Phyfica^Pjrs VI, 



in hepatc procreatos, qui poftca pcr vcnas vna cum fannuinc 

 in vniuctfum corpas dirttibuiiur , ad naturalcs adioncs ob- 

 tundas. Hunc quidam inquicti fpiritus eliminatit c numeto 

 fpirituum. Hic qu.rtitur, Cur vigcntibus facultatibus natuia- 

 iibus langueant aniraales Sc contra .' Rclp. Quia natura vtri- 

 que facultatura geneti exccUcntct claborando non cll (ufE- 

 cicns.pra;fcrtim cum vtraquc claborario (ir opcrofa. quia ani- 

 malium quidcm facultatum magna c(i varietas & (ubtiiitas, 

 naturalium vcro magna foiidiras & craifitits. Spiriitt^ 'uitalii, 



■ edlialitus tcnui(fimus , ex fpititu naturali (anguincovc attc- 

 nuato,ad (inifttum cordis fmum cucdlo,in(ita cordis proptie- 

 tatc gcnitus , & duftu artetiatum per totuni corpus difFufus, 

 ad obeundas aclioncs vitalcs. Spiritus ani>/7alis,e{i halitus pu- 

 liffimus, ex vitali fpitituadcetebrum fubucclo, ab innata il- 

 lius viitute produi5tus,pctque ncruos omnibus corporis parti- 

 bus communicatus , ad obeuDdum funftioncs animalcs. Hic 

 incidic qui(tio,Cur in lipotliymia lluc deliquio animi fopian- 

 tut facultatcs animalcs ! Rcfp.Duplex cft caufa.Primo fpititus 

 tocius corpotis fentientes cotdis pcticulum , a quo vittutis 

 fluium Cbi pra:cidi animaducrtunt , teliclis oiganis fuis co- 

 nantur cordi fuccurrere. Deinde fuligines praua:, qux cor ob- 



, fident, petunc luperiora . & obfttuunt nctuos. Atque Iiarc cft 

 dclineatio mcthodi anatomicx , cuius compcndium hoc efto, 

 iuxtaptzceptorum fupra piopodtoium otdincm, qui abfolui- 

 tuf feptem claffibus. /. Partes fimilares funt vndecim ; videl. 

 Oj(7i,partcs (icci(rima:,fenfu orbata;,(i dentes cxcipiasifulcien- 

 tcs alia membra : CartiUgo, oiTc moilior.quodammodo flexi- 

 lis ,qualis cft in auribus : Ligamentum, quod cft qua(i filum 

 durius, ofla intcr fe colligans , & rcliquas partcs olTibus con- 

 oe(Sens,puca cor,ventriculum &c. rf«^,o,fiuc chorda, pars li- 

 pamcnti , fcruiens motui artuum aibitrario . Tibrs., feu villi, 

 tenuia quaidam fila,fpatfa'pcr totum mcmbrum : c quibus re- 

 &x fcruiunt attraiflioni , tranlucrfa: rctciitioni , obliqu.r cx- 

 pulfioni : P«««;Vk/«^, pats tcncra , contincns & conftiiucns 

 pattes quafdam inceriotcs , vt in vcntriculo & velica videte 

 licct: (1 fit cra^fior, diciiur tunica.vt in oculis, fi tenuior, dici- 

 tur rr.embrana : C<jM,pars ex fanguinis coagulo concofta : 

 F««^,oriuntuv ex hcpatc, vndc fanguinem dcfcrunt in omncs 

 corporis pattes ; fumque vel ptincipes , numeroquatuot , e 

 quibus ceu fontibus reliqua; vt canales otiuntur; vcl miniis 

 principcs.qua; funt lami priorum, ii funt vcl nominats, qua- 

 lum genera funt quatuoidecim,vcl anonymx, qua: fuiic innu- 

 nieir . Arterii,oiMX\t\.n a cordc, continentes & vchentes fpi. 

 litum vitalcm cum fubtihfTima fanguinis pottione : funtque 

 vcl principos , numero trcs ; vcl minus ptincipes , ea:quc tum 

 nominati, tum anonymx' : Nerui, oriuntut e cercbro,vehen- 

 tcs fpiritum aniraalcm,6c vim fenfitiuamatque motiuam cor- 

 poticommunicantcs ; funtquc vcl molliorcs ,qui immcdiate 

 ■otiuntur e ccrebro , quorura paria fiuc fyzygiat funt feptcm: 

 vel cralfiorcSjqui ccu riui otiuniui a fpinali medulla ; quorum 

 paria funt !0.feptem cctuicis , duodecim thotacis, lumbotum 

 quinquc,o(ris facri fcx : C«/K,corporis tcgumcntum, cuius cx- 

 ttema pais dicitut cuticula , mcdiacutis, intima membrana 

 ci.inoCi.1 l.Partes dijjtmili!res,{c\i magis compofitjj.funt tres; 

 videl.Caput,Truncus,& Attus. II I.Caput, cft fcdes fenfuum, 

 cuius pattes funt extcinx, vel intetna:. Exterm funt ctaniuin 

 & facics. Cranium conftat lo odibus, ) futuris, & ttibus par- 

 tibus , e quibus antica dicitur fyncipuc, media vettcx , poftica 

 ocd^ut.Facies conftac duabus pauibus ; fuperiere, qua: conti- 

 net frontcm,tcmpora,& auc^-s, vbi funt incus, mallcus,& fta- 

 pes : itcm ocolos , qiiotuni lunicx principalcs funt quatuor, 

 humorcs trcs : & i?ifer/ore, qu.-c coniinct_f«K<w, quaium fupc- 

 iioi dicituf pomum, infcrior bucca ;»«/«;», in cuius partc fu- 

 pcriorc cft colatoiium fcu os cribi iformc tScos, cuius partcs 

 exteiiorcs funt labia & mcntum.intctiorcs palatum,lingua,& 

 dcntcs. Dcntium duo fuiit ordi:ici, (upcrior & infctior. Caui- 

 tates ipforuni dicuntur prajfcpiola , & aluei. Iplis adiunda cft 

 gingiua- Sunt aiitcm in vniucilum denccs ii. e quibus 0(flo 

 feuquatcrni funt incifoies , quatuoi fcu bini caiiini , rcliqui 

 niaxillaies fcu niolaics. Incifoics cibum incidunc ,canini in- 

 cifum confiiugunt , molarcs conftartnm contctunt & attc- 

 nuant. Ifiterna capitii pars eft ccrcbrum ; cuius du.^: func mc- 

 ninges, pia fcil. mater,ccrcbro proxima, & dura matcr, cranio 

 alligataia quibus eft vis fcntiendi,& tres vcntriculi,qui etiam 

 dicunturcauitaces & Ciius : e quibus ancctiot cft bifidus.do- 

 micilium fcnfus communis: mcdius.eft fcdes phantafi.r : vlti- 

 mus.ad occiput,eft fcdcs mcmorix-. I V. Truncttt, fiuc ftipcs, 

 eftcoipus finc capite ac aitubus.Partes ipfius ptincipalcs (^unc 

 ties.vid'?^ fupciiot,media, & infciioi. Pars trunci fuperior cft 

 ccUum : in quo cft aj^era arteria.i faucibus ad pulmonem , & 

 dicicur alias canna & fiftula pulmonis : guta , cibum dcfercns 

 in vcntticulum,alias oefophagus & itomachus; & cerui.\. Pars 

 nedia crunci cft thotax & dotfum. In thorace funt inuolucta, • 

 vifccta vitalia,&cofta:./»«c/«rr« funt quatuot : vidcl. plcura, 

 cingcns coftas : racdiaftinus , qui diuidic pcrtus & puimoncs 

 in paitcm dcitram & finifttam : diaphragma , fepaians vcn- 

 ■fcm mcdium ab infimo : pccicatdium , quod c(^ domicilium 

 «ordis.Vifccta vitalia duo funt,Cor & Pulmoncs. Ctrdii w»- 



Cap.VI. 187 



triculi,Cea tha!ami,funt duo,dextcr& finiftcr. Dcxtcr eft ma- 

 ior,& inferior , figuram liinx falcita; rcfcicns. Eius o(F.cium 

 cll, fanguinem a iccoie pcr vcnam cauam c6 influcntem ex- 

 cipeie,pri-parare,magifque pcificcrc. Vcnam igitur cauaro cx 

 Iicpate porici5lii1i continct : itcmquc vcuam atieiialem , qus 

 cxiplocordc oritur.Pci hanc fanguis filbtilior vehitur in pul- 

 moncm , ad ipiuin alcndura- Siniftci thalamus cft minor & 

 -fupctioi, figmaiii pyianiidis vcl coni rcferens.Hic gignitfpi- 

 ritus vitalcs cx fanguine fubtili^Timo. In hoc vcntriculo (unt 

 dux aitciia;. i .Aorta , qui cft ftipcs omnium aiitriaium in 

 toto coipijic. Pct hanc viuifica coidis flamnia.d u halitus ille 

 bencficus.fuo caloie fouens omnia mcnibra,in tocum corpus 

 dirtribuitur. i.Venofa , qu.T porrigitur in pulniont m , vt indc 

 adfcrat aeicm rcfrigcrandi cordis causa. Ciicrum cor cft do- 

 niinus vitx,fons caloiis, fcdcs affcauLiii, officina fpiiiiiis vi- 

 talis,figura pyramidali iii mcdio pcftoie fiium, fcd ita vt mu- 

 cio cius vcrgat ad latus (inilf lum. Mouctut motu fimplici.qui 

 cft proifos naturalis , & dieitur pulfus ; & mixto , qui paiiim 

 naturalis cft, pa^rim arbitrarius,& diciiur afFcdus. Hoc puta- 

 tur primura viuens', & vhiraum moiiens : quiancmpc conti- 

 nct ("piritum vitalem. Pulmones , fadi func fpiraiioms & vocis 

 causa. Partes dua; funt,dex[ra,caquc maior , & fimftra , canuc 

 minot,& quidcm piopter cor, ne illud coatdctur. Cof.n funt 

 numero 14, vttiufque latcris duodcn.-E ; e quibus (upcrioies 

 fcptcni vocaiitui vcia;,infcriorcs quinque noihx fcu mcndo- 

 fx & fpuria: , quia funt brcuiorcs & inolliotcs. Dorfi paitcs 

 funt quatuor,humeri,fcapulx,fpiiia dorfi,& pcdcx. Spina doifi . 

 coiiftat vettebris 14. mira artc iunvTlis , intiis cauis, vi conti- 

 ncant mcdullam , q«i dicitur fpin.x , & eft quali liuus ccrcLii. 

 Pars iiifima trunci tontintt tria inuolucra , & vifcci.i tum nu- 

 triiiua, tum generatiua. Inuolucra fant ; i.Pcritonntm ; quod 

 circumdar totumventrcm inCeiioicm.i. Omentum; quod tcgit 

 ventiiculum & inicliina. ^.Mefcnteriiim ; qiiod mcdium lo- 

 cuni intei intcftina obtinct. Vifcera nutritiua , dicantur alias 

 naturalia : & (irnt fcptem. i.Ventricultts ; viitutc (ua fpecifica 

 fcruiens piiini concodioni. Eius otificia ftu oftia duo lunt , 

 c quibus fupciius dicitur ftomatbus , cxcipiens alimcntum ) 

 inlcrius diciiui pyloius feu janitor, per quod chylus cum ei- 

 crcmcntis tianlit in intcftina. i.Hef.%r,Ceu jccurin dcxcto la- 

 tete,(ciuicns concoftioni fccundi. In partc ipfius fuperioii, 

 fcu conuexa & gibba,cft vcna caua,fanguincm vchens ad cor; 

 iii infericri fcu concaua parte verfus vcntiiculum cft vcni. 

 potta,fic ditfa.quod pcr eam canquam porcam inuehatut chy- 

 lus in hcpat. \.Vefcula fellis , in medio hcpacc flauam bilem 

 fiue fel cxcipicns. 4. Lien, fiuc fplen,in finilf ro hypochondrio 

 figura Iingu.-e ficum, ad excipiendum fanguinem ficulentum, 

 ^,Renes ; qui ex hepatc pcr vcnas emulgentcs feoifim cxci- 

 piunc humorem , & percolacum tianfmittunc pcr vreceres. 

 S.Vefica vrinaria, reccptaculum viirjX. j.Intefina ; qux licet 

 fint vnum continuum cotpus , tamcn rationc figurac , fitus, & 

 officij in fex mcmbra diuiduntut ; quae C\iai,dKodenum vcntii- 

 culo ptoximum , ieiunum ; ileiim ; qux tiia funt fupcriora & 

 graciliora , vt cliylus poflat facilius tianfuehi cx vcntriculo in 

 iicpar,& vt facilius calcfieri poflint f toptet gracilitatcm. Ca- 

 loteautem ipfis opus cft;quia in ipfo chyli tranfiiu aliqua fit 

 conco.5lio.Quartum inteftiiium diciiuifcrfKW ; & hoc ex ter- 

 icftri chyli pauc ftcrcus forniat. Hinc cft colum, quod excipit 

 & retinct ftcrcus. Vltimo loco eft reBum , cuius orificium di- 

 citur anus. Vifcerageneratiua ,inpiimis funt tcfticuli,qui in 

 maribus txtia corpus ptopcndcrit, in fccminis intiis funt con- 

 clufi:& matiix.pyto maiufculo excacato fimilis. V.Arlns,Cant 

 nicmbra cxrantia,feu proniincnii.i,ftipiti adh.-rtcntia : funtquc 

 manus & pcs. .A/<iM/«,contintt brachium,cubitum,& cxttc- 

 mam manum.in qua quinquc funt dlgiti, vidclicct pollcx , in- 

 dcx fiuc falutaiis.mcdius (cu impudicus,qui ctiam infamis di- 

 citui ; annularis (cu mcdicus ; & nuriculaiis. /'« conftat fe- 

 moiccrurc, & pcde pariio. V I. Partcs contentt funt humor, 

 & fpiritus. //K»,or,cft fubftaniia aquea & acica : eftquc in- 

 fiius, vcl aducniiiius. Hiiinor infi/tt.s,Ce\i natiuus & ladicalis, 

 dicitui huniidum tadicalc,quo abliimpto vitanoftia non fe- 

 cus ac flamma, candcli, abfumpio olco, fcto , vcl ceta inii- 

 tit. Aduenlitittf hiimnr, fcii influcns, cft naiuialis,vel pritet 

 natiiralis. Naiuralts,eCi l.Chylu-t, inftar pultis in vcntriculo. 

 i.Chymu^,n-i3(Ci fanguinca in hcpacc. In hac luafsa contincn- 

 tur rcliqui quotuor liumorts,vidclicct cholera, fangiiis, plile- 

 gma, & mclancholia. i-Ros ; qui tft humor vol.icilis, terci* 

 concoftionis. 4 Cluten ; humor fixus, ccrii.r conco(flionis,qui 

 fc agglutinat & afTimilac fingulis incmbris. HumorprtternA- 

 turalis peccat , tcI in quantitatc , vtl in qualitatc : & vtcrquc 

 clfcdu fcu opcratione mala. $/iriius cfi fubftantia .letca & 

 ignca.cx hnmorc gcnita , fundamcntum vitx : quippc vincu- 

 him corporis & animx. Ertquc infitus.vcl influcns. Infitus feu 

 radicalis cft, qui ab origine conccptionis cft implantains. In- 

 fiuens cft,qui acccdit ad infitum. Eftquc j.Saturalis in hepa- 

 tc acvcnis : vbi fanguincm fouct. i.Vitalisin cotdc. f.Anl- 

 malis in ccrcbro.Tot cnim funt fpiiitus, quoc func f.iculiate9 

 gubernanics corpus animatum. Hic vclim tc obfctuarc, alios 

 ita vcifati hac in niatciia. Spititus cft infiius , vcl influcns. 



Q_ 4 Infitus 



