297 



ENCYCLOP^DI^ 



LIBER DECIMVS 



QVINTVS, 



Exhibens 



GEOMETRIAM 

 Duas in partes tributam. 



PARS PRIMA 



GEOMETRIiE, 



^/C eH 



GENERALIS. 



•ulum 

 :ata. 



C A P V T I. 



De Subie£to Geometrite. 



Pr-«cepta. 



!J^^S EoMETRiAcft bene metiendi fcien- 



^^BI| bulo generaliori & ft,gnificantion. ej.d. men- 

 fiiratiuam : aliii /Uij^eSixH.f .^.magniiudinalcm ; aliii 

 ettAm Pantomctra. 



Eftque generaUs.vel fpecialis.//?.? dicitur Gcome- 

 tria per fynecdochen.,eftcjue abftraHa: hxc appelUtur 

 Geodifia, eft<jHe cencreta. Illactiam Geomttriatheore- 

 ticayhic praElica vocathr. 



Generalis explicat fubiedum fuura, principia.af^ 

 fedlioncs.&fpccies fubieifii. 



Siibieftum Geometris eft informationisjtraifla- 

 tionis,& operationis. 



Subieftum informationis eft facultas mcnfuran- 

 di in hominc. 



Snbiecftum traAationis cft magnirudo. 



Magnitudo eft quantitas continua, cuius partes 

 communi termino continentur. 



Termmus eft magnitudinis extremum. Enclid. 

 Ith.i.defin.i ;. 



Subiedum operationis cft ■^ra.v /xir pnrav,omn\s res 

 mcnfurabiiis:P«M ccelumyterra &c. 



R E G V L i€. 



/. Geometrii vocabulum efl artguflitu j & ideo Platoni 



in Epinomide dicitur cyoiJ.ct yiKotiVfTiO-. 



rocn ridiculum. 



Nam propricj^K/ifrjw^cft terr.im mctiii.Scd pcrfynccdo- 

 clien ampliatur finnificatio luiiul'vocis:quia Gcomctnanon 

 tannim docct tationcm mi.ficncli tenam , fcj in acju.i ctiam, 

 inaerc , in coclo , & omni omnino nugnituduic cxplorand.i 

 halKt vfumrita vtex ipfa tanquamradicc pcndcant principia 

 Artionomi.r,Gcot^raphii,Pcrlpcdiuae, & aliarunidifciplina- 

 tum mathcmaticatum. 



II. Benemetirieflrei ctiiufuis men/urabili^ natitram, Bcnemeti. 

 vim,proprietates^& & vfm interpretari & exer- liouiUfit; 

 cere,hoc tfl proportionalitatem inuenire. 



Metimur duobus modis , abftracle & concrcte. Abflracie 

 (iuelogice ; cjuando logico menris difcurfu reimenfurafcilis 

 princlp;a affcftiones,& genera contcmplamur, & m-.iifurata. 

 iliiuscertis fchematis fulcimus. Atquc harc cft i^juifnU,i>7rcr- 

 pretjitio fiue theoria Geometrica. Concntc fcu phyficc ; cum 

 adhibito certo infttumento niateriani aliquam concretam 

 menfuramus.Atque hoc cft exercitium (iue praxis Gcomctri- 

 ca. Prius iUud menfurandi gcnus appeliatur Geomctria k«T 

 «1%^ •■cftquc magis mathcmaticum, fuaque demonftiatio- 

 nc perpetud fimplex & vniufinodi cxiftit .- & in co eUmeiua 

 Zuclidis fatisfaciunt omnibus mathcmatophilis. Altcrum vc- 

 lo magiseft phy(icum (iue iTicchanicum;oc appcUatur Geodi- 

 Jia, quiprioris praxin demonftrat. Quod ipfum vocabulu m 

 a'que atquc Gcometria: vox,eft anguftius. 

 ///. (jeodntfiacertitudinemfuamk Geometriamutuatur. 



Queinadmodum enim vfus rei pcndct a certis printipiis 

 ita Gcodx(ia,qu3 eft Geomcttia pradica , pendct a Gcomc- 

 tria,qux eft thcoretica. 



/ F. Magnitudiftis partcs inter fe communi termi- 



Geodzfii 

 pendei a 

 Gcometiia. 



Magnitudi- 

 nis p4ii s 

 . vt coniuiv 



Subieftum Gcomctrix cft magnitudo , id cft , quantitas ganiui } 

 continua.cuius partes comnmni, tcrminocohrrcnt. .Sic in li- 

 nea , quantumuis longiirimc continuata , partes coniungun- 

 tut & copulantur punfto:itavt lincanihil lit aliud,qu.im pun- 

 ftum continue produftum.Itafupcrficics cft lincacontinua- 

 ta:& corpus cft continuatafupcrficics.Nani fi in linca produ- 

 <fta co"ites pundum , illudpriorcin linc.r partcm tcrniinabit 

 & finict,poftcriorcm incipict.Similitor (iin fupcificic cocipias 

 mfte lincaiti.linca illapnorcm (upcrHcici partcm hnict.pofte- 

 riorcmincipict.Dcniquc (i incorpovc cogitcs fninificicm.illa 

 finiet actcrminabit priorcm paricm,incipiet poftciiorcm. 



r. M.ig':ittidoi^cemetrica efl^infinita. Magrii... 



Aclu cft finita&: tcrminata : fcd potcntia cft infinita,idque ao an irfi. 

 duobusmodis. I. quantum ad nos.i. quannim ad poftulatum nita } 

 artificis.IUc cnim v.g.poftulat liwcam.hoc cft quanta ("atis fit. 

 yi. Termintii magnitudinis vno intirHallo efl infe- 

 rior magnitudine. 

 Sic pumf^uin cft tcrminus linca: , minus tft vno intcnialio, 

 quia clt indiuiduum. Linca cft tcrminus fupcrficici , &: minot 

 jrcm vno intcruallo , quia ("ola cft longitudo. Supcrficics eft 

 terminus corpotis,& minoritcm intetra.io , quiacft lciigitu- 

 do tantuni& latitudo.Itaquc tcrminus non cft pats tcimina- 

 tamagnitudinis, fcd principinm & finis cius. Aliildcnm cft 

 tcrminans,aliud tcrminatum. Intcrim terininus , qr..ir(nus,cft 

 matcria magnitudinis , cft pats magnitudinis. Sic liatacon- 



ftat 



Tcrminns 



m.iginitudi. 

 nisviAc li»- 

 bcat ! 



