^iguratn 

 agv in 

 chlr.Sde- 



Encyclop^Eclix Lib. X v . 



37^ 



Vt efto cylindtaceum. «uius bafis feii peiipliern fit n par- 

 tiu.n altitudo it. Planus eft 164- "qu'bn5 fi aJdTdciis duas 

 vttinciuc bafcs, bis nempc 384- vcl 77. »'» W<-'i'i-^ 

 eies eiU 3i^i< 



X I. Ftguram a^l menfptrati iri charta deline^rf. 



Adtnasum fit f.ala pcrticatum in lo. 100. vel 10000 pat- 

 tesdiuifa. Qjod d campus propofitu. Irt ,quadtanguUns vcl 

 rian^-ulax.s fT^arx , mccue fingulalatera & pattes dcfume cx 

 fcauVcircinum, cafquc tianster .n charram : vt vdes in 

 li^-uia A B C D . vbi latera A B & C D fum 10 ped. Utera 

 A^C iic B D 5 P^ d. 



mimmmm 



B 



Si vtxb campus ofFsratur multoium latcrum.inmedio chattx 

 «iucito Iineam reftam, qaam vocant fundamcntalcm , 111 qua 

 fin^ulas menfuras per fcalrpartes acceptas atTumito. Vt m 

 «^uri E G D C , linea fundamentaliseft E G Ex hac pet- 

 pendiculatesegredientesdirimunt figuram defcriptam in tra- 

 pezja Si. triangula. lam metire omnia & lingula latcia tiiau- 

 guyoriim &: trapeziorum , & poftea lineam fundamentalem 

 vni cum omnibus fuis perpendiculatibus ( quae omncs Uint 

 eccultxIine*)deIeto.Vt in ttiangulo EF H cius anguli redti 

 EFeft 6 perticarum: reliquum cius E H ii:perpendiculans 

 F H 1 1. Similitei in tiapezio F H D Matus F I per mcnfuram 

 inuenimus i 8 pert. latus peipendiculare I D 7. &c. Sumantur 

 itaque pattes ill^ infcati » & ftatuantui mlinea fundamen- 

 tali ab F in I.tum ab I i« D.&c. 



ra rcgularia , & deniquc corpora qusdam irrega' 

 laria & vacua. 



Inftriimentum, quod hic adhibetur commodifll- 

 me,cft perticacylindiacea,reuviigp-oblonga,inqua 

 fciipti funt numeti folidi (cu ftercometiici. 



R E G V J, j€. 



/. Corpor^ fnnt metienda per corpHfiula culfita. 



Vt fi cotpus aIiquo4 dicatut coniiuite loco palraos.intel- 

 ligete opottet 1000 cubosaEqualcs,quorum (inc^uli latcra ha- 

 bcnt vni palmo .-cqualia, are.im iHius corporis cxplcre. Do- 

 fendum itaquc hkfucrit, qua tationc; caiufcunque corporis 

 atca inueftigetur , hoccft, numeius corpulculoium cubico- 

 rnm in eo contentorum, Q^a;ritur cniin liic, quoties corpns 

 aliquod minimum, iufta quancitate dtrerminatum fuis )>'ianis 

 feu fupctlicicbus, contineatut in maiori, Prout itaque fupc-r, 

 ficies cotpoium funt maiotes vel minojcs.ita area; corporunj 

 augentur vel minuuntur. 



/ /. StereotHttria exaSa pr^fitppoTiit corpora riie 



& aff^iht elahorata. 



jtqualitct ffllicet ciafla & lata.Si enlm corpora proponan- 

 tur.quorum duooppofita plana non finta;qualia,in iis opeto- 

 fior eft pragmatia inftituenda. 



/ / /. Aream paralliUpedorum indagare, 



^uiipitrMeHpedi reSlanguti oblong! prgduciittr, fi longltudo 

 bafis A B palm.j.ducatur in latitudincm A D palm.i:vt pro- 

 ducarur bafis palmorum fex quaiiatorum , cy quibus conftat 

 datum paiallelipedum, Dcinde bafis htc 6 palmoium duca- 

 turin alticudinem A H 4. Numetus etnm ptoduif>us 14. in- 

 dicabit, in patallclipedo contineii 14 cubos : quoium (ingul4 

 latera fingutos palmos coinpledlantur. 



Corpofij 

 nifnruK 

 tui i 



StfTtOl 



tiia qu 

 prxfuj 

 natl 



Atei| 



lclipe 

 lum V 

 d»^et 



Si iam aget fit Jiuidendus in cjuafcunque pattes , acquale: 

 vel inaKjuaies, aream partium in cnattd delineatatum menfu- 

 rabis,& paitium diffeieutias per diuifionem cxploxabis.Si de- 

 nique figutain quni^isproportione minorvel m^ior fit dcfcii- 

 bcnda( Germani vocant VicV|ii)tafil ) efficies hoc pet fcalam 

 pciticatumj3ccip'endo partes maiorcsvcl rainoics iii (cala, 2e. 

 transfcicndo in chartam. Ita enim figuiam datae fimllcrafi- 

 milit^ique fitam in qu.iuis propoitionc augebis vcl mlnues. 

 Idcm etiam pixAabis . fr accipias quattam & mediam ptopor- 

 tionalem, Atque hsc cft dcfcriptio feu dclineatio figuraium, 

 r\ax vulgo appellatut dcformmo aitcuius plani. Eaautem fit 

 duobus tnodi'. Aut enim figuram propofitam menrutamus, 

 fiueperappl;eationeminftrumentoium,fiae per tariocinatio- 

 pem adhibins inrtrumcntis : aut figuras in charta dclcriptas 

 reprxfentamus , fa?iendo illas propoitionaliter maiores vtl 

 minoies. 



Areu cuhieoiemtmdoproiucitur. Cubus quippe cft paral-^ 

 lelipedum rcftangulum quadratum, hoc eft, figura folida fex 

 quacir;Iateris hguns conltans, videlicet fex qu.idr^tis iqoali- 

 bus. Quare latus vnius quadrati menfurvtur, & in fe multi- 

 plicetur. Hof enim pioducit fupcrficicm quadrati. Super- 

 ficies illa denuo per idcra latus multiplicata , cubi continen- 

 tiam cfficit. Itaque numerus cubtcus e baft ^ aitnitdtne eftfo- 

 Itdttxf cuhi.Vt fi latus cubi fit ic.erit eius area looo.quiade-. 

 cics decem deeies producunt 1000. Sit ergo extruda ara ex 

 xie.aut ali.i materia, &: dctur pavuus cubus ex eadem materia, 

 vnius ponderis. (ijjacritur quot libras acquec ara ? Applicato 

 cubello ad cubum, deprehendo latus minotiscontineri in la-i 

 tcie maioxis 60. Multiplicp itaque cubicc. 



60 



6 o 



C A P V T V. 



Dr Sttreomctru Geod<et'tca., 



P R ^ C E, P T A- 



3!»»fl Tereomcrria Gcodztica fupereft, qu.-tcorpo,- 

 ^S rumaream fiue capacitatem per cubica cor- 

 pufcrja inucftignt. Dicitnr etiam folidimetria ; (^ 

 /ynccdochice piofundimetria. ^HancjtMm hoc nomine^ 

 potiHsftii^"ificarivideturfars Longimetriit , cjUAoppo- 



ntur lltimrtria. ..r • v ■, , . .• ■ j .,, tn- 



Eius fldiones funtduadecim : videlicct corpora fi"''^'* ^f infratur atq.<c tr, '»'" ff "^ ^^^^^^^^^^ 



.„ . ,,.,.,- L- • autem bafis piilmatis vcl ordinata , vel inordinata. 5( e»»;" 



maprxcjpua-, paralleIipeda,pnlmata,cuDi, pyrami 



des, fruila pyiam dum, cylindri , coni, ffufta cono. 



lum/phirac, fphattarum portiones,quiuq»ie corpo. 



116000. 

 Tot ergo llbras continet ata. Potej & hanc vhm inCftere, 

 MuItipHcata fext.i parte bafis per Iatus,efficitur cabus. 



4reit parnMtpedi chtiqHmguti, rhembi pttta jy rhotnhaidU, 

 producitHrhiincin modum:: Multiplicadiagonalemin perpen- 

 dicularem , vt habeas fupcrficiem hedra- alicuius fiuc bafis. 

 Deindc ruperficiem ita tcpertam in proj^mam oppofita: hc- 

 dras diftantiamducito, & cognofce*corporis foliditatem. v. g. 

 diagonalis fit 6 ped. perpendicularis }. cx quorum raulti- 

 plicatione fietatea bafis 18. Proxims bafis ad oppofitam hc- 

 dram diftantia fit 5. quara multiplica In aj;eam bafis. f iet fo- 

 liditas corporis 90 cantharorum. 



IV. Aream prifrnatU inuefligare. 

 jireaprifmatis euiufque tutn r*Bi , tum obtiqui, inuenietur. 



Aiti 

 mii' 



inii(|' 



getl 



fuerit ordinata , areaipfius cognofcetur per mulciplicanonem 

 femifns peripherijein reftara, qua: acentto bafis ordmatx m 

 mediumlaterisprotrahitur :vtfi piifmafit bafis ordmat:^ he- 



x^onar, 



