i84 



EncycIopa:dia; Lib. XIII. 



itioracis & pulmonum. Fiwis eius cft partim nutritio Iniritus 

 vitalis& aiiimalis, partim rcfrii^eratio cordis, partim dcnique 

 cxpullio halituum tuliginolotiuii. 



Atiitcmia X X. Venter fupreiTiiis fU captit : cmwfitkmyfu 

 faprcmi ^j| colhim. Colluin diiiiditHr mpartem antenorem, cjit<& 

 dicitiir guttitr & jitgitlit-f ; i^-r pofieriorem , i^iite dicttitr 

 certtix j & in partes laterales, cjii&fHh av.rtbyA oritintur. 

 Partes collicontinentes _/?«?/ mufculi ; coincnta:.y/«« 

 ven&]itqjiLires,ancn.t-,carotides-, ner tti fexti pans^ajpcra 

 arterta, & oefophagti-<. Caput diiiiditur in partem caml- 

 latam (3- glabrarn. Pars c.ipillata,y?«f calua , dimaittir 

 in a>iteriore)n fine fncipnt, pofteriorcm ftte occipHt, me- 

 diam fiite verticerny CT lateralem fiiie te?npora. Glabra» 

 dicitttr fhctes.Deinde captu diitiditnr inpartes continen- 

 es cr contentas, Conrincntes.y;»?/' vcl externae, W dtKS. 

 membranA(pericmniiiin t:^- penoftiit,m)& offarotl iiitei- 

 r\s,vt dux. meninges,pia QT dura mater.Comema:,f>tnt 

 cerebrum or cerebellum^. 



Mufcuti coUi.tnat flcacnrcs vel cMnimiei.Ajj^era artcria, 

 eftfiftula longa a faucibus .ul puimones dtfcendcns,cx carti- 

 l3'4inibus,mcmbranis,artcriolis,n£ruis,ac vcnis ad inlpiratio- 

 ncm& exfpirationem conftruda. Hxc diuitar in ciput, qua 

 partefauccs attinsit, & dicitutlarynx : & in corpus ipfum. 

 Ad laryngis conftitutionem concutrunt trcs cartilagines, mu- 

 fcuh & o'petculum. Intcr cartilagincs iftas excelLit cpiglottis. 

 OEfophagtis, Latinis gula, Laiflantio fillula cibaria.item (lo- 

 maclius,eft canalis afaucibus ad vencriculuni pcrtingens.pcr 

 quemcibus potufque ad ventriculum defertut.C/j/«/,efl; vcn- 

 ter fiue rcgio & cauitas luprcma, rcgio illa rrHcrocnlmi , fcn- 

 fuumque luS-nnj&cy, & domicilium facultatis animalis. Peri- 

 cranium, cft mcmbranamollis & tcnuis, extrinfecus cranij os 

 te"cns. 1-erioJiium, eft mcmbrana ncruca, tcnuitfmia, olfibus 

 extrinfece validiffime adhirens, exquifitifcnfus, cuius benc- 

 ficio cranium & omnia offa fentiunt. Dura mater, cll meninx 

 crafla & fupcrior , bafi ciani) omni cx partc firmiter adhi- 

 rcns, afupetiori tamen cius parte aliquantulum diftans. Via 

 mater, fiuc mcnynx tenuis & inferior, cft mcmbiana exquifiti 

 fenfuSjCcrcbrum eiufquc partcs obtcgens. Cerehrum, cft offi- 

 ficina aftionum animalium , itcmquc pra:cipuarum , e quibus 

 ha: funt hominis propiii. Has afliones in ventriculis ccrebri 

 perficiuntur ope & mmifterio fpirituum animalium ab ipsa 

 anima > qu.T cft in toto corpore per modum forms.in cordc 

 radicaliter,in cerebro inanifeftatiue. Sic cnim conciliamus 

 philofophos,quorum alij animam in totocorpore, vt fubti- 

 liorcs ; alij in cordc , vt Ariftotdes ; alij in cercbro,vt medici. 

 coliocant. Cercbrum diuiditur in partcm antcrioicm & po- 

 ftctiorcm. Anterior eft cercbrum,/oy?m«»' ccrcbcllum. Cere- 

 hrtim rurfus diuiditur in partcs , extctiorem S: interiorcm. 

 Exterior , cft pars varicofa, qux continrt varios gyros ad in- 

 ftar tcnuium intcftinorum,& fubdiuiditui in partcm dexttam 

 & finiftram. Interior eft mcdulla cetcbri,qu.r iub|icitur parti 

 varicofx, & cft magisalba Contlnct ii.rc pars corpuscallo- 

 fum,feptum iucidum,& vcnrticulos ccrcbrl. Corftu caUoftim, 

 rft album & ardum in mcdio feic ccKhn.Septum luciiiHm,eA 

 «cnuisqnidam cetebriportiuncula,in medio ipfius pcllucens. 

 J'entriculi cerebri funt trcs ; aiuerior, qui eft bifidus,dcx:cr & 

 fini.ftcr.in anticiccrcbri partf,medius,in quo phantafia ; vlti- 

 mus.ad poftic.im ccrebri partem,in quo mcmoria. Hi vcntri- 

 culi fpiritus animalcs pr.rparint & abfoluunt , ccrcbrumque 

 ab cxcrcmentis cxpurgant , & dcnique inferuiunt infpiiationi 

 & cxfpirationi. Ad prarpatationem fpirituum flexns conftru- 

 fti funt, in quibus excoquuntur & attenuantur fpiiitus ani- 

 malcs ; ad infpirationcm vcio & odores fufcipiendos ,procef. 

 fm mamiUares , C[u\ ab ima ptiorum ventriculorum parte ad 

 narium olTacribii inftar pcrforata, fcruntur : pcr quos aer ad 

 cercbium fcrtur, & odorcs tianfmittit, vnde appellantur odo- 

 ratiis organa.Scquitur hinc />?/«« fcu infijndibulum,quo vni- 

 ucrfa ccrebri pltuita pcrcolatur. Pclui fubftcrnitur glans pi- 

 tuitaria , qua; fupcrfluitatcs ccrcbri excipit more fpongi.r, & 

 in palatum pedctcntim inftillat. Ad latcra cft rete inirahi/f^ : 

 quod nonnulli pcrpcram folis brutis tribuunt. Vfus ccrcbri, 

 non cft refrigcrare cor.vt Ariftotcles voluit, fcd cfTe domici- 

 lium animx ad fun^ftiones animalcs , ftnfitiuas, motriccs & 

 principcs cdcndas : vt itcm in ipfius fubftantiam fpiriius ani- 

 males cIaborcntur,& indc in totum corpiis, ncruorum bcncfi- 

 cio fcrantur : vt dcniquc lit ncruorum (quod Aiiftotcles nc- 

 gat)principium. Hic qu.rritur , An ccrcbrum motu proprio 

 moucatiir; &,An cercbii fubftaiitia fit tadl-u pr.rdita; &, An 

 cerebrum humanum tit omnium maxlinum ! Rejp. ai/ i .Cc- 

 rcbrum fpontc & ingtnir.i vi foliim , non etiam cxicrn.i mo- 

 ueti ,cum Archangclo. afTcriinus. Hic cnim motus conucnit 

 gcncrationi fpirituuni animalium. Ad i.Ccvi-hn fubllaniia 

 fentit refpeiflu firnfuum interiorum, non vcro refpcdii alicu- 

 jus fcnfus excetni. Ad 3. Homo intcr omuia animalia pluri- 



mum iiabct cerchii , (Liiicct pro fui corporis proportione: 

 & inter honiines mas p us quam focmina. Caput enim ipfius 

 ell rotundum. Figura autcm rotunda cft omnium capacifG- 

 ma. Cercbeilum,<:'.i paruum quoddam & priuatum ccicbrum, 

 in occipitc, dccjplo miiius ipfb cercbro. Vfus eius eft.vt in- 

 de nerui duuorcs piodcant. Nerui , lunt organa fcnfuumi 

 quorum alii piodcunt a mcdulla ccrcbri.ali) a Ipinali mcdul-' 

 la. Nciuib quid.im adciunt ptoccflns mamillarcs , qui fuhc 

 odorandi oiganum. Ncruorum , qui a ccrcbri fubftantia 

 prodeunf, paria fiue coniugationes funt fcptcm , vc) , vt aliis 

 placet,nouem.Piior taincn lententia prxuaiet,concluditiiiquc 

 his vcrfibus : 



Optica prima, oculos mcuet altera, tertiaguflat, 

 &Hartaqiie,quinta audit,vaga fexta efi,feptima lingu±. 

 Spinalii fltie dorpilii tneduUa , vocatur cerebrum obiongum & 

 extcnfum.item fluxus ccrcbri:in EcclefiaftcSalomonis appei- 

 1 atur funis argcntcus,& illius conccptaculum fiftuh.Vlus eius 

 eft,vt fi. origo neruoruin iftorum,qui noii potcrant a cerebro 

 fcrri in vniuetfum corpus.Sunt autcm triginta paiia fiue fyzy- 

 gia; neruorum , qui cx hac fpina oriuntur : e quibus conjuga- 

 tionibus alis proliliunt cx ccruicis vcrtcbris ; ali.T pcrthora- 

 cem diffcminantur;alix in brachium, cubitum, radium, extre- 

 mam manum,& digiios cxcurtunt, alia: alumboium vertebiis 

 oriuntur ; ali£ a facro oflc cmergunt ; ali.T dcnique in fcmur, 

 tibiam, pedcm,& tius digitos cxcurrunt. Atquc li.TC cft pars 

 cerebri capillata ; iam fcquituv^/«if.i, cuius paitcs ordine fic 

 habcnt. F/-o»j,cft mdcx triftitii-,hilatitatis,clcincntii,icueri- 

 tatis,& pudoris. Of«//,facultatis viliua: organa, diuiduntur ia 

 partcs cxternas & intcrnas.Extcrr..T funt fiipercilia,i.-[ux inftar 

 muri cuiufdam oculis funt concefTa, vtillos ab iiiiuriisextet-' 

 nis defcndant :&/'/i//'£'i'r^,quarum vtus idcm cum lupcrciliis. 

 Partcs interna; funt l -Adeps ,facicns ad oculorum humcfta- 

 tioncm.vt facilius moueaniut, ncque exficccntur. j..Mufcitli, 

 nuincro i'cx,vt Bauliinus rede ftatuit. j.Fjyi.vt funt ven.T.ar- 

 tcri.T,& ncrui : nciui, inquam,partim vifoiij lcu optici,partim 

 motorij. ^.Membrans. fnnt tu»ici\<^\iMe% Knobloch in difpu- 

 tationibus Anatomicis enumciat 0(fto,3li) fcptcm hoc oidine; 

 agnata,cornca,vuca,aranca,retina,fccundina,l'clerotica. 5.H«» 

 worfi.numero tres ; t^.rTosWi^aqucus^qui cft fluidus & pellu- 

 cidus ;xji/yaAAi>«/*!r,cryftallinus,fic diifius non proptcr duri- 

 tiem,fedclaiitatem;& i/«Asa^*?, vittcus ,mollior cryftallino, 

 fed non ita lucidus , Oicupans poftcrius ocuU hemifphiriura. 

 Vt mirabilcm huius organi ftru^uram & vfum perdifcas,con- 

 fule Uieronymum Tabricium aL Aquapendentc, qui traftatuni 

 de vifione in ttes paitcs hoc modo diftribuit. Pars prima eft 

 de oculi difrcifti hiftoria, & continctur trcdccim capitibuS. 

 i.oculi interniatquc cxterni explicatio. 1. de tunica cornea. 

 j.de fclcroticS, hoc cft,dc duta&agnata tunica. ^de vuci& 

 choroide tunica. 5. dc rctina, & aranca tunica. 6. dc humorc 

 aquco.y.dc humore cryftallino.X.de humore vitrco. p.dc ncr- 

 uo optico. 10. dc modo difTecandi tunicas,humorcs , & oculi 

 ncruos. ii.de oculorum mufculis.ii.de palpebris. 1 ;.de ofTi- 

 bus oculoruin cauitatcm effotmantibus,de membrana cauita- 

 ti obduifta.dc duiflibus lachrymaniibus,& lachrymis. Parsfc' 

 cunda , de adione oculorum , continctur fcptem capitibus. 

 i.modus vifionis ex Stoicorum & Epicuri fententia refellitur. 

 i.modus vifionis cx Ariftotclis fententia. j.raodus vifionis ex 

 propria fcntcntia- 4. vifioncm ficri per vifilium receptionem. 

 5.PIatonis & Galcni fcntcntiaexpenditur. 6.pars oculi,qiia: 

 prxcipua eft vifionis caufa,qua:ritut.7.humorem cryftallinum 

 effc vifionisauthorcm.Pari tertiad.\>i9\a.\inx i4.capitibus,de 

 vtilicatibus, tum lotius oculi . tum partium eius , puta lunica- 

 rum, humorum, neruorum, mufculotum, glandularura,& pal- 

 pcbrarum. Aitres ,diuiduntur in partcs internas &exterius. 

 Partes interna: funt quaiuoicauitatcsfiuc mcatus. Priraa ca- 

 uitas dicitur auditoria;fccunda,pcluis,in qua funt tria officula, 

 mallcus,incus,& ftapes,e quibus mallcus fupta incudcm,incus 

 ftapcde nititur; tertia vocatur labyrinthus ; quarta, cociiica & 

 antrum buccinnfinii. Prstcr cauitates iftas arterii ,ven:E & 

 nerui autibus imniittuntur,& inpiimis neruus auditoiius.Par- 

 tes cxtern.T,fuiit quatuor mufculi,cartilago,& vafa,vt funt ve- 

 na:,artcri.T,& nciui. Vt mirabilcm huius organi ftrufturam & 

 Tfum pcrdifcas, pcrcurre traLlatum Aquapendentu de Atircj, 

 qucm intrcs pattcs diftribuit , hoc modo. Parsprima cftde 

 diffeilionc & hiftoria auiis , & continetiir dcccm capitibus, 

 i.dc auricula.i.dc offe petrofo.quod MhaKe dicitur.j de au- 

 ris mcatu qui Bof^ ««!<«■/»« dicitur.^.de membrana, tympa- 

 w«OT appcllata ^.de tribusofficulis, mallco, incudc ,& ftapc- 

 dc 6. de muluilo , mallcum ad incud' m moucntc. 7.dcca- 

 uitatibus offis pctrofi ;acprimumdc prin\a,qu.t conchadici- 

 tur. 8.de aifre congcnito, feucomplantato. 9. de duftu , fcu 

 mcaiu,fiuc fcniita,qu.T .-i piima cauitaic, fcu concha,in pal.i.- 

 ti fincs, fcufauccs, piotenditur. io.de ncruo auditorio. Pan 

 fccunda eft dca^^^ionc auris,fiue auditu. Tarstertia eft de vti- 

 litatibus tum totius auris, tum partium illius. Lcjatur ctiam 

 Volchertis Coiter , Medicttf Pljyfctis, O" Chirtirgici/i Norlm^ 

 bergenfs, qui tabulis fuis Anatomicis adiccic tr,i>fiacum dc in- 

 ftmmcuto auditusjvbi ferc ha:c explicat. i. dc audicndi mt"!". 



&de 



