358 Encyclop^di^ Lib. XV. 



Hk prima coUiinatio eft ab A : vbi (egmentum indicis eft 

 11 part^ ttaiifucrfarij yc.Secunda fit per receffioncm 40 ped. 

 & feo-racntum indicis eft 5« part. tranfiierfarij amem , vc 

 prius,70.Hic diraenfio pcrfeiSa crit, fiimpta difFcrenua ipfius 

 u fupia t r.videLyi fupra ;C>.qu.T diffcrentia cft ;6.Per au- 

 leam regulam ita concluditur ; ; (• part. differ. part. dant 40 

 rcd.difUkt.Ergo 7x part. dabunt 80 pcd. Potcft etiam alius 

 effe in vtraqucftatione fitus radij,Tridei.ta!is: r n ■ 



Mtitudinis ^eodifiii itidem eft dttpkx : dtflmtis. ■videL feti 

 Baeionis -vniui.vel diiflicis.I.il vcro altitudo,perpcndicularis i 

 'yertice adbafin.furfum vel deorfum collimando. 



E ftalione vnica, ignota. cjui.d»m a!ritudo,furfitm eollimando, 

 • ex notalongitudincfic colUgitur: S\\iC\isfn ih initio tranfucr- 

 farij rcfti in tcrminum altitudinis , pcr tcrminimi indicis pa- 

 rallcli m metam akitudinis : vt cnt fcgmcntum tranfuerfarij 

 ad feTraentum indicis.fic longitudo daca ad altitudinem. Ad- 

 denda autcm hic erit altitudo mcnforis, 



hoc modo i Si vifus fit ab initio indicis te(\\ in terminum.al- 

 titudinis : vt crit in indice diffcrcntia fegmcnti ad differen- 

 liam diftantia- ( piini.-e videlicct ac fccundsc ftationis) ita fcg- 

 mentum tranfucrfarij ad altitudinem. Rcpctenda hic funtea, 

 qua; fupra de menfura lon2;itudinis per duplicem ftationem 

 difta funt.Eodcm namcjuc ptincipio Si figura explicantur. Vt 

 ficut differentia indicis ad diftantiam ^oped. fic tranfuetfarij 

 fcgincntum adqu.Tlitam almudincm. 



Lotitudinis ,fme trtmfuerjs. lined recia. , Geodtfia eft vniuf- 

 modi , i duflici fmper ftanone c (3- continetur hoc theoremate : 

 Si vifus fit ab initlo indicis re<fbi pet pinnas tranfucrfarij , in 

 tcrminot latitudinis^vterit in indicedifferentiafegmentorum 

 (pcr duplicem diftantiam irailaj ad diffctentiamjpfam ftatio- 

 nuni fiuediftantiarum: fic interuallam pinnarum tranfuerfa- 

 rij ad latitudine.n quicfitam. Sit c. gr. fegmentum indicis ia 

 priniaftationepart.^i.infccund.i Si.diffcrcntiacrit jopatt. 

 interualium pinnarum ex vttaque parte jo part.itet retroce- 

 dcndo confeftum 3 5 pcdum. Etit igitur latitudo quxCta per 

 aurcam regulam j 8-j- ped. 



Hic fi fegraentum tranfuetfarij fit 60 part.feginenrum in- 

 dicis 3 6; longitudo data fcu cognita 10 pedum : altitudo pcr 

 regulam auream erit n ped. quibus fi 

 addatur altitudo, menforis , qu.x' fit 5 

 pediim , tota altitudo eft 17 ped. Poreft 

 eciam hic alius effe fitus radij , hoc 

 medo. 



Ignota, profundititsenota longitudfiru feu latitudineeius tranf- 

 fierfati, huncin modum cognofcttnr : Si vifus fit ab itiitio indi- 

 cis parallcii in raetam proimnditatis : vt crit fegmcntuR» 

 tranfvcrfarij adfcgmenturfi indicis.fic data loDgitudoadpto- 

 fanditatem. , '' • 



y' i 



laq , 



¥t Hlc euerfa 'altltiK^o. E'' conclnfa igitur profunditate, 

 fubtrafto quod fi'pcrcminct , rclinquetut profunditas qusfi- 

 ta. Vt fi fcgintntum tranfuetfarij fit 5 part. fegmenrum indi- 

 cis I j.nota longitudo rei profunda*, puta putei, 10 pcd. qux 

 fupefnc- fumatur pro a;quali eius qua: in fundo : quasfituin 

 ciit pbr aurcam regulam 16 ped. Vnde fi tollatur fegmen- 

 iam indicis fupra orarn putei, relinquctut vera profundicas. 



f,' fiatitme duplici inHtftigatur altitudinis alicttius qumtitas. 



JII. §luadmti ^sometrki f (jtiod aliis dicitnrfca- 

 U altimetra)fabricam & vfnmfcire. 



Quadratum Gcomctricum (" fiue illo vtamur ftabili , fiue 

 pendu(o)di1inguitur iii vtroquc latere, vmbra; fcilicct rcdlx 

 ^ verfa;,reftiirimc, in p.irtes ic.vel 100. vcl 1000 :quiafaci- 

 lior cft multiplicatio & diuifio pcr lo.vel icc.vel locc.quam 

 pcr ii.inquot partcs vulgo diuidi folet Qjjadratum*: cuni 

 illa fiat per folam appofitionem.vel dcttaflionem c. vel 00. 

 vel oco. vt in Arithmetici.s di<flum. lit autcm vel cx materiS 

 folida.vel ex quatuor reguli.s .£qualibus,adhibitis pinnacidiit» 

 rcguia,& perpendiculo. 



Vfus qmdrati^ cft facilior, vel fubtilior. Vacilior continetut 

 tribus pra;cipui problematibus. 



i. Diftantiam inter te , jj» fignum quodcunque in fla^ 

 no horizontis fofitum , per ^luadratum Ccometricum inue* 

 (Itgare. 



Sit diftantia metienda F G. Pcr quadrati penduli dioptras 

 aTpiciatur eitremum G. Tum cadente filo in vmbram rcdam 

 B E, fict triangulmn A B E , trianguio A FG squi3nguium> 

 cum anguli B.F.fint iedi,& angulus A communis.Si igicur fiat 

 vt latus A B partium 100 advmbram rcftam abfciffaro B E: 

 ita altiiudo fiota A F ad F G diftantiam : cuadct nota dilljn- 

 tia qua;fita F G , in partibus altitudinis A F, Cadente autcm 

 punfto E in vmbram vcrfam D E , ablcindetur rurfus trian- 

 gulum AD E , triangulo A FG acquiangulum , ciim angu- 

 li D F refti fint , & alterni A E D , F A G , arquilcs. Etgo fi 

 fiat , vt vmbra verfa abfciffa D E , ad latus D A partium loo: 

 itaaltitudo nota A F ad FGdiftantiam : notaquoque efficie- 

 turdiftantia qux-fita FG in partibus altitudinis A F. Quau- 

 do deniquc cadit filum in puntflum intetfeftiDnis E, altitu- 

 do data & longitudo quxUcafunt xquales. £s quQ intelli- . 



gere 



