"t^"- t 



PhyficaePcirs VIII. Cap. I. 205 



rfle vetudara , quod mundus a Deo fir. Iiiem t. degener. (^ 

 ccrruftc.io. inquit: Ucfus compUuit hoc vniucdum , conti- 

 jiiiam efEcicns rcrum g^iierationf m. Et \i.AIet^fh.c.j.0' 8. 

 ait ; Coflum & natura rclKjUJ pcnd'-nt a Dco , tar.quam Itili- 

 cet a prima causa. Idcni cnam i.ile cceh c 5. piob.it mur^dum 

 cflefinitum molc & quantitate, Vnds Himittr conciuditnr, 

 ipfum quoqus uifiiiitum cllt tcmpotc. Quid igitut dicemus 

 deArillotelc in hacdilVcnlione ipfius a lcipfo .- Videiur adhi- 

 benda crtc 'Anaxfia, hunc in modum. Arillorclis mcns videtur 

 fuilTe, niundum eflc ^yl^^lov, id ell , nnn coEpilTe per gcnera- 

 [• tionem , (cu non halicre principium j^cneia-.ionis. Jjehidiu 

 eo mundus a Dco faftus eft hheic.non autcm cx abloluta natu- 

 ' tx neccffitate.Nam quid(]i'.id Dcus cxtra lc facit.libeie tacit : 

 quidquid autcni facit ex abfoluta natura; ncctlfitatc, id non 

 potert nonfaccre, & abfque iilo non cft bcatus. Ncque huic 

 fcntcntixobftat.quodDcus dicitur munduni produxiflc c.x 

 necefntate dL-cretifui.quod cftinimucabile. Ha;ccnin! efl nc- 

 1- cclfitas hyporhetica. Teriio mundus hic t.i^tus a Dco non ab 

 i- jctcrno , fcd 5n temporc. Nam quod ab xcetno extitit,id ali- 

 quando non cncpit. Sed mundus aliquando ccrpit. Ergo ab 

 ftcrnonon efl fadus. Et nullum Dci opus,quod extra fc ta- 

 cit,ab a:tern.o fuit. Implicat quoquc contiadiclioncm , Cquis 

 dicat ahquid cllc fa^^um , & cflc ab a-tcino. Nam t« ficri ar- 

 guit fucceflioncm.quam .Tteinitas fimpliciter cxciudit. ^«rro 

 eo mundus a Cco fa»^us elt non phyficc , id ift , per gencracio- 

 nem,fedh)perphyfice,id cft, per cteationcni:fcu, qnod idcm 

 '' cft,non ca:pit prmcipio naturali,fcd lupcrnaturaH.Nam quid- 

 quidaDeo pioducitur principio naturali pcr gcnerationem, 

 id producitur pcr caulas efficientcs naturalcs. la.-ti vcto con- 

 ftat.Deum Iblo vetbo crcalle mundum , &: omniacorpora in 

 jpfo concenta. Qnid inrcrfit inter crcationem &: sencratio- 

 ,i nem fupra in Mct.iphyfici; diximus. ^«'»/5 mundus condi- 

 tus cfl a Dco.non mcnft luho , ita vt fol tuerit coh'ocatus in 

 Leone.vt vuh Gcvhardus Mercator.ncque etiam in autumno, 

 ' ita vt fol cccpcrit moueri in Libia , vt volunt millri Chiono- 

 logi, S: noniinatim Rabbi Eicazar, qui primamvocem Genc- 

 feos ni^^Wia transformat in >Jn_un2 ; q.d. in Tisri, fcili- 

 cctcoepic mundus ; non, inquam,vej illo Mercatoris, vel irto 

 Eicazaris menfe coepit , fcd meufe Nifan , cuius initium re- 

 Ipondet noftro Martio. Nam hoc anni tcmpus eft omnium 

 formofiflimum , & produclior.i rerum idoneuni , ita vt in 

 (fuibufiiam climatibus circa hoc tempus arborcs habeant 

 fcuiflus : quod accidiflc lecimus in affw/oKTxr/aj. Scd plura 

 iiuius fententiz argumenta vidc infta in Vranomttria & Hi- 

 ftorica. 



io IV. ['reatiofiiRaefi in inflanti,(:^fHCceJfiit'e,diHer-^ 

 !* fi ^ejpe^n: <juemfic e.xplicamtts. 



Creatio refpeftu Dei & fingularura crcaturarum fepara- 

 tim confidcratatum, fa^a eflin inflanti fiue momcnto: quia 

 Devs vcrbo produxit , quidquid produxit. Sed rtfpcdu 

 omnium creaturatum fibi inuicem fuccedcntium creatio di- 

 ftinguitur particulatim , & fex dicrum intcruallo eft ablo'uta. 

 Sicenim docct Mofcs: qni cum hiftoricum agat,ita difctipfit 

 hiftoriam primx ctcaticnis , vc accidit. Falfi cigo fnnt Aucu- 

 ftinus, Philoludxus, & loannes Bodinus,qui putant, fcx die- 

 bus xdificium hoc mundi fuudatum dici ad captum mcntis 

 hum^nae. Citctuin dc fcx iliis dicbus tencantur ifti apho- 

 xifmi.l./» hexiiemero crcatimii iriplex mundi flatuf cognofci- 

 Jur-.primtcs creationi6,fecimdin diflinBionii , tertiM exornatio- 

 7ii6:in quorum primo elucct Dei omnipoientia , /« altero fapitn- 

 tia.iH tertio bonitai.Nivn Dcus primo ex nihilo creauit inatc- 

 liam , in qua tanqu.im in thefauris latuerunt fcmina cccli & 

 tcrtae. Deindc diftinxitluccm a tcnchris, &aquas inferioies i 

 fuperioribus, aquis dcniquc infctiotes a trru Itparauit. Tcr- 

 tio coilum ftcllis,acrcm auibus ,aquas pifcibus,tcrram bcftiis 

 & hominibus cxornauit. i.Primo die Deus creauit chaos : id 

 cft.ccclum & terram informia, vbi vna cum tcrra oportct in- 

 telligcrcaquam : Item li<cem primigeuinm formatam, cnelum 

 ieatorum ^ flelliferiim.Hxc fcntentia ita probatur.Illud rcifle 

 dicitur chaos ffiuc a Xtfo^rw.id cft,hio : fiuc i^ii, id cft,fundo, 

 deriuetur) in quo diucrfinim,x natura; funt compaft.r. Tale 

 quidautcmfuit in ptimo illo corporc, quod Dcus primo die 

 ctcauit. Nam tcrra & aqua inter fccommixtx fucrunt,quas 

 Deus tcrtio die fcparauit. Et primo quoque die diftinxit inter 

 luccm ptimxuam &tcncbras, lucemque c cencbiis fplendc- 

 fcerc julfit. Hic igitur omnia fuerunt commixta inter fcfe. 

 Intelligc hlc commixtioncm vnlonis i< fympatlii.r , non con- 

 fufionis liorridi. Commixtloncm dico vnionis magnctici. 

 Nam quia omncs principcs nmndi partcs vinculo quodam 

 coniuoali dcbuetunt intct (<: copulari , voluit Dcuiillasin 

 thao fiue in ptinia materij vniic, & inde tanquam cx vtcro di- 

 Uinaque fauifsa ccu vtetinos ftatrcs cduccre. Ouo i cum noii 

 ntelligant Athenienfcs noftii, varia commcnta addiicunt dc 

 «ptimamatetia. Scd, inquiS.omnino fuitconfufio inilhi cliao. 

 Idenimnotatipfum nonicn. Scd, inqu.im.confufio illa non 

 fliith8rcida,quaquid in fe confufum cft, fcd comparacc fit 

 Tom. 1 1. 



dicitur , rcfpeJlu dlftindionis poftea fafli. Alias chaos fuic 

 ordinatum : vtpote cns. Porro pra-ter chaos Deus primo die 

 produxit Juccm foriiiatam , & cx lucc ilta formata cceiuni 

 cmpyicum & ftellifcruni. Ad lucem illam prifnigcniam quoi 

 a.f.i-ic-^iila fuit »icaiia Sor* .quippc qu.T trcsprimos dics an- 

 t; Soicm clrccit mocu fuo. Fuitigitui fubftantia. Huic cnitn 

 compccit motus & aftio pumario. Non itaquc fnit accidens 

 finc lubicdo. Scd nequc hiit qualitas aqui inharrcns. Non 

 ciiim conipetic natuia; aqux cllc vchiculura tucis calis , quac 

 di.in tfhciat Ad CQ:l'jm crapyrcum quod attinet, illud ex luce 

 conditura cire probabile cft ; quia nobililfimi fimplicitatis 

 corpoii «orapetit marcria nobilifTimi- fimplicitatis, vc cft lux. 

 Ccelum qiioquc ftclhferura quia ftcllas , corpora illa lucida, 

 geftat .ciuf^icm cum ipfis tft inateiia- ; prifcrrim ciim non 

 poffit conrtare ex niatviia elemcntari.vt fupra probatum cft. 

 Lux laue cft matetia lucidorum, ficut tcria & aqua funr ma- 

 tciia opacorum. Scd rum lux dicatur cfle aiTtus fiue forma lu- 

 ci Ji,quatcnus cft lucidum, quomodo cadcm potcft dici mace- 

 ria lucidoium? Rcfp. Lux dicitur adus & forma lucidi, qua- 

 tcnus lucidaconfcruiuur cum opacis. Hoc cnim ftnfu r.iatc- 

 ria fxpcnumcro dicitur cfTc fotma.quia diftinguit res inftar 

 for.mi. Alias luxnon cft formav.gr. folis,vcI altetius ftclli: 

 quia fccus omncs ftclli viiam haberenc ioimim. ^ .tux,fuins 

 in hifloria creationis fit mentio,efl diiplex:infor!nti , jj. form.ita. 

 Informis fuic perniifta ccnebris, id cft.ibi abfcondita,& roftea 

 diftcrminata a tenebris : Formata , fuit coipus luciduin, a tc- 

 ncbris diftinflum. Et hic cft illa lux,cuius .rcccllu ficdics. 

 Dicitur enim Gen.l. quod Dcus luccm ilhim vocauciit dicm. 

 Hxc itaque luxtuit fubftaiuialis,non accidcntalis,qui dicitiic 

 lunici:. Sed lerra (^ aqun, quam Dem pritfio dic froduxit, fuil 

 iaform!.s-S\c igicur Dcus primo die fcx ifta corpoia ptoduxit; 

 luctra infouncm,tcrrara informem,aquam informtm;&; tum 

 luccm forinatara ,ccElum txtimum , & ccclum ftellatuni. Ec 

 pra-tcr ifta ftx cotpora pioduxit omnium ptimo angelos.tan- 

 quam inlpciftorcs tanti oprris. 4. Sccundo die Deus creauit 

 a'erem,(j' ignem. Aercm ; quia crcauit expanliira ,qnod difpe- 

 fcit .iquas liipctioics ab inferioribus ; id quod conipctit aijvi 

 tal)tijm.I'>ncnT, quia ciim hic cuni acre maximam li.abeat af- 

 finitatcm ,vna cuin ipfo eft crcatus ; qucmadmodum bcfti^ 

 tcrteftres & hiMno, pilces & aucs fiinul extitciur.t ob natuta; 

 atfinitatem. Nambcfti.Ttcrrtftresprcpiusacce.iunt ad ho- 

 mirK-m,qudm rcliqu.i : & ficuti pilccs in aqiia natancita aues 

 in aere voiant. 5. Tcrtio die Vcus prcduxit aquarn ^terram, 

 ilemque plantm. Piiiuo dic Dcus crcauit aquam informcm, & 

 tcrrani intormtni : led tcrtio die produxit illas foimatas , vc 

 ita dlcam, quatenus ccrram firniam & ornatam rcddidit, libc- 

 rajido ipfam .ib aqua incumbcnte , & ex illa cdirendo oranis 

 generis planras. 6.&u.irlo die Deic^ produxit fielias : c liice 

 fcilicct conglobata. Nam lux illa ptiraigcnia non fuit in ni- 

 hilum tcdafta , vtpoce corpus nobJlifTiraum : & ex officio 

 ipfius, quod fuit illuminare aetem.colligere eft,ipfam in ftel- 

 las diftribu'am efTc. '/. §luinto die creata funt iJoLitilia ^ 

 (i<j«/!/;7»;?.Crcata,inquara,funt tx aqua.Naiu ctfi alia clcmen., 

 ta fua? quoque partcs contulcrunt ad ipfotunl conftitutio- 

 Dcm : aqua tamcn hoc in ioco,tanquara mater vtcro fuo pro- 

 fundcns has Ipecies , intclligcnda eft : quemadraodura ter- 

 la in hctbaruni procreatione. De mineralibus hk quititur, 

 vndc illa fint produi.^a , vtrum cx aqua vcl terra ? Refp. Ta- 

 mctfi ha.'c duo elemcnta concurrunt ad^gcncrationcRi mine- 

 lalium : tanicn aqui conccditur pndominiura. i.Sexto ditj 

 Dem creauit hcflias terreflres &• hcminem Illa^ quidcm e tct- 

 ra, hunc vcro cx pcculiari tcria , qui philofopliis adeptis di- 

 citur terra Adamica,itemqucfimpliciter Adamah Hic igituc 

 cft fcries ctcationis corporum , quam includimus huic vcr« 

 Ccuki ; 



I. 1. 3. 4. ?. 6. 

 Lux^ Aer, TeUus,Sidera, Pifci(,liomo. 



Corporum iftoriim euriiix*x hic eft. 

 ^Lucc ^ 



Vniucr- 

 fufti hoc 

 conftat 



f Principiis « 



< 



Aqua y lijformibiis'' 

 TcrraJ 



f Coclo : quodcx lu- 

 cc fa.i l;n 



Qux condira 

 >• primobiJuo, 



EIciT)cntis:qu^pro- 

 1 du,.'^a f X aqua vcl 

 ^Ptlncipiatis-^ tcrra inforraibus.- 



rInanimaris:qu.T conjita 

 Stcllis & I fccundo biduo. 



rlcmcn- -i 

 tati.'. I An 

 (. t( 



matis ; quac condit» 

 tcttio biduo. 



V. Cintmtit 



