum crea- 

 turarum nobililTima.finguIarum beftiarum.plantarum.metco- 

 rorum, ftcllarum.onmiumquc cleracntorum naturam , ellcn- 

 tiam,& virtutes in fc habens : vnde a Deo creatus eft vltimo 

 Ioco,tanquam colophon omnium cteaturarum ; vndc & redie 

 appcllatur mictocofmus,hynienius & copula niundi fupcrio- 

 xis&inferioris,hoiizon vtriufque natuts,fynop/is xternitaris, 



"[ixsTi^Qt- , Kabbaliftis pt:;5 0*71^. Caput cnim eft veluti 

 ccelum fupremum : quia vt in coslo Deus Sc angeli, (ic in ca- 

 pite rc5.a ratio dommatur. Medius ventcr cft tanquam cce- 

 lum itcUifetum : quia vt fol in ccelo viuificai omnia,fic cor in 

 homine lj:tiiix .itque vigorls eft caufa. Intimus venter rc- 

 ipondet regioni fubiunati : quia vt hk animalia nutriuntui & 

 ptocreantur , ita ibi bcncficio xv^^a^riu! i^ tuftaTii^iuf (renera- 

 tio & nutritio pcrticitur. Stclla: erranres etiam funt in^homi- 

 ne : vt Luna eft cercbtum.Mercurius lingua cum facic,Vcnus 

 gcnitalia, Sol cor, lupiter hepar, Mats vdica fcUis , Saturnus 

 licn. Porio fpiiltus humani corporis refcrt coelum : quatuor 

 humores , totidcm c!cmcnta,videlicet bilis flaua it^nem, fan- 

 guis aerem,pituita aquam,atra bilis terram.Meteororumquo- 

 que analogia hic dcpithenditur : ita nimirum , vt rubri ocu- 

 lorum fuffuiioncs refcrant fulootem,crepitus,flatus, & ludus 

 tonitrua, tinnitus auriura vcntum, coa^fla fputa grandinciii, 

 lachrym.E rorem , catarri piuuias. Fodini quoque?unt in ho- 

 mine.vt generatio lapidum in lenibus & vciic.i oftendit. Hic 

 etiam ftint quatuor cardincs mundi ; oiicns in facic , occidcns 

 in dorfo.aufter in dcxtra.aquilo in (iniftra. Anima dcniquc eft 

 pricipuc in-.ago Dci. Ali) alitcr cftendunt harmonljin micro- 

 cofmi &: macrocofrai,qua dc re omnium clcgantiflime difTcrit 

 Chriflianm Becwannta de -jfu Logics.. Summa ha-c cft, quod 

 homo fic perfeftio&complcmenium omnium corporcaium 

 creaturatum Qns cum ita Cnt , Anthropolocia reiTte in vlti- 

 miim Phyfiologis locuni rcjicitur. Nam quo quid fimplicius, 

 c6 magis przcedere debct : & quo quid magis compofitum, 

 eo mai;is lcqui dcbet in ordineaccutata: dokJhini. Homo au- 

 tem magis cft compofitus.quam reliqua: crcatura. Huc acce- 

 dit.quod microcofmus cx maccocofmo pleniiis cognofci po- 

 teft.Hicobjicitur huncinmodum; Quo quid fimplicius , eo 

 perfcdius. Quate cum homo fit magis compofitu'; quam'rc- 

 !iqu3:cteatura;,omniun>. crit imperfeailTimus. Rcfp. Simpli- 

 ciora funt compofita qua: non ordinantur ad alia vcl tanquam 

 entia incompicta, vel tanquam inftiumcnta. hni vcro rcliqua 

 corpora vel funt partes hominis,vel inftrunicnta. 



/ /. Generatio hominis eFi adrniranduin oppu. 



De fine hominis,& ipfius creationeTheoIogia & Philofo- 

 ' phia prac^^ica cx profclTo agunt. Phyfica inprimis cxpcndic 

 caufas ipfius internas , matcriam &: formam , atquc adco gc- 

 iiciationem,ccnrcruationcm, &cocruptionem hominis p^cr- 

 lcquitur.Gcneratio hominis iia fe habct.Mas & fceminacon- 

 gicdiuntut,atque in vtctum fccminr bene difpofitum eiacu- 

 lantur femcn : quod ciim retinetur , orificium vteri ardlifTimc 

 conftringitur, &ita fit conceptio. Conccptum fcmen a calorc 

 & fpccihca matiicis natuta alteratur, fpiritus ipfius vitalis cit- 

 citatur , atque in eo omnia mcmbra dclincantur & clabor.rn- 

 tur. Dchneantur ,inquam,infemincomniamembra fimul : 

 lcd non fimul cnpoliuntur. Fnetus ita formatus , & materno 

 vtcro, vaforum & mcmbranarum interieau alligatus , per of- 

 cula vcnarum miro artificio coeuntia matetnum (an<Miincin 

 rtalut,cu.mqijcpurl(nmum. Hunc pct vcnam vmbilkalcm , 

 qur vcn.x- potti cft propago , & ad iccoris fidUtam fctur , in 

 hepatis corpus rcfundit. Mox pcr vcn.i: porti radlc;-s cr.inior 

 crudiotquc finguinis pars iii vcntticulum, licncm,& inrcfti.u 

 diittibuitut : cuius tellqiiiAc pcr fplenicura & mcfcntcricum 

 Mmum in cauitatera m.tcftinoium amandantut : puiiot au- 



Cap. V I. 179 



tem roagifque pcrcofta fanguinis pats dcfcrtur in truncum 

 Caua:, aquo pcr ramos tanquam uuulos in fi„c,„lai coipons 

 pattei diltribuitar,aiquc ca ratiqnc fojtus nuiji'n:r v'qucdura 

 intans lamgrandioi tadus, vbctius alimcntum & (Viuum' 

 quim 3 matrc (uppeditari pocc(t,cit,aguans & vclut indiona- 

 buiidus cxitura qu,vrcns,caicitrando, mcmbtanas ^quibus^^m, 

 uohiitur, pciiiiniiit. Quo fado vicrus , qui toto gtflationis 

 tcmpoie clautub ctat, tiiin dcinum, partnn c.b moum &. pon- 

 dusinfantis , paitim ob cius calcitrationtni & inquictudincm 

 d^hilcit & apcrirur , atquc fic ad cxpcllciidum fcEium lc ccn- 

 fttingit.Apcrto vicro infans fcnm icrem ingrcdicntcm,eum- 

 que captans inucrtit fc , capits fccundiim natutam ad oiifi- 

 cium matiicis piolapfo, facic vcro ipfius veifus dorfum ma- 

 tiis conucisa. Cxtcriim in nuttitionc infantis ferum (anguinis 

 a (anguuic nutncnic fcparatur , pattim poft fudoics.quos cx- 

 cipitmcmbiana,quamdicuntamnicn i paitim pcr vimam, 

 quamcontinctallantoeides. Hic poir6 notcmur iftathcoic- 

 iiiaia. : .Cceratio Uminn ferficitur ,jui>,que aaHw Lrincita- 

 W««:quorum primus cft congrc^Tus inari. & fccmina' ifccun- 

 dus conceptio ; cercius formacio , qu.u iubdiuiJitur in alttra- 

 iioncm fcminis.dclincationem mcmbtoium,& clabor.itioncm 

 fiuc pctfc(ftioncm fingnloium membroium ; quaitus cft ani- 

 matio , qua Deus animara rationalem tx nihilo pioduaam 

 infunditiquintus aftus eft gencratio totlus compodti. i^.Tem- 

 fiif, quo gc-neratio hominii in -vtero nmterr.o abfjuitur , exaffi 

 ctefiHiri nequit : quia ('cilicet magna tft (Vminis & fpii'itus vi- 

 tahs diuerfitas.Communltcr tamen pcrficitur 42 dica concc- 

 ptionc .adminimimi jo.adlumnuim 50. Et mafculi qui.!cm 

 tcre jc durum fpatio petficiuntut.focminx 4i,quia (imcn,cx 

 quo gcncratur m.as ,cft calidius , idtoquc facilids potcft coa- 

 gulaii. Et fccmina; enix^ marcm, puigantur 30 dicbu.sfcd 

 cni.xar fccmeilam , purgancur 42 dits. s'i dcniqut fiac abortus, 

 fCTmina non cernicur perfefta , nifi poft dies '3 6. mas autcm 

 poft dics triginta. 5. htfatis refidet in -jtcro malerno criiriint 

 attraciii -vcrftn ■vmbilicurr,, ^ facie i^el.ita r>,a;iiiuf tits : ca- 

 futque ereatim hnbct verfus caput mairn (yf.iciem -jerfUe 

 anieriorem eim partem. Sed cum nafcitur tcctus , facies ipfius 

 conucrtiiur vcifus matris doduni. Hincbtini dicunr, Fcrrum 

 naici in cjpur. 4. I>iei ^ concepticne ad fcrmaticnem dii/licati 

 indicat diem primi motus^quo faetw primo fe mouet.Hxc obfci» 

 uatio eft i-c^xi-iKij. Si eigo infantis peifectio fada cft dic 30, 

 mouebicur pnmiira 6o:fi vero die 40,moucbuur 8o:& fic dcin- 

 ceps.^. Infws in iitero nHtrltur fanguinetnattrnoper^veneixjr.- 

 bilicalem attraSo .V ctii. illa fic dicitur,qu6d oriatur ab vmbri- 

 hco to:tus. (,.lnfans in lucem editur pofi 40 a conccpticn%j 

 feptimanm-. feu.quod idcm cft,poft 180 dies.Vtplurimiim fci- 

 licec incidic tcnipus naciuicatis in menfcm 9 vcl lo.raro in S. 

 raniis in 7. rariflime in 1 1 . Rcgula Hippocratis ita hibct : 

 Dies primi motus in infante tnplicati indicant tcmpus partiis, 

 Si crgo infans incipic moutri dit 60 a conccpcionc , nalcctuc 

 dic 180, (cu menic 9 complcto.numcrado dies 30 pro mcnlc: 

 Si die 80 incipic moueri , naftitur die 240, ftu mcnfc odauo 

 completo : fi die 90 incipitmoueri,nafci:ur diciyo.fcu mcn- 

 fc 9: quod ttmpus plerumquc in maribus obfetuatur : fi deni- 

 que mouetur die ioo,nafcitur }co,fcu menfc 10 : quod tcm- 

 pus in fccmellis vlitatiflimum. j.lJatur.iliter fieri nonpotefi, 

 ■^t focmina fine congreffu marif concifiat ^pariat. Supcrna- 

 turalitcr autem poteft hoc fieri. Sic Maiia virgo concepit cS 

 Spintu fanao.Vbiobferua.apcrtionem vteii non tollete vir- 

 giriitatem, ftd coitum. Nam fanguis menftruus in virginibuj 

 cffluitpcr ittrum.iliarsa virginitare. l.Spiritm ■vitalti, qui efi 

 tn fem}ue,efi proxima caufa efficiens formationU fatu;. Hit 

 cnim fpivitus a;;it a centro ad circumfcientiara- 9. Omnia 

 Tnembra fmul ir. femine concepto delineantitr : vtitm vero pofi 

 aliud expclitur. Vbi obfctua, in dellncationc illa non omnia 

 fimul membta pofle confpici propicr cxilit.irem , aut colori» 

 obfcurltatem. l^^.Diuerfi fexu: gencratio pcndet a diuersa je- 

 tninii dif^ofitione^. Sicnim copiofns & fonis calor & fpirituj 

 vitalis ci incft,indcoritur mas:fi paucus & dcbilis,indc focmi- 

 nagencratur. Principalis tJmcn caufa cft prouidcntia Dci. 

 Falfum autcm eft , quod fosmina ptoducatur , quando natura 

 abrtrat. 1 1 ^igna mafculi fatics in 'vtcro funt feptem : bonus 

 vi Jclicct colot in facic fcemina- gt,iui(l.r , fenfus grauitatis ia 

 dcxtro larcrclcuitas & agilitas inmotu mulii ris, dcitra ma- 

 niilla cialTior quam finiftra.rubcdo in oculis,& in papilli dex- 

 trimamilLi:, lacfpinum, & cxlguus vcl nullus vcneris appc- 

 titus. Hic cnim omnia arguunt copiam calotis vitalis,qui ad 

 gcncrationcm mafculi rcquiritur. i-L.eiuod proles inodo fatri, 

 tnodo vtriquefit fimilU ex fart! , duplex eft caufa : vidclicct 

 imaginatio parentum,& fcmims difpofitio. if.Homo ex acjiiA 

 generatur : aijuA niitritur : in aquA fuftcntatur: ex aqud traf. 

 s4 in rarefaHam dtuenit,atque in iUA viuit : tandempofi mor- 

 tcm in a.juam ^ terram reuertitur. Sprrraa enim.Jci quo naf- 

 citur,nihil cft alind, qiiam aqua cOngclata : & fanguis , quo 

 nuuitur.tft aqua fpitituola : & aer,in quo viuit, cftaquafub- 

 "''"'"; _ Coercru»- 



/ / /. (fonfcruatto homints efl eJfentiaUs,vel acciden- "" ^ ">'- 



I,, nis qui 



taU^ 



Gcnferuatio 



fiiii 



